Chỉ 10% sống sót nếu ngưng tim khi tập luyện: Vai trò của sơ cứu đúng cách

Trong các sự kiện thể thao hay ngay tại phòng tập, hình ảnh người chơi đột ngột ngã quỵ không còn hiếm gặp. Theo TS.BS Nguyễn Ngọc Phương Thư – Trưởng Trung tâm Kỹ năng và Sáng tạo mô phỏng lâm sàng, Phó Trưởng Bộ môn Y học giấc ngủ, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, khi tim ngừng đập, lượng máu nuôi não bị cắt đột ngột. Sau 4 phút, não bắt đầu tổn thương không hồi phục; sau 10 phút, nguy cơ chết não rất cao. Nếu không sơ cứu ngay, cơ hội sống gần như bằng 0.

Vậy sơ cứu thế nào mới đúng? Bước đầu tiên là gọi trợ giúp: hô to tìm người hỗ trợ, đồng thời gọi 115 và mở loa ngoài để vừa nhận hướng dẫn vừa tiến hành cấp cứu. Tiếp đó, cần nhanh chóng nhận diện tình huống ngưng tim: nạn nhân mất ý thức, không đáp ứng khi lay gọi, ngừng thở hoặc thở ngáp. Lúc này, không nên mất thời gian chần chừ chẩn đoán, bởi từng giây phút đều quý giá.

Ngay sau đó, tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR): ép tim ngoài lồng ngực với tần số 100-120 lần/phút, sâu 5-6 cm, đặt tay ở giữa ngực nạn nhân. Nếu biết hô hấp nhân tạo, có thể thổi ngạt kết hợp với ép tim theo tỷ lệ 30:2. Tuy nhiên, ngay cả khi không thổi ngạt, việc ép tim liên tục vẫn giúp duy trì dòng máu lên não.

Song song đó, nếu có thiết bị khử rung tim tự động (AED), hãy sử dụng càng sớm càng tốt. Máy sẽ tự động phân tích nhịp tim và đưa ra hướng dẫn. Việc sốc điện đúng lúc có thể khôi phục nhịp tim bình thường, nâng tỷ lệ sống sót lên nhiều lần. AED ngày nay được thiết kế thân thiện, bất cứ ai cũng có thể dùng theo hướng dẫn bằng hình và giọng nói của máy.

Điều đáng tiếc là ở Việt Nam, kiến thức và kỹ năng sơ cứu của cộng đồng còn hạn chế. Nhiều người lúng túng, không dám ép tim vì sợ làm gãy xương sườn, hoặc chậm trễ đưa nạn nhân đi cấp cứu. Trong khi đó, ở các nước phát triển, việc đào tạo CPR và bố trí AED tại nơi công cộng đã giúp cứu sống hàng ngàn trường hợp ngưng tim ngoài bệnh viện.

Các chuyên gia khuyến cáo, bên cạnh việc tầm soát sức khỏe trước khi tập luyện, mỗi người nên trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản. Các phòng tập, sân vận động, giải đấu cần có đội ngũ y tế và AED sẵn sàng. Chỉ khi đó, nguy cơ tử vong do ngưng tim mới thực sự được giảm thiểu.

benhdotquy.net