Đột quỵ sau hơn 12 giờ, người đàn ông 39 tuổi hồi phục nhờ thuốc tiêu sợi huyết

Ngày 4/11, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận bệnh nhân nam 39 tuổi trong tình trạng rối loạn ý thức, liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Thời điểm nhập viện đã hơn 12 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, vượt quá cửa sổ 4,5 giờ của phương pháp điều trị tiêu sợi huyết thông thường.

Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp cấp cứu kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ khẩn cấp (Fast Track Stroke). Kết quả chụp CT sọ não và dựng hình mạch máu cho thấy bệnh nhân không bị tắc mạch máu lớn, do đó không có chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học.

Trong khi đó, thời gian khởi phát đã vượt quá giới hạn điều trị tiêu sợi huyết thông thường. Trước tình huống này, các bác sĩ cần xác định liệu vùng não đang thiếu máu còn khả năng cứu vãn hay không để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Ba phút hội chẩn, quyết định dùng thuốc tiêu sợi huyết

GS.TS Mai Duy Tôn – Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai trực tiếp chỉ đạo ê-kíp thực hiện chụp CT tưới máu não (CT Perfusion) nhằm đánh giá mức độ tổn thương và khả năng tái tưới máu.

Kỹ thuật này giúp phân biệt vùng lõi nhồi máu đã tổn thương không thể hồi phục với vùng não đang giảm tưới máu nhưng vẫn còn khả năng cứu vãn, còn gọi là vùng tranh tối, tranh sáng (penumbra).

Kết quả chụp ghi nhận thể tích lõi nhồi máu của bệnh nhân khoảng 30 ml, với chỉ số CBF dưới 30%. Trong khi đó, vùng giảm tưới máu có thể tích lên tới 145 ml, với chỉ số Tmax trên 6 giây. Thể tích bất tương xứng giữa hai vùng là 115 ml, tỷ lệ bất tương xứng đạt 4,8.

Các chỉ số cho thấy dù đã qua hơn 12 giờ kể từ khi khởi phát, người bệnh vẫn còn một vùng não thiếu máu đáng kể chưa bị tổn thương không thể hồi phục. Đây là cơ sở để bác sĩ cân nhắc phương án điều trị tái tưới máu.

Ngay sau khi có kết quả CT tưới máu, ê-kíp tiến hành hội chẩn khẩn cấp. Chỉ trong 3 phút, các bác sĩ thống nhất chỉ định sử dụng Tenecteplase – thuốc tiêu sợi huyết thế hệ mới – theo chiến lược mở rộng cửa sổ điều trị dựa trên tiêu chuẩn hình ảnh học tưới máu.

Sau khi được giải thích về lợi ích và những nguy cơ có thể gặp phải, gia đình bệnh nhân đồng thuận với phương án điều trị.

Bệnh nhân đã giơ được cánh tay từng bị liệt

Ngày 5/11, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) kiểm tra sau điều trị ghi nhận tổn thương nhồi máu thực tế tập trung ở vùng lõi khoảng 30 ml đã xác định trước đó. Đáng chú ý, vùng giảm tưới máu 145 ml trên phim chụp ban đầu không chuyển thành vùng nhồi máu tương ứng.

Trên giường bệnh, người đàn ông 39 tuổi đã có thể chủ động giơ cao cánh tay trước đó bị liệt hoàn toàn. Đây là dấu hiệu cải thiện vận động bước đầu, mở ra triển vọng phục hồi chức năng.

Bệnh nhân giơ được tay bị liệt trước đây

Theo các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, việc sử dụng Tenecteplase trong cửa sổ điều trị mở rộng, dựa trên hình ảnh học tưới máu não, có thể mở thêm cơ hội điều trị cho một số bệnh nhân đột quỵ nhập viện muộn khi vùng não thiếu máu vẫn còn khả năng cứu vãn.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đột quỵ đến viện muộn đều có thể áp dụng phương pháp này. Việc điều trị đòi hỏi hệ thống chẩn đoán hình ảnh phù hợp và quá trình đánh giá, lựa chọn chỉ định chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa.

Các bác sĩ nhấn mạnh, dù kỹ thuật chẩn đoán và điều trị ngày càng phát triển, nguyên tắc quan trọng nhất trong cấp cứu đột quỵ vẫn là “Thời gian là não”. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt, không chờ triệu chứng tự thuyên giảm.

Nguồn: Bệnh viện Bạch Mai