Són phân sau đột quỵ: Chẩn đoán và điều trị thế nào?

1. Đột quỵ có thể gây ra són phân?

Đi tiêu bình thường xảy ra khi trực tràng, hậu môn, cơ vùng chậu và hệ thần kinh hoạt động cùng một lúc. Tuy nhiên, khi có một số vấn đề bất thường ở cơ thể, tình trang són phân có thể xảy ra. Và đột quỵ cũng là một trong những nguyên nhân dễ dẫn đến tình trạng són phân, do tổn thương cơ hoặc thần kinh. Cụ thể, tổn thương dây thần kinh cảm giác đối với trực tràng hoặc cơ vòng có thể gây mất kiểm soát nhu động ruột. Loại tổn thương này có thể xảy ra trong quá trình sinh nở, căng thẳng liên tục khi đi tiêu, chấn thương tủy sống hoặc đột quỵ. Một số bệnh, chẳng hạn như bệnh đái tháo đường và bệnh đa xơ cứng, cũng có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh kiểm soát nhu động ruột.

Són phân còn được gọi là đi cầu không tự chủ, là tình trạng mất kiểm soát đường ruột dẫn đến thải trừ phân không tự chủ.

Ngoài ra, bạn cũng có thể bị són phân do các nguyên nhân sau: – Tổn thương trực tràng: Trực tràng có thể trở nên cứng do viêm mãn tính. Điều này làm cho phân di chuyển nhanh chóng qua trực tràng. Loại tổn thương này có thể là do viêm đại tràng, điều trị bức xạ hoặc các thủ thuật phẫu thuật liên quan đến trực tràng và hậu môn. – Táo bón mãn tính (liên tục): Táo bón mãn tính và phân cứng có thể khiến cơ trực tràng căng ra và suy yếu theo thời gian. Điều này có thể khiến các cơ bao quanh hậu môn của bạn (được gọi là cơ vòng hậu môn) vẫn mở, có thể dẫn đến rò rỉ phân ra ngoài. – Bệnh tiêu chảy: Phân lỏng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng đi phân không tự chủ. – Các điều kiện khác: Són phân cũng có thể là kết quả của một tình trạng gọi là sa trực tràng. Đây là nơi mà trực tràng trượt ra khỏi vị trí, đôi khi nhô ra ngoài cơ thể. Ở phụ nữ, chứng són phân cũng có thể do một tình trạng gọi là chứng sa trực tràng. Đây là nơi trực tràng phình ra về phía âm đạo của người phụ nữ (do mỏng hoặc rách mô thường ngăn cách trực tràng và âm đạo). »»» Xem thêm: Tiểu không kiểm soát sau đột quỵ, phải làm sao? Ở trẻ em, có 2 loại không kiểm soát phân: – Không kiểm soát phân: Đây là một tình trạng bẩm sinh trong đó cấu trúc ruột bình thường không phát triển đúng cách. Trẻ em mắc chứng són phân thực sự không thể kiểm soát được việc đi tiêu của mình. Trẻ có thể bị phân lỏng hoặc táo bón. Các vấn đề về cột sống, nứt đốt sống hoặc dị tật hậu môn trực tràng có thể gây ra tình trạng này. Dị tật hậu môn trực tràng là một khiếm khuyết bẩm sinh trong đó lỗ hậu môn, trực tràng và / hoặc các dây thần kinh dẫn đường cho cơ thể không phát triển đúng cách. Bệnh Hirschsprung cũng có thể gây ra tình trạng không kiểm soát phân. Đây là một bệnh bẩm sinh, trong đó các tế bào thần kinh bị thiếu từ các cơ ở trực tràng hoặc ruột kết. Điều này dẫn đến các vấn đề trong việc đi ngoài phân. – Không kiểm soát nhu động ruột: Các vấn đề về phát triển hoặc cảm xúc cũng có thể gây ra tình trạng không thể kiểm soát nhu động ruột. Nó xảy ra ở trẻ em không chịu đi tiêu. Điều này khiến phân tích tụ trong đại tràng và trực tràng. Khi phân trở nên cứng, các cơ trực tràng có thể yếu đi và phân lỏng có thể rò rỉ xung quanh phân cứng và ra ngoài cơ thể. Thuật ngữ tống phân có nghĩa là phân không tự chủ tràn ra bên ngoài cơ thể do không kiểm soát phân.

2. Chứng són phân được chẩn đoán và đánh giá như thế nào?

Trước tiên, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của bạn bằng một cuộc khám sức khỏe. Cho bác sĩ biết về chế độ ăn uống của bạn và bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng, bao gồm thuốc kháng axit, thuốc nhuận tràng và thảo dược bổ sung. Bác sĩ của bạn cũng sẽ thực hiện: Một cuộc kiểm tra trực tràng bằng cách đưa một ngón tay có đeo găng tay và bôi trơn vào trực tràng. Bài kiểm tra này đánh giá sức mạnh của cơ hậu môn và kiểm tra xem có bất thường nào không.

Chụp CT, MRI có thể giúp phát hiện bất thường vùng hậu môn

Nhiều thử nghiệm hơn có thể được yêu cầu, bao gồm: – Xét nghiệm máu. – Cấy phân: Phòng thí nghiệm kiểm tra một mẫu phân nhỏ để tìm dấu hiệu nhiễm trùng. – Xquang bụng: Bác sĩ của bạn có thể sử dụng X quang để xác nhận sự hiện diện của phân cứng. – Đo áp lực hậu môn: Thử nghiệm này đánh giá áp lực trong ống hậu môn và trực tràng và sức mạnh của các cơ hậu môn. – Siêu âm nội hậu môn: Xét nghiệm này đưa một đầu dò siêu âm vào hậu môn và trực tràng để tạo ra hình ảnh. Thử nghiệm này giúp đánh giá các vết rách ở cơ hậu môn. – Chụp đại trực tràng với thuốc xổ Barium: Điều này cho phép bác sĩ của bạn xem hình dạng và hoạt động của ruột kết và trực tràng trong thời gian thực. – Soi Proctosigmoidoscopy: Bác sĩ sẽ đưa một dụng cụ mỏng, nhẹ gọi là ống soi đại tràng sigma vào ruột già. Bác sĩ sẽ kiểm tra trực tràng và đại tràng dưới để tìm viêm, khối u hoặc mô sẹo có thể gây ra tình trạng của bạn. – Nội soi đại tràng: Xét nghiệm này sử dụng một dụng cụ mỏng, sáng gọi là ống soi ruột kết để kiểm tra trực tràng và toàn bộ ruột kết. Xét nghiệm giúp bác sĩ của bạn tìm thấy các khu vực bị viêm, chảy máu, loét, khối u và polyp . – Điện cơ (EMG): Xét nghiệm này sử dụng một điện cực kim để đánh giá sức khỏe của cơ vòng hậu môn, cơ sàn chậu và các tế bào thần kinh kiểm soát chúng. Bác sĩ đưa điện cực trực tiếp vào cơ để ghi lại lượng điện hoạt động. – Chụp cộng hưởng từ (MRI): MRI tạo ra hình ảnh và thông tin chi tiết về cách sàn chậu và trực tràng trông và hoạt động như thế nào trong quá trình đi cầu. Trong quá trình khám này, bác sĩ sẽ hình ảnh các giai đoạn khác nhau của quá trình đại tiện (tức là khi nghỉ ngơi, rặn, đại tiện). Điều này cho phép bác sĩ Xquang kiểm tra mức độ hoạt động của các cơ vùng chậu trong quá trình đi cầu. Nó cũng giúp đánh giá giải phẫu và chức năng của các cơ sàn chậu. – Chụp Defecography-mri tống phân: Trong quá trình xét nghiệm này, bạn sẽ thấy trực tràng của mình được lấp đầy bởi một chất sệt bán rắn có độ đặc tương tự như phân mềm. Bác sĩ X quang của bạn cũng có thể đưa chất cản quang vào âm đạo (nếu có). Bạn sẽ ngồi trên một nhà vệ sinh được thiết kế đặc biệt trong khi thu được hình ảnh X-quang. Bác sĩ X quang của bạn sẽ thấy hình ảnh quá trình đại tiện khi nghỉ ngơi, khi rặn và khi bạn cố gắng đi tiêu. Điều này giúp bác sĩ Xquang đánh giá điều gì sẽ xảy ra khi bạn cố gắng đi tiêu. – Kiểm tra tống xuất bóng: Trong quá trình kiểm tra này, bác sĩ sẽ đặt một ống thông có gắn bóng bôi trơn vào trực tràng. Bóng từ từ lấp đầy bằng nước ấm khi bác sĩ đo và ghi lại thể tích cũng như áp suất. Thử nghiệm này đánh giá chức năng của trực tràng và khả năng giãn nở và co lại của nó. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể sử dụng đặt một ống thông có gắn bong bóng được bôi trơn vào trực tràng và đổ đầy nước vào nó. Bác sĩ yêu cầu bạn đẩy quả bóng ra khỏi trực tràng. Điều này giúp đánh giá khả năng đi tiêu của bạn. »»» Xem thêm: Dinh dưỡng giúp cải thiện táo bón, tiêu chảy, loét do tì đè sau đột quỵ

3. Điều trị són phân sẽ ra sao?

Thực hiện việc ăn uống lành mạnh giúp cải thiện tiêu hóa

Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản và có thể bao gồm: – Điều chỉnh chế độ ăn uống và thụt tháo. – Thuốc, bao gồm thuốc chống tiêu chảy khi tiêu chảy xảy ra với chứng không kiểm soát phân và thuốc nhuận tràng cho chứng đi tiêu không kiểm soát liên quan đến táo bón. – Tập luyện lại ruột và các bài tập sàn chậu để củng cố và tăng khả năng kiểm soát các cơ vùng hậu môn và sàn chậu. – Phản hồi sinh học (Biofeedback) để giúp bạn học cách siết chặt cơ vòng hậu môn và cải thiện cảm giác trực tràng. – Kích thích dây thần kinh xương bằng cấy một thiết bị vào bên trong cơ thể của bạn để kích thích các dây thần kinh nhằm ngăn chặn tình trạng đi phân không tự chủ. – Phẫu thuật để:

• Sửa chữa tổn thương sàn chậu và cơ thắt hậu môn.
• Chỉnh sửa sa trực tràng và cắt bỏ một phần hậu môn trực tràng.
• Sửa chữa một dị tật hậu môn trực tràng.

– Các lựa chọn điều trị khác bao gồm:

• Tăng cường cơ vòng hậu môn thông qua cấy ghép cơ.
• Tạo cơ thắt ruột nhân tạo.
• Tiến hành phẫu thuật cắt ruột kết và chuyển phân sang túi bên ngoài.
• Xây dựng và củng cố cơ vòng hậu môn thông qua tiêm gel.

Tuấn Khang, benhdotquy.net