80% bệnh nhân bị đột quỵ xuất huyết não là do tăng huyết áp

BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga – Trưởng khoa, khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất

I. Nguyên nhân xuất huyết não

Theo BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga, xuất huyết nội sọ có 2 dạng: Xuất huyết não là xuất huyết vào trong như mô não và xuất huyết khoang dưới nhện hay còn được gọi xuất huyết màng não. Nguyên nhân gây xuất huyết não và xuất huyết màng não hoàn toàn khác nhau. Đối với xuất huyết não, 80% nguyên nhân là do cao huyết áp. Những nguyên nhân khác bao gồm: u não, rối loạn đông máu, huyết khối tĩnh mạch, xuất huyết não trong vùng nhồi máu,… Đối với xuất huyết dưới nhện, đa số nguyên nhân do dị dạng mạch máu não, cụ thể là phình mạch não.

II. Điều trị xuất huyết não

Nếu nguyên nhân xuất huyết não do cao huyết áp, mục tiêu ban đầu là kiểm soát huyết áp và sau đó khi khối máu tụ lớn sẽ can thiệp phẫu thuật để giải áp cho nhu mô não. Trong trường hợp không thể phẫu thuật, bác sĩ sẽ mở sọ để làm giảm áp lực trong não. Đối với trường hợp xuất huyết trong nhu mô não do nguyên nhân u não, rối lọan đông máu, hay dị dạng mạch máu trong não,… thì sẽ tùy theo nguyên nhân mà có cách điều trị khác nhau. Ví dụ, rối loạn đông máu bác sĩ sẽ sử dụng những chất để điều trị, còn do u não thì cần ổn định bệnh nhân để giải quyết ngưng xuất huyết, sau đó sẽ loại bỏ khối u. Điều trị xuất huyết dưới nhện với mục tiêu giải quyết túi phình, tức là phải tách hoàn toàn túi phình ra khỏi hệ thống tuần hoàn. Có 2 cách giải quyết túi phình: Thứ nhất, đặt coil vào trong lòng mạch tới túi phình và bơm 1 chất để tạo cục huyết khối trong túi phình. Do đó, máu sẽ không vào túi phình và dễ dàng tách túi phình ra khỏi hệ thống tuần hoàn. Thứ 2, mổ để kẹp cổ túi phình, nhằm cho túi phình không vỡ tái phát. Khi túi phình vỡ và gây xuất huyết lần đầu khả năng xuất huyết tái phát sẽ rất cao, đặc biệt trong vòng vài ngày đầu xảy ra xuất huyết. Nếu tái phát tỷ lệ tử vong khá cao. Việc điều trị khó khăn hay thuận lợi sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố:

• Xuất huyết dưới nhện tỷ lệ tử vong từ 30-50%, cao hơn xuất huyết não chỉ khoảng 30%.
• Bệnh nhân trẻ tuổi hoặc lớn tuổi.
• Thể tích khối máu xuất huyết lớn hay nhỏ.
• Vị trí, kích thước túi phình.
• Khối máu tụ có giải quyết dễ dàng hay không. Ví dụ, khối máu tự ở sâu, kích thước lớn sẽ gây tử vong cao.
• Xuất huyết dưới nhện tiên lượng tử vong tùy thuộc vào thể tích máu đã xuất huyết ra.

BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga cho biết, điều trị xuất huyết não phụ thuộc rất nhiều vào thời gian. Nếu bệnh nhân được điều trị càng sớm thì tỷ lệ chữa khỏi và hạn chế tử vong sẽ tăng lên.

Diệu Nhi