Suy tim: Căn bệnh có hàng triệu người tại Việt Nam đang cần điều trị

Suy tim – Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu của nhân loại

Use heart, know heart (lắng nghe trái tim) là thông điệp của ngày Tim mạch thế giới năm nay. Đây cũng là một chiến dịch toàn cầu, trong đó nhấn mạnh mỗi người chúng ta hãy tự nhận thức và chăm sóc chính trái tim của mình là cách tốt nhất để giảm được các biến cố tim mạch.

Một vấn đề nóng khi nhắc đến bệnh lý tim mạch là suy tim. Đặc biệt, theo nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy, sau đại dịch COVID-19 các bệnh nhân nhiễm COVID-19 có khả năng tăng nguy cơ mắc suy tim lên đến 72%.

Theo PGS.TS Phạm Nguyễn Vinh – Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, trong những năm gần đây, nếu tính theo tần số của châu Âu thì hiện nay Việt Nam có hàng triệu người bị suy tim đang cần điều trị.

Vị chuyên gia thông tin, suy tim là một hội chứng hậu quả của rất nhiều nguyên nhân, dẫn đến tim không thể đẩy máu đi được hoặc là tim không thể chứa máu được (rối loạn đổ đầy).

Suy tim là một nguyên nhân gây tử vong hàng đầu của nhân loại, chứ không chỉ của Việt Nam. Hiện nay có 26 đến 64 triệu người suy tim trên toàn thế giới, thông thường bệnh nhân suy tim từ vừa đến nặng sẽ có tỉ lệ tử vong đến 50% trong 5 năm.

Suy tim – Gánh nặng kinh thế cho bệnh nhân và y tế

Chia sẻ từ PGS David Sim – Cố vấn cấp cao khoa tim mạch, giám đốc chương trình quản lý suy tim, Viện Tim mạch quốc gia Singapore, ước tính tổng chi phí nhập viện do suy tim ở châu Á – Thái Bình Dương lên tới 48 tỷ USD. Thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân suy tim tại khu vực là 5 đến 12 ngày và có tới 15% bệnh nhân tái nhập viện trong vòng 30 ngày.

Ông nhận định, suy tim đang tạo gánh nặng kinh tế rất lớn cho khu vực. Đặc biệt, việc thiếu nhận thức về bệnh tật và thiếu các xét nghiệm dấu ấn phát hiện bệnh sớm khiến việc điều trị khó khăn.

Còn tại Việt Nam, theo PGS Vinh, suy tim có 4 giai đoạn, nếu để đến giai đoạn cuối phải ghép tim, thay tim thì chi phí vô cùng tốn kém. Một người suy tim nặng, một năm có thể nhập viện đến 2 – 3 lần. Nếu phải vào phòng hồi sức cấp cứu, mỗi ngày có thể tiêu tốn 10 – 20 triệu.

Cũng theo đó, qua khảo sát các bác sĩ tham gia vào hệ thống chăm sóc bệnh nhân suy tim trong khu vực đã chỉ ra nhiều vấn đề còn tồn đọng như: Nhận thức về suy tim của bệnh nhân và bác sĩ vẫn còn thiếu, điển hình như các dấu hiệu và triệu chứng của suy tim; Công tác chẩn đoán suy tim – bao gồm việc tiếp cận các công cụ chẩn đoán như các chất chỉ điểm sinh học – vẫn chưa được xem là chính yếu tại nhiều quốc gia dẫn đến sự chậm trễ trong việc giúp bệnh nhân nhận được những dịch vụ chăm sóc cần thiết. Thiếu những trung tâm chăm sóc, theo dõi bệnh nhân sau khi xuất viện hoặc khả năng tiếp cận của bệnh nhân với các dịch vụ phục hồi chức năng tim mạch…

Việt Nam đang áp dụng phương pháp nào để chẩn đoán suy tim?

Các chuyên gia tim mạch cho biết, bên cạnh thông tin bệnh sử, khám lâm sàng, những tiến bộ trong khoa học gần đây cho phép bác sĩ tim mạch trong hầu hết các trường hợp chẩn đoán suy tim sử dụng thêm những biện pháp tiên tiến như siêu âm tim và các chất chỉ điểm sinh học như NT-proBNP.

Theo PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Việt Nam đã phát triển rất nhiều, các bác sĩ Việt Nam đều có thể sử dụng NT-proBNP trong chẩn đoán và theo dõi hiệu quả điều trị suy tim cho bệnh nhân.

Về mặt chẩn đoán, NT-proBNP giúp dễ dàng phân biệt các triệu chứng của suy tim như khó thở do suy tim với các nguyên nhân khó thở khác. Về điều trị, nếu điều trị tốt thì NT-proBNP giảm, nếu chưa tốt thì NT-proBNP tăng. Hoặc khi bệnh nhân xuất viện, nếu NT-proBNP cao thì bệnh nhân chắc chắn sẽ nhập viện trở lại sớm. 

Chẩn đoán sớm và theo dõi điều trị suy tim sẽ giúp tránh tình trạng suy tim trở nặng kéo theo một loạt biến chứng nguy hiểm như rối loạn nhịp, đột quỵ, đột tử và tử vong.

Làm thế nào để phòng ngừa suy tim và các bệnh tim mạch?

Suy tim nói riêng và các bệnh tim mạch nói chung có thể phòng ngừa được nếu chúng ta có thể kiểm soát và khắc phục các yếu tố nguy cơ. Theo TS.BS Trần Hòa, Phó khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Tổng Thư ký Phân hội Xơ vữa động mạch Việt Nam, để phòng ngừa suy tim nói riêng và các bệnh tim mạch người dân nên:

Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, kiểm soát cân nặng của mình: Tăng cường ăn rau và cá, giảm ăn muối, đồ ngọt, dầu mỡ.

Vận động thể lực mỗi ngày: ít nhất 30 phút Không hút thuốc, hạn chế rượu bia

Thăm khám sức khỏe định kỳ: Kiểm tra huyết áp, cholesterol và glucose thường xuyên. Tăng huyết áp là yếu tố quan trọng gây khoảng một nửa số bệnh tim mạch và đột quỵ.

Tuân thủ dùng thuốc: Người mắc bệnh tim mạch nên tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện đầy đủ chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của bác sĩ.