Nguyên nhân nào gây ra mảng bám trong động mạch?

1. Nguyên nhân của mảng bám

Mảng bám bao gồm cholesterol, chất béo, canxi, fibrin và các chất thải tế bào. Sự hình thành của nó liên quan đến một quá trình phức tạp, trong đó cholesterol dạng sáp dính vào thành động mạch, khiến chúng dày lên, cứng lại và thu hẹp. Điều này cuối cùng dẫn đến xơ vữa động mạch.

Mảng bám tích tụ trên thành trong của động mạch được tạo ra từ các chất khác nhau lưu thông trong máu.

Cholesterol được tìm thấy trong mọi tế bào trong cơ thể. Nó đóng một phần quan trọng trong việc sản xuất vitamin D, hormone và các chất hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Có hai loại cholesterol: lipoprotein mật độ cao (HDL, được gọi là cholesterol “tốt”) đưa cholesterol từ các bộ phận khác của cơ thể trở lại gan, sau đó loại bỏ nó khỏi cơ thể. Lipoprotein mật độ thấp (LDL, cholesterol “xấu”) chịu trách nhiệm tạo ra sự tích tụ của mảng bám trong động mạch. Khi mảng bám tích tụ trong động mạch, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách gửi các tế bào bạch cầu cố gắng tiêu hóa LDL, sau đó biến thành độc tố. Ngày càng có nhiều tế bào bạch cầu bị thu hút đến khu vực diễn ra sự thay đổi, dẫn đến tình trạng viêm trong thành động mạch. Quá trình này làm cho các tế bào cơ trong thành động mạch tăng nhanh về số lượng, tạo thành một lớp bao phủ trên các mảng bám mềm. Nếu mảng bám mềm nguy hiểm này bị vỡ ra, nó có thể tạo thành cục máu đông, cản trở lưu lượng máu đến các cơ quan và bộ phận cơ thể. Sự hình thành mảng bám do cholesterol có thể do nhiều yếu tố khác nhau gây ra, bao gồm những nguyên nhân sau: – Chế độ ăn uống: Thực phẩm có nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. – Cân nặng: Thừa cân có thể dẫn đến tăng mức chất béo trung tính cũng như tăng nguy cơ mắc bệnh tim. – Tập thể dục: Hoạt động thể chất hàng ngày có thể giúp giảm mức cholesterol, nhưng cũng làm giảm chất béo trung tính và tăng HDL. – Tuổi và giới tính: Khi con người già đi, mức cholesterol có xu hướng tăng lên. Ở phụ nữ sau mãn kinh, LDL tăng trong khi HDL có thể giảm. – Di truyền: Các vấn đề về cholesterol có thể xảy ra trong các gia đình. Các gen quyết định lượng cholesterol mà cơ thể tạo ra. Để giúp giảm cholesterol, các chuyên gia khuyên bạn nên thực hiện một số thay đổi lối sống: – Bỏ thuốc lá: Ngoài việc làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng khác như bệnh hô hấp và tim, thuốc lá làm giảm HDL. – Thay đổi chế độ ăn uống: Giảm thực phẩm giàu chất béo bão hòa như thịt đỏ, sữa và đường và ăn nhiều rau, trái cây, thịt gia cầm, cá và ngũ cốc nguyên hạt. – Kiểm soát cả lượng đường trong máu và huyết áp: Theo dõi lượng đường trong máu, đặc biệt là với bệnh tiểu đường và giữ huyết áp trong phạm vi lành mạnh. »»» Xem thêm: Xơ vữa động mạch gây ra đột quỵ như thế nào?

2. Các yếu tố rủi ro đối với mảng bám

Mảng bám tích tụ trong động mạch là không thể tránh khỏi, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến xơ vữa động mạch. Một số yếu tố nguy cơ này có thể được kiểm soát và giúp trì hoãn hoặc ngăn ngừa chứng xơ vữa động mạch, trong khi những yếu tố khác không thể kiểm soát được.

Cholesterol cao gây tích vụ mảng bám và dẫn đến các biến chứng tim mạch, đột quỵ nguy hiểm.

Các yếu tố nguy cơ sau đây cần được theo dõi cẩn thận: – Mức cholesterol cao – Tăng huyết áp: Huyết áp 140/90 mm Hg theo thời gian được coi là cao nếu nó duy trì ở mức đó hoặc cao hơn mức đó. – Hút thuốc: Các mạch máu không chỉ thu hẹp do hút thuốc mà hút thuốc còn làm tăng mức cholesterol và huyết áp. – Kháng insulin: Khi cơ thể không thể sử dụng insulin đúng cách, nó sẽ hình thành sức đề kháng có thể dẫn đến bệnh tiểu đường. – Thừa cân hoặc béo phì. – Tuổi cao: Nguy cơ xơ vữa động mạch tăng lên theo tuổi tác, đặc biệt là với những lựa chọn lối sống không lành mạnh. Ở nam giới, nguy cơ tăng sau tuổi 45. Ở phụ nữ, nguy cơ tăng sau tuổi 55 – Tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm: Nguy cơ xơ vữa động mạch tăng lên nếu cha hoặc anh trai của bạn được chẩn đoán mắc bệnh tim trước 55 tuổi hoặc nếu mẹ hoặc chị gái của bạn được chẩn đoán mắc bệnh tim trước 65 tuổi.

3. Dấu hiệu cảnh báo về sự tích tụ mảng bám

Mảng bám trong động mạch không gây ra bất kỳ triệu chứng hoặc dấu hiệu nào trừ khi động mạch bị thu hẹp hoặc bị tắc nghẽn và dòng máu không thể đến các bộ phận khác của cơ thể một cách hiệu quả. Hầu hết mọi người sẽ không biết động mạch của họ bị cứng hoặc bị tắc nghẽn cho đến khi họ bị đau tim hoặc đột quỵ. Ví dụ, một người bị hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch vành có thể bị thiếu máu cơ tim và bị đau thắt ngực. Các triệu chứng khác có thể là khó thở và loạn nhịp tim (nhịp tim đập không đều). Những người bị tắc nghẽn động mạch cảnh có thể gặp các triệu chứng báo hiệu đột quỵ. Những vấn đề này có thể bao gồm từ yếu đột ngột, lú lẫn, tê liệt, các vấn đề về giọng nói (nói và hiểu), và các vấn đề về thị lực đến nhức đầu nghiêm trọng, chóng mặt và mất ý thức. Nếu bạn gặp phải bất kỳ trường hợp nào ở trên, hãy gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn hoặc 115 ngay lập tức để được hỗ trợ y tế khẩn cấp. »»» Xem thêm: Bị bóc tách động mạch vành tự phát, coi chừng đột quỵ tim!

4. Làm sao để giảm tích tụ mảng bám?

Ưu tiên các thực phẩm về rau củ quả sẽ giúp bạn hạn chế việc hình thành mảng bám động mạch.

Để giảm nguy cơ xơ vữa động mạch do mảng bám, các chuyên gia khuyên bạn nên thay đổi lối sống bao gồm ăn một chế độ ăn uống lành mạnh mà không có bất kỳ thực phẩm chế biến hoặc sản phẩm động vật nào. Chế độ ăn chủ yếu dựa trên thực vật (trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt) đã được chứng minh là cải thiện lưu lượng máu và đẩy lùi bệnh mạch vành ở một mức độ nào đó. Một kế hoạch ăn uống thân thiện với động mạch như chế độ ăn Địa Trung Hải có nhiều trái cây và rau quả nhưng cũng bao gồm dầu ô liu, các loại hạt, cá và một phần hạn chế thịt, sữa và rượu vang. Cho dù bạn chọn kế hoạch ăn uống nào, hãy nhớ xem lượng calo tiêu thụ và duy trì cân nặng hợp lý để giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và các bệnh khác. Ngoài chế độ ăn uống, các chuyên gia khuyến cáo người lớn nên tham gia một số hình thức tập thể dục nhịp điệu 3-4 lần một tuần, kéo dài ít nhất 40 phút và liên quan đến các hoạt động vừa phải đến chuyên sâu. Ngay cả với những thay đổi lối sống được lưu ý ở trên, mảng bám sẽ không hoàn toàn biến mất. Với việc điều trị, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể nhắm mục tiêu các tắc nghẽn nhỏ hơn của mảng bám mềm bằng cách giảm cholesterol sẽ làm teo mảng bám. Để loại bỏ cholesterol trong mảng bám, statin được chỉ định nhắm mục tiêu cholesterol LDL. Chúng bao gồm atorvastatin (Lipitor) và rosuvastatin (Crestor), hoạt động bằng cách cản trở enzym gan sản xuất cholesterol. Ezetimibe (Zetia) cũng có thể được đưa vào phác đồ của bệnh nhân để cản trở sự hấp thụ cholesterol trong đường tiêu hóa. Mặc dù bản chất không có triệu chứng của sự tích tụ mảng bám trong động mạch, điều quan trọng là bạn phải kiểm tra mức cholesterol thường xuyên để giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyên rằng người lớn từ 20 tuổi trở lên nên kiểm tra cholesterol trong máu từ 4-6 tháng một lần. Khi bạn bước qua tuổi 40, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn có thể theo dõi mức độ của bạn chặt chẽ hơn dựa trên tuổi tác, giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố khác. Họ sẽ xác định phương pháp điều trị nào là tốt nhất cho trường hợp của bạn – cho dù thay đổi lối sống, dùng thuốc hay kết hợp cả hai – tùy thuộc vào kết quả đo cholesterol của bạn.

Thiên An, benhdotquy.net