Đột quỵ ở người lớn tuổi tăng mạnh mùa hè: Vì sao và cần làm gì?

Đột quỵ não là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu ở người cao tuổi. Vào mùa hè, nền nhiệt cao khiến cơ thể mất nước, rối loạn điện giải, khiến máu dễ đặc, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông – nguyên nhân chính gây tắc mạch máu não.

Không chỉ vậy, những thay đổi nhiệt độ đột ngột như ra – vào phòng điều hòa, tắm lạnh sau khi đi nắng… đều là yếu tố kích hoạt vỡ mạch máu. Kết hợp với các bệnh nền phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu…, nguy cơ đột quỵ trong mùa hè lại càng đáng lo ngại.

Dấu hiệu đột quỵ – Nhận biết càng sớm, cứu sống càng nhiều

Thời gian là vàng với người đột quỵ. Mỗi phút trôi qua là hàng triệu tế bào não bị phá hủy. Những dấu hiệu sớm không thể bỏ qua gồm:

– Méo miệng, lệch mặt

– Yếu, liệt tay chân một bên

– Nói khó, nói ngọng

– Chóng mặt, mất thăng bằng

– Mờ mắt, mất thị lực đột ngột

– Đau đầu dữ dội kèm nôn, buồn nôn

Quy tắc FAST giúp phát hiện nhanh:

– F – Face (mặt): Yêu cầu người bệnh cười – nếu thấy mặt bị lệch, méo là dấu hiệu cảnh báo.

– A – Arms (tay): Yêu cầu giơ cả hai tay lên – nếu một tay không thể nâng lên hoặc rơi xuống thì có thể đã có tổn thương não.

– S – Speech (nói): Yêu cầu lặp lại một câu đơn giản – nếu nói khó hoặc không nói được, cần cảnh giác cao.

– T – Time (thời gian): Gọi cấp cứu ngay lập tức – mỗi phút chậm trễ là hàng triệu tế bào não mất đi.

Thời gian vàng để điều trị: Trong vòng 4,5 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng, để bác sĩ có thể sử dụng thuốc tiêu huyết khối hoặc can thiệp nội mạch hiệu quả.

Phòng ngừa đột quỵ não mùa hè: Người cao tuổi cần làm gì?

1. Uống đủ nước (1,5–2 lít mỗi ngày), kể cả khi không khát.

2. Kiểm soát tốt bệnh nền: Tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu…

3. Tập thể dục nhẹ nhàng: Đi bộ, dưỡng sinh, yoga giúp lưu thông máu.

4. Ăn uống lành mạnh: Giảm mỡ, muối, tăng rau xanh – trái cây.

5. Tránh hoạt động ngoài trời từ 10h–16h, không tắm lạnh đột ngột.

6. Sử dụng điều hòa hợp lý: Nhiệt độ từ 26–28°C, không để gió lạnh thổi trực tiếp vào người.

7. Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.

Xử trí khi nghi ngờ đột quỵ: Đừng chần chừ một giây

– Gọi 115 ngay – không tự ý đưa đi nếu không có phương tiện y tế.

– Không cho ăn uống gì – tránh nguy cơ sặc.

– Đặt bệnh nhân nằm nghiêng, đầu nâng cao, nới lỏng quần áo.

– Ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng để hỗ trợ bác sĩ xử trí.

Đột quỵ mùa hè ở người cao tuổi là mối nguy có thể kiểm soát nếu chúng ta đủ hiểu biết và hành động đúng lúc. Mỗi phút nhanh là thêm một cơ hội sống. Hãy cảnh giác trước mọi dấu hiệu bất thường, nhất là khi thời tiết khắc nghiệt. Đừng để một phút lơ là, đánh mất cả cuộc đời.