Huyết áp thấp ở người cao tuổi: Khi nào cần dùng thuốc?

Huyết áp bao nhiêu được xem là thấp?

Thông thường, huyết áp dưới 90/60 mmHg được xem là huyết áp thấp. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, việc đánh giá không chỉ dựa vào con số mà còn phụ thuộc vào triệu chứng đi kèm.

Có người huyết áp chỉ khoảng 90/60 mmHg nhưng vẫn sinh hoạt bình thường, không mệt mỏi hay chóng mặt thì chưa chắc cần điều trị. Ngược lại, có người huyết áp giảm không quá nhiều nhưng lại xuất hiện hoa mắt, choáng váng hoặc ngất khi đứng dậy thì cần được theo dõi kỹ.

Một dạng thường gặp ở người già là tụt huyết áp tư thế – tức huyết áp giảm mạnh khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi hoặc đứng. Tình trạng này làm tăng nguy cơ té ngã và chấn thương, đặc biệt ở người có bệnh nền tim mạch, tiểu đường hoặc Parkinson.

Vì sao người cao tuổi dễ bị huyết áp thấp?

Tuổi càng cao, khả năng điều hòa huyết áp của cơ thể càng suy giảm. Thành mạch kém đàn hồi, phản xạ thần kinh chậm hơn khiến cơ thể khó thích nghi với thay đổi tư thế hay nhiệt độ.

Ngoài ra, nhiều yếu tố khác cũng có thể gây huyết áp thấp ở người già như:

– Mất nước do uống ít nước, tiêu chảy hoặc sốt

– Ăn uống kém, thiếu dinh dưỡng

– Thiếu máu

– Bệnh tim mạch

– Rối loạn nội tiết

– Tác dụng phụ của thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu, thuốc an thần

– Nằm lâu một chỗ hoặc ít vận động

Một số trường hợp huyết áp thấp kéo dài còn liên quan đến suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc suy tuyến thượng thận nên không nên chủ quan.

Dấu hiệu cần chú ý

Người cao tuổi bị huyết áp thấp có thể gặp các biểu hiện như:

– Chóng mặt, choáng váng

– Hoa mắt khi đứng dậy

– Mệt mỏi kéo dài

– Da lạnh, vã mồ hôi

– Tim đập nhanh

– Buồn nôn

– Giảm tập trung, lú lẫn

– Ngất xỉu

Ở người lớn tuổi, triệu chứng đôi khi không rõ ràng. Nhiều người chỉ than “mệt”, “không có sức”, “đầu lâng lâng” nên dễ bị bỏ sót.

Nếu huyết áp tụt nhiều gây giảm tưới máu não, người bệnh có thể té ngã, chấn thương hoặc đột quỵ do thiếu máu não thoáng qua.

Khi nào cần dùng thuốc?

Không phải cứ huyết áp thấp là phải uống thuốc nâng huyết áp. Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Người cao tuổi thường được ưu tiên điều chỉnh lối sống trước nếu huyết áp thấp nhẹ và chưa có triệu chứng nghiêm trọng. Các biện pháp bao gồm:

– Uống đủ nước

– Ăn đủ chất, không bỏ bữa

– Tăng cường vận động nhẹ nhàng

– Đứng lên từ từ

– Ngủ đủ giấc

– Hạn chế tắm nước quá nóng

– Theo dõi huyết áp định kỳ

Một số trường hợp bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc đang sử dụng nếu nghi ngờ thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc lợi tiểu gây tụt huyết áp quá mức.

Thuốc nâng huyết áp chỉ được cân nhắc khi người bệnh có triệu chứng rõ rệt, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc nguy cơ té ngã cao. Ngoài ra, người bị tụt huyết áp tư thế kéo dài, ngất tái diễn hoặc giảm tưới máu cơ quan cũng có thể cần dùng thuốc theo chỉ định chuyên khoa.

Các thuốc điều trị huyết áp thấp cần được bác sĩ kê đơn và theo dõi chặt chẽ vì có thể gây tăng huyết áp quá mức khi nằm nghỉ, ảnh hưởng tim mạch hoặc tương tác với thuốc khác mà người lớn tuổi đang sử dụng.

Không tự ý dùng thuốc truyền miệng

Nhiều người lớn tuổi có thói quen tự dùng thuốc bổ, thuốc “tăng huyết áp”, cà phê đậm hoặc nước tăng lực khi thấy mệt. Tuy nhiên, việc tự điều trị có thể che lấp bệnh lý nguy hiểm phía sau hoặc làm tim mạch bị quá tải.

Đặc biệt, người già thường mắc nhiều bệnh cùng lúc nên nguy cơ tương tác thuốc khá cao. Vì vậy, khi có biểu hiện huyết áp thấp kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh nên được khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân cụ thể.

Huyết áp thấp ở người cao tuổi không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu gây chóng mặt, té ngã hoặc ảnh hưởng chất lượng sống thì cần được đánh giá và điều trị đúng cách. Việc dùng thuốc chỉ nên thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ, thay vì tự ý sử dụng theo kinh nghiệm truyền miệng.