Bệnh sa van hai lá là gì và điều trị thế nào?

1. Bệnh sa van hai lá là gì?

Bệnh sa van hai lá là một tình trạng trong đó van hai lá thụt vào hoặc đổ ngược vào tâm nhĩ trái, đôi khi bệnh còn được gọi là “hội chứng van mềm”. Độ mềm này có thể ngăn van của bạn đóng chặt như bình thường.

Bệnh lý này là một dạng bệnh van hai lá phổ biến và thường vô hại. Nhiều người không có triệu chứng và thậm chí không biết mình mắc bệnh bởi van vẫn có thể hoạt động tốt. Tuy nhiên, một số người bị sa trung bình hoặc nặng có các triệu chứng và có thể cần điều trị.

Biến chứng chính của tình trạng này là trào ngược van hai lá. Điều này có nghĩa là máu bị rò rỉ sai cách qua van. Sa van hai lá là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của trào ngược van hai lá. Nếu rò rỉ đủ nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần phẫu thuật hoặc thủ thuật để giúp van hoạt động như bình thường.

Sa van hai lá là một dạng của bệnh tim mạch (bất kỳ tình trạng nào ảnh hưởng đến tim hoặc mạch máu).

Bệnh lý này là một dạng bệnh van hai lá phổ biến và thường vô hại.

2. Ai có nguy cơ mắc bệnh sa van hai lá?

Sa van hai lá ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi. Nó gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn. Một số người bẩm sinh đã bị sa van hai lá, bao gồm cả những người bị rối loạn mô liên kết.

Bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ và những người được chỉ định là nữ khi sinh. Tuy nhiên, nam giới và những người được chỉ định là nam khi sinh có nhiều khả năng bị hở van hai lá hơn.

Sa van hai lá ảnh hưởng đến 2 – 3% dân số nói chung.

»»» Xem thêm: Những biến chứng nguy hiểm của bệnh cơ tim phì đại

3. Bệnh sa van hai lá gây ra những biến chứng nào?

Sa van hai lá có thể không gây hại cho cơ thể. Nhưng trong một số trường hợp, nó có thể dẫn đến hở van hai lá, được gọi là van rò rỉ. Những người bị sa van hai lá và trào ngược có nguy cơ bị các biến chứng bao gồm:

• Suy tim
• Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng
• Rung nhĩ
• Rối loạn nhịp thất, có thể dẫn đến đột tử do tim.

4. Các triệu chứng của bệnh sa van hai lá là gì?

Các triệu chứng có thể bao gồm:

• Huyết áp quá thấp khi đứng lên (hạ huyết áp tư thế đứng)
• Đau ngực
• Chóng mặt
• Mệt mỏi
• Tim đập nhanh
• Chứng đau nửa đầu.

Đau ngực là một trong triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân sa van hai lá.

5. Nguyên nhân nào gây ra bệnh sa van hai lá?

Sa van hai lá là do sự suy yếu của mô van. Tình trạng này được gọi là thoái hóa myxomatous. Không phải lúc nào cũng rõ nguyên nhân gây ra sự suy yếu của mô này.

Trong một số trường hợp, bệnh có thể được truyền lại trong các gia đình. Sa van hai lá có liên quan đến một số gen, bao gồm FLNA, DCHS1, DZIP1 và PLD1.

Một số rối loạn mô liên kết có thể gây ra thoái hóa cơ. Chúng bao gồm hội chứng Marfan, hội chứng Ehlers-Danlos và hội chứng Loeys-Dietz.

6. Chẩn đoán sa van hai lá như thế nào?

6.1. Khám sức khỏe

Bác sĩ có thể chẩn đoán bằng cách lắng nghe trái tim bệnh nhân thông qua ống nghe. Trong quá trình khám, bác sĩ cũng sẽ thảo luận về bệnh sử và tiền sử gia đình của người bệnh. Vì tình trạng sa van hai lá đôi khi xảy ra trong gia đình nên thông tin này rất quan trọng cần biết.

Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh mắc bệnh sa van hai lá hoặc một vấn đề khác về van, họ sẽ đề xuất ít nhất một xét nghiệm để xác định chẩn đoán.

Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh mắc bệnh sa van hai lá hoặc một vấn đề khác về van, họ sẽ đề xuất ít nhất một xét nghiệm để xác định chẩn đoán.

6.2. Các xét nghiệm chẩn đoán sa van hai lá

Siêu âm tim là phương pháp chính được sử dụng để chẩn đoán sa van hai lá. Siêu âm tim sử dụng công nghệ siêu âm để kiểm tra cấu trúc và chức năng của tim. Có nhiều loại kiểm tra tiếng vang khác nhau. Bạn có thể cần một hoặc cả hai loại sau:

• Siêu âm tim qua lồng ngực: Đây là hình thức truyền thống mà nhiều người đã quen thuộc. Bác sĩ sẽ đặt các điện cực (miếng dán nhỏ) trên ngực của người bệnh. Sau đó, họ sẽ dùng đầu dò siêu âm lăn trên các vùng khác nhau trên ngực. Quá trình này cung cấp hình ảnh về các van và buồng tim.
• Siêu âm tim qua thực quản: Bệnh nhan có thể cần loại xét nghiệm này để bác sĩ quan sát trái tim chi tiết hơn. Thay vì sử dụng đầu dò ở bên ngoài ngực, bác sĩ sẽ sử dụng thiết bị có thể chụp ảnh bên trong ngực. Một ống dài, mỏng (được gọi là ống nội soi) dẫn một đầu dò siêu âm nhỏ xuống thực quản. Bệnh nhân sẽ được tiêm thuốc an thần và uống thuốc để giảm bớt khó chịu trong cổ họng.

Bác sĩ cũng có thể đề nghị các xét nghiệm bổ sung để tìm hiểu thêm về tim của người bệnh, bao gồm:

• Điện tâm đồ
• Chụp X-quang lồng ngực
• Thông tim

»»» Xem thêm: Bệnh cơ tim giãn nở: Tất tần tật những điều cần biết

7. Làm thế nào để điều trị bệnh sa van hai lá?

Nhiều người bị sa van hai lá không cần điều trị. Nếu bị dạng nhẹ, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chẹn beta để kiểm soát các triệu chứng như chóng mặt hoặc tim đập nhanh.

Nếu bị rung nhĩ hoặc tiền sử đột quỵ, bệnh nhân có thể cần dùng thuốc chống đông máu (thuốc làm loãng máu).

Một số người bị sa van hai lá cần phải phẫu thuật. Có hai lựa chọn phẫu thuật chính:

• Sửa chữa van hai lá: Bác sĩ phẫu thuật sẽ sửa chữa van để giúp nó hoạt động như bình thường.
• Thay van hai lá: Đối với một số người, mua một van mới là lựa chọn tốt nhất hoặc duy nhất. Bác sĩ phẫu thuật sẽ giải thích tại sao lại như vậy và cũng như các loại van khác nhau mà bệnh nhân có thể nhận được (cơ học hoặc sinh học).

Kế hoạch điều trị tốt nhất phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

• Tuổi tác
• Tiền sử bệnh
• Tình trạng sức khỏe hiện tại
• Nếu bệnh nhân có các vấn đề về tim khác cần được điều trị, đôi khi việc sửa van và ghép cầu động mạch vành có thể được thực hiện cùng một lúc.

8. Khi nào cần điều trị bệnh sa van hai lá hay?

Khoảng 1/10 người bị sa van hai lá cần sửa chữa hoặc thay van. Bạn có thể cần sửa chữa hoặc thay thế van nếu:

• Các triệu chứng ngày càng tồi tệ hơn theo thời gian.
• Van hai lá quá rò rỉ (trào ngược nặng).
• Các xét nghiệm cho thấy tim đang trở nên to ra. Các vấn đề về van và các vấn đề khác như huyết áp cao có thể khiến tâm nhĩ trái hoặc tâm thất trái to hơn, được gọi tình trạng này là phì đại tâm thất trái.
• Phát triển chứng loạn nhịp tim.
• Tim không thể bơm đủ máu cho cơ thể. Nếu phân suất tống máu quá thấp, bệnh có thể dẫn đến suy tim.

Các vấn đề về van và các vấn đề khác như huyết áp cao có thể khiến tâm nhĩ trái hoặc tâm thất trái to hơn, được gọi tình trạng này là phì đại tâm thất trái.

9. Bệnh sa van hai lá liệu có thể ngăn ngừa?

Không có biện pháp cụ thể nào để ngăn ngừa sa van hai lá. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh van tim mắc phải (các vấn đề về van xuất hiện khi già đi). Một số phương pháp bao gồm:

• Xây dựng hoạt động thể chất và tập thể dục có kế hoạch thành thói quen hàng ngày.
• Bỏ thuốc lá.
• Thực hiện theo một kế hoạch ăn uống lành mạnh cho tim.
• Giữ cân nặng hợp lý.
• Kiểm soát các tình trạng như huyết áp cao và tiểu đường. Uống thuốc theo đúng chỉ định.
• Quản lý căng thẳng.

10. Người bệnh sa van hai lá cần lưu ý gì?

Một số người bị bệnh van hai lá có thể cần tránh tập thể dục cường độ cao. Việc  hạn chế hoạt động phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như:

• Tiền sử ngất xỉu.
• Một số rối loạn nhịp tim, bao gồm cả nhịp tim nhanh trên thất.
• Hở van hai lá nặng.
• Giảm phân suất tống máu thất trái.
• Tiền sử về cục máu đông.
• Tiền sử gia đình về đột tử do tim liên quan đến sa van hai lá.

Một số người bị bệnh van hai lá có thể cần tránh tập thể dục cường độ cao.

»»» Xem thêm: Bị suy tim sung huyết có thể sống được bao lâu?

11. Bệnh sa van hai lá có trở nên tồi tệ hơn theo tuổi tác không?

Tình trạng sa van hai lá có thể trở nên tồi tệ hơn khi bạn già đi. Đó là lý do tại sao bệnh nhân được khuyến cáo phải khám sức khoẻ định kỳ.

Bệnh van thường gặp hơn ở những người trên 65 tuổi. Điều này một phần là do tim bị hao mòn từ cuộc sống hàng ngày. Nhưng các vấn đề về tim như bệnh mạch vành hoặc đau tim cũng có thể ảnh hưởng đến các van, bao gồm cả van hai lá, nhất là ở những người trên 75 tuổi.

Anh Thi – Benhdotquy.net