Các vấn đề về thị lực sau đột quỵ và phương pháp phục hồi

Tai biến mạch máu não xảy ra do quá trình cung cấp máu lên một phần não bị gián đoạn. Nguồn cung cấp máu giảm khiến mô não không nhận được oxy và chất dinh dưỡng. Sự tắc nghẽn này có thể ảnh hưởng rộng rãi đến cơ thể, tùy thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng. Một số triệu chứng chính của đột quỵ bao gồm: vấn đề về thị lực ở một hoặc cả hai mắt; đau đầu; khó nói; không có khả năng cử động các bộ phận của khuôn mặt, cánh tay hoặc chân ở một bên của cơ thể. Bệnh nhân phải tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để thảo luận và điều trị bất kỳ vấn đề thị lực nào sau đột quỵ bởi họ có thể giúp xác định bất kỳ vấn đề sức khỏe tiềm ẩn nào khác và đề xuất các phương pháp điều trị. Bài viết này cung cấp thông tin cho bạn đọc về lý do tại sao các vấn đề về thị lực có thể xảy ra sau một cơn đột quỵ. Các lựa chọn điều trị và cách quản lý các triệu chứng.

Khoảng 65% những người sống sót sau đột quỵ có thể gặp vấn đề về thị lực.

1. Tại sao các vấn đề về thị lực lại xảy ra sau một cơn đột quỵ?

Các vấn đề về thị lực có thể xảy ra sau một cơn đột quỵ do tổn thương ở một bộ phận nào đó của não. Các tế bào não nếu không có oxy và mất nguồn cung cấp máu cho não sẽ chết đi nhanh chóng. Nếu đột quỵ ảnh hưởng đến phần não kiểm soát và nhận thông tin từ mắt, điều này có thể gây ra vấn đề về thị lực. Ví dụ, một cơn đột quỵ có thể làm tổn thương thùy chẩm, nơi chịu trách nhiệm xử lý các đầu vào thị giác. Đột quỵ cũng có thể ảnh hưởng đến thân não, nơi xử lý cân bằng thị giác, diễn giải đồ vật và chuyển động của mắt. Các vấn đề về thị lực của một người trước khi bị đột quỵ cũng có thể trở nên tồi tệ hơn sau đột quỵ hoặc thêm vào bất kỳ sự suy giảm thị lực mới nào mà nó gây ra. Các vấn đề về thị lực rất phổ biến sau đột quỵ. Theo nghiên cứu từ năm 2019, khoảng 60% những người sống sót sau cơn đột quỵ bị suy giảm thị lực ở một mức độ nào đó. Tuy nhiên, tỷ lệ người gặp các triệu chứng rất khác nhau giữa các loại suy giảm. »»» Xem thêm: Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân đột quỵ khi trở về nhà

2. Các loại vấn đề về thị lực sau đột quỵ

Trong một số trường hợp, những thay đổi về thị lực có thể là tạm thời hoặc cải thiện khi được điều trị. Tuy nhiên, những thay đổi khác về thị lực có thể là vĩnh viễn.

Khi một cơn đột quỵ ảnh hưởng đến trung tâm thị giác của não, nó có thể gây ra các vấn đề với cách não giải thích thị lực.

Dưới đây là các loại vấn đề về thị lực phổ biến sau đột quỵ:

2.1 Mất trường thị giác

Trường thị giác (Visual Field) là mọi thứ mà một người có thể nhìn thấy khi họ tập trung mắt vào một điểm cụ thể. Nó sẽ bao gồm bất kỳ đối tượng trực tiếp nào đi thẳng về phía trước, cũng như mọi thứ xung quanh chúng và sang hai bên. Mất trường thị giác có thể xảy ra ở một bên trong mỗi mắt, do đó, một người chỉ có thể nhìn bên trái hoặc bên phải. Loại phổ biến nhất sau một cơn đột quỵ – được gọi là hemianopia và có thể cần phải điều trị để giúp người đó đối phó với những thay đổi trong trường nhìn của họ. Đôi khi, mất trường thị giác có thể gây ra điểm mù hoặc u xơ ảnh hưởng đến một hoặc cả hai mắt. Sự cố này cũng có thể xảy ra ở trung tâm của trường trực quan. Trong những trường hợp này, việc nhìn vào một đối tượng có thể khiến nó “biến mất” khỏi trường nhìn. Ở một số người, mất trường thị giác có thể xảy ra ở đầu hoặc cuối mắt, dẫn đến mất vùng trên hoặc dưới của trường nhìn. Ngoài ra, nó có thể ảnh hưởng đến thị lực ngoại vi, là một phần của trường thị giác gần các cạnh của mắt. Các trường hợp khác có thể ảnh hưởng đến góc phần tư trường thị giác, dẫn đến mất một phần tư trường thị giác.

2.2 Bỏ sót hình ảnh 

Đột quỵ cũng có thể ảnh hưởng đến cách bộ não xử lý thông tin thị giác. Sự suy giảm này có thể gây ra một số vấn đề về xử lý thị giác. Tình trạng thường gặp nhất là bỏ sót hình ảnh (Visual neglect). Bỏ sót hình ảnh hoặc không chú ý về không gian xảy ra khi một người không phản ứng với các kích thích thị giác ở các khu vực mà đột quỵ bị ảnh hưởng. Họ có thể không nhận thức được hoặc không phản ứng với những thứ ở phía bị ảnh hưởng. Hiện tượng bỏ sót hình ảnh có thể tự xảy ra hoặc cùng với các vấn đề khác như mất trường thị giác. Nếu bệnh nhân gặp cả 2 tình trạng này thì có thể gây khó khăn cho việc điều trị hoặc làm cho việc can thiệp một số kỹ thuật kém hiệu quả hơn.

Đột quỵ có thể khiến người bệnh quên những gì đã từng nhìn trước đó.

2.3 Chứng rối loạn thần kinh Agnosia

Agnosia là một chứng rối loạn thần kinh hiếm gặp xảy ra do đột quỵ. Mọi người sẽ không thể lấy thông tin liên quan đến trí nhớ thị giác từ các vùng não bị tổn thương. Do đó, một người có thể gặp khó khăn khi nhận ra các địa điểm quen thuộc trong thị giác của họ. Chúng cũng bao gồm những đồ vật thông thường, những khuôn mặt quen thuộc và những cảnh vật hàng ngày có thể không có ý nghĩa. »»» Xem thêm: Tê bì tay chân sau đột quỵ và các bước phục hồi

2.4 Các vấn đề về chuyển động của mắt

Tùy thuộc vào khu vực của não mà cơn đột quỵ ảnh hưởng, một người cũng có thể gặp các vấn đề với chuyển động của mắt. Nếu đột quỵ ảnh hưởng đến kiểm soát thần kinh của cơ mắt, người bệnh đột quỵ có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát chuyển động của mắt hoặc chính trường thị giác. Điều này có thể dẫn đến rối loạn chuyển động của mắt, bao gồm: – Rung giật nhãn cầu: một cử động mắt liên tục từ bên này sang bên kia, lên và xuống hoặc theo chuyển động tròn. – Lác mắt: mắt hướng ra các hướng khác nhau, có lẽ cả hai đều hướng vào trong (mắt chéo) hoặc một hướng ra ngoài. – Cận thị: nhìn đôi, thường gặp nhất do lác. – Rối loạn chức năng vận động cơ mắt: các vấn đề về kiểm soát theo dõi mắt có thể khiến bạn khó nhìn từ vật này sang vật khác hoặc làm giảm khả năng đánh giá khoảng cách giữa các vật thể. – Khô mắt: khó chớp mắt hoặc nhắm hoàn toàn mí mắt có thể dẫn đến khô mắt và đôi khi nhìn mờ. Rối loạn chuyển động của mắt không chỉ làm mất phương hướng đối với người bệnh mà còn gây mất phương hướng đối với não. Trong nhiều trường hợp bị lác hoặc nhìn đôi, não bộ sẽ chủ động triệt tiêu mắt bị cận để tránh bị song thị. Nếu không được điều trị, thị lực ở mắt bị ảnh hưởng tiếp tục kém đi.

2.5 Nhìn mờ

Thiệt hại ảnh hưởng đến kiểm soát dây thần kinh cũng có thể gây ra nhìn mờ hoặc nhìn đôi (nhìn đôi) . Nhìn mờ có thể biến mất khi phục hồi chức năng và tập luyện trong một số trường hợp, nhưng trong những trường hợp khác, các triệu chứng có thể kéo dài.

Sau đột quỵ, mắt của bạn có thể không nhìn rõ được hoặc nhìn đôi.

2.6 Các vấn đề thị lực khác

Các vấn đề thị lực khác có thể xảy ra sau đột quỵ. Ví dụ, một số người có thể gặp vấn đề với độ nhạy sáng. Những người khác có thể gặp vấn đề với việc chớp mắt hoặc nhắm hoàn toàn mắt, điều này cũng có thể dẫn đến các triệu chứng khác, chẳng hạn như nóng rát hoặc kích ứng do mắt rất khô. Các vấn đề như mất thăng bằng và phối hợp hoặc thay đổi nhận thức chiều sâu cũng có thể xảy ra. Nó có thể khó duy trì cân bằng hơn nếu một người không thể nhìn rõ, và kết quả là họ có thể va phải mọi thứ hoặc bị vấp ngã. Một số vấn đề về thị lực có thể không được chú ý hoặc không được chẩn đoán hoặc dễ bị bỏ qua hơn những vấn đề khác. Tuy nhiên, việc nhận được chẩn đoán từ bác sĩ chuyên khoa mắt là rất quan trọng trong việc xác định phương pháp điều trị tốt nhất.

3. Điều trị các vấn đề về thị lực sau đột quỵ

3.1 Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ

Sau khi bị đột quỵ, người bệnh nên làm việc chặt chẽ với nhóm chăm sóc sức khỏe để thảo luận về bất kỳ triệu chứng thị giác nào có thể xảy ra. Bác sĩ sẽ giới thiệu họ đến một chuyên gia ngay cả khi họ không có các triệu chứng đáng chú ý. Các bác sĩ chuyên về mắt sẽ chẩn đoán và điều trị các tình trạng thần kinh ảnh hưởng đến hệ thống thị giác và các tình trạng ảnh hưởng đến các đường dẫn thần kinh kết nối mắt với não tương ứng. Họ sẽ giúp bệnh nhân đưa ra một kế hoạch điều trị cho các vấn đề về thị lực, với mục đích cải thiện thị lực nếu có thể. »»» Xem thêm: Cách phục hồi chứng mất ngôn ngữ vận động xuyên vỏ não sau đột quỵ

3.2 Tập luyện

Một số kỹ thuật đào tạo có thể giúp mắt thích nghi với các điểm mù hoặc vùng mất thị lực. Ví dụ, quét là quá trình huấn luyện mắt để điều hướng xung quanh các khu vực bị mất thị lực. Nó khuyến khích mọi người nhìn sang bên trái và bên phải của họ cách có hệ thống. Cách tiếp cận này giúp một cá nhân tận dụng tối đa tầm nhìn còn lại của họ. Các bác sĩ nhãn khoa cũng có thể sử dụng kết hợp các kích thích âm thanh và hình ảnh trong quá trình đào tạo để giúp đào tạo lại mắt để bù đắp cho việc mất trường thị giác hoặc mất nhận thức về chiều sâu. Tập luyện sớm và thường xuyên có thể giúp cải thiện thị lực và rèn luyện đôi mắt để khắc phục những mất mát về thị lực. Tuy nhiên, một số thay đổi về thị lực sẽ vĩnh viễn.

Khi gặp vấn đề thị lực sau đột quỵ, nên gặp bác sĩ để thăm khám và điều trị càng sớm càng tốt.

3.3 Sử dụng thấu kính điều chỉnh

Kính và kính áp tròng điều chỉnh thường không giúp giảm thị lực do đột quỵ. Tuy nhiên, một số loại thấu kính điều chỉnh đặc biệt có thể giúp giải quyết các vấn đề cụ thể. Ví dụ, một người có thể sử dụng lăng kính trên một hoặc cả hai thấu kính của kính của họ. Lăng kính thay đổi hướng ánh sáng đi vào mắt để giúp thay đổi cách một người nhìn nhận các vật thể. Chúng có thể giúp di chuyển các đối tượng vào trường nhìn của người đó hoặc ngăn người đó nhìn vào vùng mất thị lực.

4. Mẹo để quản lý các vấn đề về thị lực sau đột quỵ

Các bác sĩ có thể đưa ra các hướng dẫn tại nhà khác để chăm sóc mắt và các vấn đề về thị lực cho người bệnh đột quỵ. Tùy thuộc vào vấn đề thị lực cơ bản và cách nó ảnh hưởng đến bênh nhân đột quỵ, các bác sĩ có thể cung cấp cho người đó những hướng dẫn đặc biệt, chẳng hạn như: – Tránh lái xe vào ban đêm hoặc trong các tình huống thiếu ánh sáng. – Sử dụng thuốc nhỏ mắt không kê đơn để ngăn ngừa khô mắt. – Đeo kính râm hoặc kính chống chói để giảm độ nhạy sáng. – Sử dụng thiết bị hoặc dụng cụ hỗ trợ đào tạo tại nhà để tiếp tục đào tạo, bao gồm thuốc hỗ trợ thị lực kém, chẳng hạn như kính lúp. – Thực hiện các thay đổi xung quanh nhà để ngăn ngừa ngã, chẳng hạn như lắp đặt các thanh chắn và đèn an toàn. – Sử dụng thước kẻ và bút đánh dấu khi đọc để đánh dấu phần đầu và phần cuối của câu và duy trì vị trí dọc theo một dòng văn bản. »»» Xem thêm: Các bài viết khác cùng chủ đề “Chăm sóc đột quỵ” tại: https://benhdotquy.netcategory/cham-soc-dot-quy/

5. Mất bao lâu để phục hồi thị lực sau đột quỵ?

Nói chung, một số người sống sót nhận thấy những cải thiện nhỏ về thị lực của họ trong vòng ba tháng sau khi đột quỵ. Hơn nữa, ngay sau khi bị đột quỵ, khả năng hồi phục tự phát rất dễ xảy ra. Điều này có nghĩa là một số tác động phụ như các vấn đề về thị lực có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, không nên dựa vào sự phục hồi tự phát để cải thiện. Thay vào đó, người bệnh đột quỵ có thể tối đa hóa cơ hội lấy lại thị lực sau đột quỵ bằng cách tích cực tham gia vào quá trình phục hồi thị lực một cách nhất quán.

Thiên An, benhdotquy.net