Chăm sóc sau đột quỵ để phục hồi và phòng ngừa tái phát

Đột quỵ tái phát: Mối đe dọa thầm lặng sau khi xuất viện

Mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 200.000 người bị đột quỵ, với tỷ lệ tử vong lên tới 50%. Đáng lo ngại hơn, phần lớn bệnh nhân sống sót phải đối mặt với những di chứng nặng nề và nguy cơ tái phát trong thời gian ngắn. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ tái phát sau đột quỵ dao động từ 3% đến 23% trong năm đầu tiên và có thể lên đến 53% sau 5 năm.

Do đó, chăm sóc phục hồi và theo dõi sức khỏe sau đột quỵ không chỉ là bước tiếp nối điều trị mà còn là chiến lược phòng ngừa bệnh quay trở lại, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống lâu dài.

Chỉ 10% bệnh nhân bình phục hoàn toàn sau đột quỵ (Ảnh: AI)

6 nguyên tắc chăm sóc toàn diện sau đột quỵ

1. Sinh hoạt và vận động hợp lý

Bệnh nhân cần được thay đổi tư thế mỗi 2 giờ nếu nằm lâu để tránh lở loét. Người nhà nên phối hợp với nhân viên y tế xây dựng lịch tập luyện phù hợp với mức độ phục hồi, tối thiểu 2-3 lần/ngày. Quan trọng hơn, hãy khuyến khích người bệnh tự thực hiện các sinh hoạt cơ bản để phục hồi vận động chủ động.

Duy trì tập luyện cả khi các di chứng đã hồi phục (Ảnh: AI)

2. Dinh dưỡng cân đối, kiêng khem hợp lý

Chế độ ăn cần đủ năng lượng, chất đạm, chất xơ và vitamin – nhưng phải phù hợp với các bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu. Tuyệt đối tránh rượu bia, thuốc lá và kiểm soát cân nặng chặt chẽ để giảm áp lực lên hệ tim mạch – thần kinh.

3. Vệ sinh cá nhân và phòng tránh nhiễm trùng

Người bệnh nên được vệ sinh hằng ngày ở nơi kín gió, nhiệt độ ấm, sàn không trơn trượt. Giữ da khô thoáng, thay đồ sạch, lau người sau mỗi lần tiểu tiện. Nếu không thể tự kiểm soát đại tiểu tiện, người nhà cần theo dõi và hỗ trợ thường xuyên để phòng viêm đường tiết niệu.

4. Giường bệnh và không gian sống phù hợp

Nên sử dụng đệm hơi, đệm nước để giảm áp lực cho người bệnh nằm lâu. Giường cần có thành chắn, gối kê nhiều vị trí để thay đổi tư thế. Không gian phòng ngủ phải thông thoáng, sạch sẽ, có ánh sáng tự nhiên, tránh ẩm thấp và gió lùa.

5. Đừng bỏ quên chăm sóc tâm lý

Người sau đột quỵ dễ rơi vào mặc cảm, lo âu hoặc trầm cảm do suy giảm chức năng. Gia đình cần lắng nghe, động viên, tạo điều kiện để họ cảm thấy được yêu thương, không trở thành gánh nặng. Một tinh thần tích cực sẽ là “liều thuốc” quý trong quá trình hồi phục.

Người thân nên động viên để người bệnh lạc quan nhanh hồi phục (Ảnh: AI)

6. Dùng thuốc đều đặn và tái khám đúng hẹn

Người nhà cần nhắc nhở bệnh nhân dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như chóng mặt, nói khó, yếu nửa người, miệng méo… cần đưa người bệnh đến bệnh viện có trung tâm đột quỵ gần nhất để xử lý kịp thời.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ là hành trình dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, gia đình và nhân viên y tế. Với chế độ chăm sóc đúng cách và tinh thần kiên trì, không ít bệnh nhân đã từng bước vượt qua di chứng, tái hòa nhập cộng đồng và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn trở lại. Phòng ngừa đột quỵ tái phát bắt đầu ngay từ sau lần đột quỵ đầu tiên – đừng chờ đợi điều không may xảy ra lần nữa mới hành động.