Bố trí nhà cửa đúng cách giúp người bệnh đột quỵ an toàn và tự lập

4 khu vực ưu tiên cải tạo trong gia đình

Sau khi xuất viện, không ít bệnh nhân đột quỵ gặp phải rào cản lớn khi trở về không gian sống quen thuộc của mình. Những chi tiết tưởng chừng rất đỗi bình thường như chiếc giường quá cao, lối đi chật hẹp hay nhà tắm trơn trượt lại vô tình trở thành những mối nguy hiểm rình rập, dễ dẫn đến tai nạn té ngã.

Trao đổi về vấn đề này, TS Lê Khánh Điền – Trưởng khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện An Bình nhấn mạnh rằng việc cải tạo và bố trí lại nhà cửa là một phần cốt lõI trong tiến trình hoạt động trị liệu. Những thay đổi khoa học và thực tế này không chỉ giúp giảm thiểu tối đa chấn thương mà còn tạo động lực để người bệnh tăng cường khả năng tự lập, nhanh chóng lấy lại nhịp sống thường nhật. Trong đó, gia đình cần ưu tiên rà soát và điều chỉnh tại bốn khu vực sinh hoạt thiết yếu nhất bao gồm phòng ngủ, nhà vệ sinh, cầu thang và các lối đi chung trong ngôi nhà.

Thay đổi tư duy: Từ “tiện nghi, hiện đại” sang “thích hợp”

Trong quá trình sắp xếp lại nhà cửa, nhiều gia đình thường có xu hướng tìm đến các thiết bị hiện đại hoặc nội thất đắt tiền với suy nghĩ sẽ mang lại sự thoải mái tối đa. Tuy nhiên, tính thích hợp mới là yếu tố quyết định sự an toàn của người bệnh.

Những chiếc ghế sofa mềm lún hay ghế nhựa nhẹ tưởng chừng tiện lợi nhưng thực chất lại gây bất lợi lớn, bởi ghế nhựa rất dễ trơn trượt và oằn chân, trong khi sofa quá mềm khiến bệnh nhân không thể tự dồn lực đứng dậy. Người bệnh cần được ngồi trên các loại ghế vững chãi, có chiều cao chuẩn sao cho khi ngồi, hai bàn chân đặt phẳng trên mặt đất, cẳng chân và đùi tạo thành một góc vuông. 

Tương tự, những thiết bị tưởng chừng hiện đại như máy rửa chén với các ngăn tủ sát sàn buộc người bệnh phải cúi gập người, dễ làm họ choáng váng hoặc vô tình làm vỡ đồ thủy tinh. Ở giai đoạn đầu, tốt nhất người nhà nên chủ động hỗ trợ những công việc này, đồng thời giữ cho không gian sống luôn quang đãng, dọn sạch dây điện giăng ngang đường hay đồ đạc bừa bãi.

Giải pháp an toàn cụ thể cho từng khu vực

Khu vực phòng tắm và nhà vệ sinh đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt. Bệnh nhân đột quỵ không nên đứng tắm dưới vòi sen vì rất dễ kiệt sức và mất thăng bằng. Thay vào đó, gia đình nên chuẩn bị một chiếc ghế tắm chuyên dụng với chất liệu chống trượt hiệu quả ngay cả khi dội nước và xà phòng, kết hợp cùng thảm lót sàn có lỗ thoát nước. Một lưu ý tế nhị nhưng quan trọng là tránh để người bệnh khóa cửa từ bên trong, thay vào đó hãy sử dụng tín hiệu nhận biết khi có người sử dụng để người nhà dễ dàng hỗ trợ khi cần thiết. Nút chuông báo động cũng nên được lắp đặt ở tầm thấp để người bệnh vẫn có thể với tới nếu chẳng may té ngã.

Đối với khu vực cầu thang, việc lắp đặt tay vịn ở cả hai bên là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo điểm tựa vững chắc dù bệnh nhân di chuyển lên hay xuống. Về việc bố trí đồ đạc, các vật dụng thường dùng nên được sắp xếp ở độ cao ngang tầm mắt hoặc ngang ngực, tránh đặt quá cao khiến người bệnh phải với tay hoặc quá thấp buộc phải cúi người gây mất thăng bằng. Bên cạnh đó, hệ thống chiếu sáng dọc hành lang và công tắc đèn ngay đầu giường sẽ giúp người bệnh chủ động đi lại an toàn trong đêm.

Áp dụng nguyên tắc “10 – 15 giây” khi chuyển tư thế

Bên cạnh các yếu tố vật chất, việc hướng dẫn người bệnh tuân thủ nguyên tắc 10 – 15 giây khi thay đổi tư thế đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa tình trạng tụt huyết áp tư thế và choáng váng. Mỗi khi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi, từ ngồi sang đứng, và trước khi chính thức bước đi, người bệnh cần được nhắc nhở dừng lại khoảng 10 đến 15 giây ở mỗi nhịp để cơ thể kịp thời thích nghi và ổn định huyết áp.

Việc tạo dựng một môi trường sống an toàn cho người bệnh đột quỵ không đòi hỏi những khoản đầu tư tốn kém, mà bắt nguồn từ sự thấu hiểu, tinh tế và quan tâm sát sao của gia đình. Chủ động trao đổi và tham vấn ý kiến của bác sĩ điều trị sẽ giúp gia đình có được những phương án điều chỉnh tối ưu nhất, chắp cánh cho hành trình phục hồi của người thân.