Huyết áp cao: Phải làm gì khi thuốc của bạn không đủ điều trị?

Mặc dù huyết áp cao thường được điều trị thành công bằng thuốc và thay đổi lối sống, nhưng tình trạng tăng huyết áp kháng thuốc không dễ giải quyết. Vậy tăng huyết áp kháng thuốc là gì? Làm sao để có thể kiểm soát huyết áp tốt? Mời bạn theo dõi tiếp bài viết.

1. Tăng huyết áp (huyết áp cao) là gì?

Huyết áp là lực đẩy của máu vào thành động mạch. Lực được tạo ra bởi mỗi nhịp tim khi máu được bơm từ tim vào các mạch máu. Kích thước và độ đàn hồi của thành động mạch cũng ảnh hưởng đến huyết áp. Thận điều hòa huyết áp cũng bằng cách điều chỉnh lượng chất lỏng và muối trong cơ thể. Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp động mạch trung bình trong ngày bình thường là 130/80 mmHg hoặc cao hơn. Tăng huyết áp dần dần làm tổn thương thành của các động mạch lớn (động mạch chủ, động mạch cảnh) cũng như các động mạch nhỏ hơn (não, mạch vành, thận, võng mạc) và làm cho tim làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.

Tăng huyết áp kháng trị là trường hợp cơ thể người bệnh không đáp ứng tốt với quá trình điều trị và huyết áp luôn duy trì trên 140/90 mmHg

2. Tăng huyết áp kháng thuốc là gì?

Huyết áp cao đôi khi được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” – được đặt tên như vậy vì nó làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ, nhưng thường không được chú ý vì không có các triệu chứng rõ ràng. Trên thực tế, bạn có thể bị huyết áp cao mà thậm chí không hề hay biết. Nhưng tăng huyết áp kháng thuốc hay tăng huyết áp kháng trị, đúng như tên gọi, là khi huyết áp cao của bạn khó kiểm soát ngay cả khi dùng thuốc. Cụ thể, tăng huyết áp kháng thuốc là tình trạng huyết áp duy trì trên 140/90 mmHg mặc dù đã sử dụng tối ưu 4 loại thuốc hạ huyết áp thuộc các nhóm khác nhau, bao gồm cả thuốc lợi tiểu. Nói một cách khác: Nếu bạn bị huyết áp cao và bạn đang dùng liều tối đa của 3 loại thuốc huyết áp khác nhau bao gồm một viên thuốc nước (thuốc lợi tiểu), và huyết áp của bạn vẫn không ở mức an toàn, bạn có thể bị tăng huyết áp kháng thuốc. Và bạn sẽ cần phải làm nhiều hơn để kiểm soát nó. »»» Xem thêm: Lợi ích của phối hợp thuốc trong điều trị tăng huyết áp

3. Các triệu chứng của tăng huyết áp kháng thuốc

Bạn có thể bị tăng huyết áp mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Cách tốt nhất để biết liệu bạn có bị cao huyết áp hay không là kiểm tra huyết áp của bạn bởi một nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, các triệu chứng có thể được cảm nhận khi huyết áp tăng lần đầu tiên hoặc trong cơn khủng hoảng tăng huyết áp, khi mức độ cực kỳ cao. Các triệu chứng này có thể bao gồm nhức đầu, khó thở, đau ngực và chảy máu cam. Chóng mặt thường không phải là triệu chứng của bệnh cao huyết áp. Trên thực tế, chóng mặt đôi khi có thể là một triệu chứng của huyết áp thấp. Chóng mặt thường xuyên hoặc không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo một tình trạng nghiêm trọng và cần được bác sĩ giải quyết.

Bạn sẽ cảm thấy khó thở và đau ngực dù đã uống thuốc huyết áp đều đặn

4. Những ảnh hưởng của tăng huyết áp kháng thuốc đối với cơ thể

Theo thời gian, tình trạng tăng huyết áp không được kiểm soát sẽ làm hỏng các động mạch, góp phần làm cho chúng bị xơ cứng. Khi các động mạch trở nên hẹp hơn và kém linh hoạt hơn, tim phải làm việc nhiều hơn để di chuyển máu trong cơ thể. Huyết áp cao không được kiểm soát có thể dẫn đến đột quỵ, đau tim, suy tim và các bệnh tim khác; gây tổn thương cho thận, trí nhớ và thị lực của bạn; và góp phần vào chứng rối loạn cương dương. »»» Xem thêm: Làm thế nào để giảm nhịp tim khi nghỉ ngơi?

5. Nguyên nhân gây ra tăng huyết áp kháng thuốc

Trong khoảng 25% (1/4) những người bị tăng huyết áp kháng thuốc, có một nguyên nhân có thể xác định được hoặc thứ phát. Những người có huyết áp tăng lên do một tình trạng bệnh lý được cho là bị tăng huyết áp thứ phát. Tăng huyết áp thứ phát sẽ rất khó kiểm soát cho đến khi các tình trạng đó được giải quyết. Tăng huyết áp càng kháng trị thì càng có nhiều khả năng là do nguyên nhân thứ phát. Một số nguyên nhân thứ phát phổ biến của tăng huyết áp bao gồm:

5.1 Rối loạn cấu trúc

– Ngưng thở khi ngủ, có xu hướng ngừng thở trong vài giây trong khi ngủ – Hẹp động mạch thận (thận), một sự thu hẹp của động mạch đưa máu đến thận – Coarctation of aorta, một phần của động mạch chủ bị thu hẹp (động mạch đưa máu từ tim đến phần còn lại của cơ thể) – Suy thận

5.2 Rối loạn nội tiết tố

– Chứng tăng aldosteron nguyên phát, một rối loạn tuyến thượng thận làm tăng huyết áp. – Pheochromocytoma, một khối u trong tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều epinephrine hoặc các hormone khác làm tăng huyết áp. – Cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) và suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém) đều có thể làm tăng huyết áp. – Bệnh Cushing, thường do một khối u trong tuyến yên sản xuất quá mức cortisol. – Các bệnh nội tiết thần kinh bẩm sinh khác hiếm gặp hơn

5.3 Không xác định

75% còn lại của những người bị tăng huyết áp kháng thuốc, không có nguyên nhân y tế nào được biết đến. Những người này được cho là bị tăng huyết áp nguyên phát hoặc cơ bản, và việc điều trị của họ sẽ tập trung vào việc điều trị bằng thuốc và lối sống.

5.4 Lối sống

Chế độ ăn quá mặn cũng có thể khiến việc điều trị huyết áp không thành công

Ngoài ra, trong nhiều trường hợp kháng thuốc, đó là vấn đề của lối sống. Bác sĩ của bạn có thể sẽ tìm hiểu 4 khả năng: Thứ nhất, nếu bạn đang ăn một chế độ ăn nhiều natri, hút thuốc, uống nhiều rượu, hoặc thừa cân và không tập thể dục, thuốc của bạn có thể không khắc phục được những hành vi đó. Thứ 2, thuốc bạn dùng cho những việc khác có thể góp phần gây ra vấn đề, bao gồm NSAIDS (thuốc chống viêm không steroid, chẳng hạn như ibuprofen), thuốc tránh thai và thuốc thông mũi đều có thể làm tăng huyết áp của bạn. Vì vậy, hãy chắc chắn mang theo tất cả các lọ thuốc của bạn, bao gồm thuốc không kê đơn hoặc thuốc bổ sung thảo dược hay vitamin, đến các cuộc hẹn khám bệnh. Thứ 3, cũng có bằng chứng cho thấy chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể góp phần làm tăng huyết áp kháng thuốc. Bác sĩ có thể yêu cầu một nghiên cứu về giấc ngủ nếu điều này là đáng lo ngại. Thứ 4, nếu bác sĩ của bạn loại trừ các yếu tố lối sống và thuốc, họ có thể tìm kiếm các nguyên nhân khác liên quan đến hormone hoặc các vấn đề về mạch máu.

6. Làm sao chẩn đoán được tăng huyết áp kháng thuốc?

Chẩn đoán tăng huyết áp kháng thuốc không phải lúc nào cũng đơn giản. Việc đọc được kết quả đo huyết áp chính xác và nhất quán là chìa khóa, nhưng đôi khi điều này lại khó khăn. Có một số lý do tại sao bạn có thể đọc kết quả không chính xác. Điều này có thể xảy ra nếu: – Vòng bít huyết áp quá nhỏ. – Bạn chưa nghỉ ngơi đủ lâu trước khi kiểm tra huyết áp. – Bạn bị “tăng huyết áp áo choàng trắng” hoặc huyết áp tăng do lo lắng khi đến phòng khám bác sĩ. – Bạn hút thuốc hoặc uống caffeine ngay trước khi đo huyết áp vì điều này có thể làm tăng các con số một cách giả tạo. Nếu bạn loại trừ tất cả các yếu tố đó mà huyết áp vẫn tăng thì có thể bạn đã bị tăng huyết áp kháng thuốc. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể giúp xác định tình trạng tăng huyết áp kháng thuốc bằng các cách sau: – Tiền sử và khám sức khỏe, bao gồm cho bác sĩ của bạn biết về tất cả các loại thuốc và chất bổ sung, cho dù chúng là thuốc kê đơn, không kê đơn, hay thảo dược. Điều quan trọng cần đề cập là nếu bạn bỏ qua liều lượng thuốc hàng ngày. – Đo huyết áp chính xác của bạn bằng cách sử dụng đúng kỹ thuật và thiết bị đã được hiệu chuẩn. – Các xét nghiệm cho các tình trạng phụ, có thể bao gồm xét nghiệm máu đặc biệt. Xác định và điều trị những tình trạng này có thể loại bỏ chứng tăng huyết áp hoặc ít nhất là làm cho nó dễ điều trị hơn. – Các xét nghiệm về tổn thương cơ quan do tăng huyết áp, có thể bao gồm: + Điện tâm đồ để đo kích thước và nhịp tim của bạn + Siêu âm tim để đo kích thước và chức năng của tim + Khám mắt qua nội soi để kiểm tra các mạch máu bên trong mắt bị tổn thương; những mạch máu nhỏ này đi vào từ não và là cơ hội duy nhất để bác sĩ đánh giá sức khỏe của các mạch máu tương tự trong não, tim và thận của bạn + Phân tích nước tiểu để kiểm tra tổn thương thận + Các xét nghiệm máu khác (xét nghiệm di truyền cho các rối loạn hiếm gặp) + Xquang ngực

Hãy khám bác sĩ nếu bạn uống thuốc huyết áp không tốt hơn, để bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị thích hợp.

»»» Xem thêm: Huyết áp thấp là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

7. Cách giúp hạn chế tình trạng tăng huyết áp kháng thuốc

Dưới đây là 8 lời khuyên của các chuyên gia y tế để kiểm soát bệnh tăng huyết áp. Nếu bạn làm những điều này, tình trạng có thể cải thiện hơn: – Đảm bảo rằng bạn đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp đúng cách và đúng thời gian đã định. Nếu thuốc của bạn gây ra các tác dụng phụ khó chịu, hãy nói chuyện với bác sĩ về các lựa chọn thay thế – đừng chỉ ngừng dùng thuốc. – Thực hiện theo chế độ ăn ít natri (ít hơn 2,3 gam mỗi ngày). – Thực hiện theo chế độ ăn kiêng DASH, bao gồm nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc. – Tập thể dục thường xuyên, nhưng hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn trước nếu đã lâu bạn chưa hoạt động thể chất. Bắt đầu một chương trình tập thể dục một cách từ từ có thể là cách tốt nhất của bạn. – Hạn chế số lượng thực phẩm chế biến sẵn mà bạn ăn, vì chúng thường chứa nhiều natri. Hạn chế uống rượu. – Học cách kiểm tra huyết áp tại nhà. Yêu cầu bác sĩ giúp bạn lập một lịch trình theo dõi. Ghi lại kết quả và mang chúng đến cuộc hẹn với bác sĩ của bạn. Kiểm tra độ chính xác của máy đo huyết áp ít nhất mỗi năm một lần. Kiểm soát tăng huyết áp không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng việc thực hiện những thay đổi này rất đáng để nỗ lực. Chúng sẽ giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ.

Diệu Nhi, benhdotquy.net