Bài tập tay giúp khắc phục tình trạng co cứng ở bệnh nhân đột quỵ

1. Nguyên nhân co cứng cánh tay sau đột quỵ

Thưa BS, một trong những biến chứng mà bệnh nhân sau đột quỵ thường gặp là co cứng ở cánh tay. Vậy do đâu mà họ bị biến chứng này và cơn đột quỵ ảnh hưởng đến vùng não nào thì sẽ dễ xuất hiện tình trạng co cứng như thế ạ? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Sau đột quỵ, bệnh nhân sẽ bị tổn thương dây thần kinh trung ương dẫn đến việc để lại nhiều di chứng trên cơ thể. Trong đó, di chứng co cứng sau đột quỵ xảy ra khá phổ biến và làm sao để phục hồi tình trạng này là vấn đề đáng quan tâm hiện nay.

2. Phương pháp điều trị co cứng sau đột quỵ

Liệu có biện pháp nào giúp bệnh nhân phục hồi tình trạng co cứng tay không ạ? Tỷ lệ phục hồi thành công nếu áp dụng biện pháp đó là bao nhiêu, thưa BS? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Hiện, có rất nhiều phương pháp giúp phục hồi tình trạng co cứng tay sau đột quỵ.

• Thứ nhất, dùng thuốc để làm giảm đau, giãn cơ.
• Thứ 2, tập luyện phục hồi chức năng để giúp tay mềm hơn.
• Thứ 3, kết hợp với châm cứu, xoa bóp, yoga để cải thiện tình trạng co cứng.

Theo ghi nhận, tỷ lệ phục hồi co cứng ở chân sẽ cao hơn ở tay. Tuy nhiên, tùy theo mức độ tổn thương của não làm ảnh hưởng đến các hoạt động ở chi trên hay dưới, mà tỷ lệ phục hồi sẽ khác nhau. Bên cạnh đó, việc chịu khó tập luyện của người bệnh, hay được chuyên môn hướng dẫn cũng như sự động viên gia đình sẽ góp phần cải thiện phục hồi co cứng ở tay nhanh hơn.

3. Bài tập tay giúp cải thiện tình trạng co cứng sau đột quỵ

Nhờ BS chia sẻ cụ thể một số bài tập luyện tập tay giúp bệnh nhân sau đột quỵ có thể áp dụng dễ dàng ạ? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Sau đột quỵ, bệnh nhân sẽ bị co rút ngón tay và cánh tay vào trong, nên khi tập luyện với bất kỳ phương pháp nào cũng cần đạt mục tiêu duỗi được tay; các ngón tay lần lượt được mở ra; dang – khép – gập các ngón; gập duỗi cổ tay; Gấp, duỗi, xấp, ngửa khuỷu tay; Cánh tay quay vòng nhỏ, quay tròng trước, quay vòng sau,… Tập theo hướng cơ lực 0/5 tiến tới 5/5 để trở về gần bình thường hoặc bình thường nhằm đáp ứng sinh hoạt, vận động của người bệnh.

4. Thời điểm nên tập luyện để hạn chế di chứng co cứng sau đột quỵ

Thưa BS, sau đột quỵ, thời điểm nào là tốt nhất để đạt kết quả tốt khi luyện tập các bài tập kể trên ạ. Bệnh nhân cần duy trì luyện tập trong thời gian bao lâu và khi nào họ có thể phục hồi hoàn toàn ạ? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Ngay sau khi đột quỵ, bệnh nhân đã có thể tập luyện phục hồi chức năng. Lúc này sẽ tập thụ động để chống tê cứng khớp, sau đó tập liên tục đến khi bình thường. Thời gian hồi phục tốt nhất sẽ kéo dài từ 1 đến 3 tháng sau đột quỵ; 3 tháng đến 6 tháng sẽ hồi phục chậm, và sau 6 tháng sẽ hồi phục chậm hơn làm ảnh hưởng đến việc phục hồi của bệnh nhân. Vì vậy, bệnh nhân vẫn nên duy trì việc tập luyện để tránh teo cơ, cứng khớp về sau.

5. Làm sao để vượt qua khó khăn khi phục hồi co cứng sau đột quỵ

Theo kinh nghiệm của BS, bệnh nhân thường gặp những khó khăn gì khi luyện tập các bài tập tay ạ? Từ đó, BS có thể đúc kết ra một số lời khuyên giúp họ khắc phục khó khăn này không ạ? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Giai đoạn đầu, thường bệnh nhân sẽ rất phấn khởi, tích cực trong việc tập luyện cùng với sự động viện, hỗ trợ từ gia đình. Tuy nhiên, theo thời gian vì diễn tiến bệnh không như mong muốn, cộng thêm việc người nhà bị công việc cuốn vào và bỏ bê việc chăm sóc bệnh nhân, không đầu tư vào việc tập luyện nên dễ khiến bệnh nhân chán nản. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng không tiên đoán chắc chắn cho bệnh nhân 100% sẽ hồi phục lại như ban đầu vào thời điểm nào. Điều này càng làm người bệnh không có động lực và dễ từ bỏ. Lời khuyên của tôi dành cho các bệnh nhân đang gặp di cứng co cứng sau đột quỵ là hãy giữ vững tinh thần, tin tưởng rằng chúng ta sẽ từng bước cải thiện và khắc phục được vấn đề co cứng. Về thể chất, tích cực tập luyện để chống teo cơ, cứng khớp. Yếu tố tinh thần tác động đến thể chất rất nhiều và hỗ trợ lẫn nhau, vì vậy hãy cố gắng lạc quan để đạt được mong muốn. Việc phối hợp giữa bệnh nhân, gia đình và bác sĩ sẽ là kiềng 3 chân góp phần cải thiện sức khỏe và phục hồi di chứng, nâng cao sức khỏe tâm thể.

6. Lưu ý trong quá trình tập luyện phục hồi chức năng sau đột quỵ

Trong quá trình luyện tập, bệnh nhân và người chăm sóc cần lưu ý những điều gì ạ? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Sau đột quỵ, một số trường hợp người bệnh muốn tập luyện nhưng sức khỏe không cho phép, ví dụ đứng lên huyết áp sẽ tăng cao; hoặc do ảnh hưởng đột quỵ người bệnh dễ có cảm xúc thái quá gây ảnh hưởng việc tập luyện. Đối với người nhà, tinh thần và ổn định kinh tế để hỗ trợ việc tập luyện cho bệnh nhân sẽ bị ảnh hưởng. Người nhà sẽ cảm thấy kiệt quệ, mệt mỏi trong việc chăm sóc người bệnh. Vì vậy, cả người thân và người bệnh cần tìm đến gặp bác sĩ tư vấn, hướng dẫn tập luyện để không rơi vào những tình trạng không biết phải làm gì.

7. Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân phục hồi sau đột quỵ

Bên cạnh việc luyện tập, chế độ dinh dưỡng cũng góp phần không nhỏ vào quá trình phục hồi. Vậy cụ thể chúng ta cần đảm bảo những yếu tố gì trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh đột quỵ, thưa BS? BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Việc ăn uống của bệnh nhân sau đột quỵ cần đảm bảo đầy đủ chất, bao gồm: vitamin, chất khoáng, rau xanh, uống đầy đủ nước. Trường hợp bệnh nhân có bệnh lý nền, ví dụ huyết áp cần hạn chế ăn mặn, tiểu đường không nên ăn ngọt,… Khi thăm khám tại bệnh viện, bác sĩ sẽ tư vấn về ăn uống, dùng thuốc lâu dài để góp phần cải thiện cuộc sống cho bệnh nhân sau đột quỵ.

8. Lời khuyên của BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ

Đối với người lớn tuổi, nên khám sức khỏe hàng năm. Nếu có bệnh nền nên khám 6 tháng 1 lần để sớm phát hiện các bệnh lý tiềm tàng như tim mạch, xơ vữa động mạch, tiểu đường,… giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả. Đối với người có dấu hiệu bệnh lý nên đến bệnh viện thăm khám và điều trị sớm để phòng ngừa biến chứng. Với người đã bị tai biến, cần phòng ngừa biến chứng bằng cách tập luyện theo chỉ định của bác sĩ và uống thuốc đầy đủ theo chỉ định, chế độ dinh dưỡng đảm bảo giúp phục hồi nhanh chóng.

Diệu Nhi, benhdotquy.net