Đừng lầm tưởng trẻ em không thể bị đột quỵ: Dấu hiệu nào phụ huynh cần cảnh giác?

Đột quỵ ở trẻ em có nhiều nguyên nhân

BS.CK2 Phạm Hải Uyên – Phó Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 Đột quỵ cho biết, đột quỵ là tình trạng cấp cứu thần kinh nghiêm trọng, xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn, khiến tế bào não thiếu oxy. Tuy tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ thấp hơn người lớn, hậu quả có thể rất nặng nề như liệt, co giật, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận và điều trị khoảng vài chục trường hợp đột quỵ thiếu máu não và xuất huyết não ở trẻ em. Các trường hợp này thường liên quan đến bệnh tim bẩm sinh, rối loạn đông máu, bất thường mạch máu não hoặc nhiễm trùng.

Ngoài ra, chấn thương vùng đầu, cổ và các bệnh lý chuyển hóa, di truyền cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh. Đáng chú ý, khoảng 20 – 30% trường hợp không tìm thấy nguyên nhân cụ thể, được xếp vào nhóm đột quỵ vô căn.

Nhận biết sớm dấu hiệu để không bỏ lỡ thời gian vàng

Một trong những khó khăn trong phát hiện đột quỵ ở trẻ là phụ huynh thường chủ quan, cho rằng trẻ em không mắc bệnh lý này. Trong khi đó, triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột và dễ bị nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe khác.

Bác sĩ Uyên khuyến cáo phụ huynh chú ý các dấu hiệu cảnh báo theo quy tắc FAST, gồm trẻ đột ngột yếu hoặc liệt một bên tay chân, đi đứng lệch người; méo miệng, nói khó hoặc nói ngọng bất thường. Trẻ cũng có thể bị nhìn lệch, nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên.

Ngoài những biểu hiện trên, tình trạng lơ mơ, ngủ gà, co giật khu trú hoặc hôn mê cũng là những dấu hiệu đáng lo ngại. Đặc biệt, ở trẻ nhỏ, đột quỵ đôi khi chỉ biểu hiện qua bú kém, khóc yếu, nghiêng đầu một bên, liệt mặt nhẹ hoặc co giật nên rất dễ bị bỏ sót.

Khi trẻ xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, nhất là triệu chứng khởi phát đột ngột, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh hoặc đột quỵ ngay lập tức, không tự điều trị hay chờ triệu chứng tự hồi phục.

Theo bác sĩ Uyên, đối với đột quỵ thiếu máu não, thời gian vàng để xem xét can thiệp tái thông mạch máu là trong vòng 3 – 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng. Việc đánh giá và điều trị phù hợp trong khoảng thời gian này có thể giúp cải thiện đáng kể tiên lượng cho trẻ.

Kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Đột quỵ ở trẻ em có thể được phòng ngừa một phần thông qua phát hiện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ. Phụ huynh cần đưa trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh, rối loạn đông máu, bệnh lý mạch máu hoặc bệnh di truyền đi khám định kỳ. Đồng thời, các bệnh lý như thiếu máu, viêm nhiễm và rối loạn chuyển hóa cần được điều trị đầy đủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Việc duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên cũng góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ, hạn chế béo phì và các yếu tố gây căng thẳng kéo dài. Với trẻ từng bị đột quỵ, cần tuân thủ điều trị, tái khám và phục hồi chức năng định kỳ để hạn chế nguy cơ tái phát.

Trong cơ sở y tế, khảo sát nguyên nhân và phối hợp đa chuyên khoa có vai trò quan trọng trong điều trị, phòng ngừa đột quỵ tái phát. Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, Khoa Thần kinh phối hợp với các chuyên khoa Tim mạch, Huyết học và Chẩn đoán hình ảnh nhằm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, điều trị, hướng đến can thiệp sớm và phục hồi tối ưu cho trẻ.

Nguồn: Bệnh viện Nhi đồng 2