Đái tháo đường type 2 có thể âm thầm nhiều năm trước khi phát hiện

Đái tháo đường type 2 là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, xảy ra khi cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả hoặc không sản xuất đủ insulin, khiến đường huyết tăng cao. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thể bệnh này chiếm hơn 95% tổng số trường hợp đái tháo đường trên toàn cầu.

Các dấu hiệu thường gặp gồm khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, đặc biệt vào ban đêm; cảm giác đói kéo dài ngay cả sau khi ăn; sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi và nhìn mờ.

Tuy nhiên, bệnh thường diễn tiến từ từ, triệu chứng không rõ ràng, thậm chí không xuất hiện trong thời gian dài. Vì vậy, người mắc bệnh có thể không nhận ra bất thường cho đến khi tình cờ phát hiện qua khám sức khỏe hoặc xuất hiện biến chứng.

Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu và thần kinh, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, suy thận, giảm thị lực, thậm chí mù lòa. Tổn thương thần kinh kết hợp với tuần hoàn máu kém còn có thể dẫn đến loét bàn chân; trường hợp nặng có nguy cơ phải cắt cụt chi.

Những ai cần lưu ý nguy cơ đái tháo đường type 2?

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM, người từ 45 tuổi trở lên hoặc từng mắc đái tháo đường thai kỳ thuộc nhóm cần lưu ý nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài ra, người trưởng thành có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 23 kg/m² trở lên và kèm ít nhất một trong các yếu tố sau cũng cần được đánh giá nguy cơ: Có cha, mẹ, anh, chị, em ruột hoặc con ruột mắc đái tháo đường; Có tiền sử bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch; Mắc tăng huyết áp hoặc đang điều trị tăng huyết áp; Bị rối loạn mỡ máu; Mắc hội chứng buồng trứng đa nang; Ít vận động thể lực; Có dấu hiệu kháng insulin, chẳng hạn vùng da ở cổ, nách hoặc bẹn sẫm màu.

Người thuộc nhóm nguy cơ nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá và hướng dẫn kiểm tra đường huyết phù hợp, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng.

Thay đổi lối sống để giảm nguy cơ mắc bệnh

Duy trì lối sống lành mạnh là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ đái tháo đường type 2. Người thừa cân nên hướng đến giảm khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể để góp phần hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

Trong chế độ ăn, cần tăng cường rau xanh, trái cây nguyên quả và ngũ cốc nguyên hạt; đồng thời hạn chế đồ uống có đường, bánh kẹo, thực phẩm chế biến sẵn và chất béo bão hòa.

Về vận động, mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa phải mỗi tuần. Các hình thức phù hợp có thể là đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe.

Bên cạnh đó, cần tránh hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc. Những thay đổi nhỏ nhưng được duy trì đều đặn có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Đáng chú ý, không nên đợi đến khi khát nước nhiều, tiểu đêm, sụt cân hay nhìn mờ mới kiểm tra đường huyết. Với đặc điểm diễn tiến âm thầm của đái tháo đường type 2, chủ động đánh giá nguy cơ và kiểm tra sức khỏe phù hợp là cách giúp phát hiện bệnh sớm, hạn chế những biến chứng đáng tiếc.

Nguồn: Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM