Béo phì là thủ phạm của hàng loạt biến chứng tim mạch?

\n

1. Béo phì là gì?

\n

Béo phì thường được định nghĩa là người có khối lượng cơ thể quá cao. Chỉ số BMI từ 30 trở lên là tiêu chuẩn đánh giá béo phì ở người lớn. Chỉ số BMI từ 40 trở lên được coi là béo phì nặng.

\n

Mỡ trong cơ thể không phải là một căn bệnh. Nhưng khi cơ thể bạn có quá nhiều mỡ thừa, nó có thể thay đổi cách thức hoạt động. Những thay đổi này tiến triển, có thể xấu đi theo thời gian và dẫn đến những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

\n

Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể cải thiện các nguy cơ sức khỏe của mình bằng cách giảm một phần mỡ thừa trong cơ thể. Ngay cả những thay đổi nhỏ về cân nặng cũng có thể gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bạn. Song, không phải phương pháp giảm cân nào cũng hiệu quả với tất cả mọi người.

\n

Chỉ số BMI từ 30 trở lên là tiêu chuẩn đánh giá béo phì ở người lớn.

\n

2. Béo phì có được xác định bằng cách nào?

\n

Các bác sĩ thường sử dụng chỉ số khối cơ thể (BMI) để xác định bệnh béo phì trong dân số nói chung. Chỉ số BMI đo trọng lượng cơ thể trung bình so với chiều cao cơ thể trung bình. Thông thường, người có chỉ số BMI từ 30 trở lên được xem là béo phì. Mặc dù BMI có những hạn chế của nó, nhưng đây là một chỉ số dễ đo lường và có thể giúp cảnh báo các nguy cơ sức khỏe liên quan đến béo phì.

\n

Ví dụ, những vận động viên thường có nhiều cơ hơn và có thể có điểm BMI cao hơn mặc dù mức độ chất béo của họ thấp. Đôi khi, cũng có trường hợp người bị béo phì ở mức cân nặng “bình thường”. Nếu trọng lượng cơ thể của bạn là trung bình nhưng tỷ lệ mỡ trong cơ thể lại cao thì bạn có thể có những nguy cơ sức khỏe tương tự như những người có chỉ số BMI cao hơn.

\n

Một cách khác để đánh giá tình trạng béo phì là đo vòng eo. Theo thống kê, người có nhiều mỡ cơ thể quanh eo sẽ có nhiều nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì hơn. Nguy cơ trở nên đáng kể khi kích thước vòng eo của bạn lớn hơn 90cm đối với nữ hoặc 100cm đối với nam.

\n

Theo thống kê, người có nhiều mỡ cơ thể quanh eo sẽ có nhiều nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì hơn.

\n

»»» Xem thêm: Béo phì độ 3 ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

\n

3. Phân loại các dạng béo phì 

\n

Các chuyên gia phân loại béo phì thành các loại dựa trên mức độ nghiêm trọng bằng cách nhìn vào chỉ số BMI. Nếu chỉ số BMI từ 25 – 29,9 kg/m² thì bạn thuộc nhóm thừa cân.

\n

Người ta phân loại béo phì thành 3 dạng chính như sau:

\n

\n
• Béo phì loại I: BMI từ 30 đến <35 kg/m².
\n
• Béo phì loại II: BMI 35 đến <40 kg/m².
\n
• Béo phì loại III: BMI > 40 kg/m².
\n

\n

4. Béo phì ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

\n

4.1. Thay đổi trao đổi chất

\n

Sự trao đổi chất là quá trình chuyển đổi calo thành năng lượng để cung cấp nhiên liệu cho các chức năng của cơ thể. Khi cơ thể bạn có nhiều calo hơn mức cần thiết, nó sẽ chuyển lượng calo thừa thành lipid và lưu trữ chúng trong mô mỡ. Khi bạn cạn kiệt mô để lưu trữ lipid, các tế bào mỡ tự trở nên to ra. Các tế bào mỡ mở rộng tiết ra hormone và các chất hóa học khác tạo ra phản ứng viêm.

\n

Viêm mãn tính có nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Một cách mà nó ảnh hưởng đến sự trao đổi chất của bạn là góp phần vào việc đề kháng insulin. Điều này có nghĩa là cơ thể bạn không còn có thể sử dụng insulin để giảm lượng đường trong máu và lipid máu (đường và chất béo trong máu) một cách hiệu quả. Lượng đường trong máu cao và lipid máu (cholesterol và chất béo trung tính) cũng góp phần làm tăng huyết áp.

\n

Các yếu tố nguy cơ kết hợp này được gọi là hội chứng chuyển hóa. Chúng cũng làm tăng cân nặng hơn và khiến bạn khó giảm cân hơn và giảm cân bền vững. Hội chứng chuyển hóa là một yếu tố phổ biến gây béo phì và góp phần gây ra nhiều bệnh liên quan, bao gồm:

\n

\n
• Bệnh tiểu đường loại 2: Béo phì đặc biệt làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 lên gấp 7 lần ở nam và gấp 12 lần ở nữ. Tuy nhiên, nguy cơ này sẽ giảm đi khi giảm cân.
\n
• Các bệnh tim mạch: Huyết áp cao, cholesterol cao, đường huyết cao và viêm nhiễm đều là những yếu tố nguy cơ gây ra các bệnh tim mạch, bao gồm bệnh mạch vành, suy tim sung huyết, đau tim và đột quỵ. Những rủi ro này làm tăng đồng thời với chỉ số BMI. Bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có thể phòng ngừa được trên toàn thế giới.
\n
• Bệnh gan nhiễm mỡ: Chất béo dư thừa lưu thông trong máu sẽ đến gan, nơi chịu trách nhiệm lọc máu. Khi gan bắt đầu lưu trữ chất béo dư thừa, nó có thể dẫn đến viêm gan mãn tính và tổn thương gan lâu dài (xơ gan).
\n
• Bệnh thận: Huyết áp cao, tiểu đường và bệnh gan là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra bệnh thận mãn tính.
\n
• Sỏi mật: Mức cholesterol trong máu cao hơn có thể khiến cholesterol tích tụ trong túi mật, dẫn đến sỏi mật cholesterol và các bệnh về túi mật tiềm ẩn.
\n

\n

Béo phì đặc biệt làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 lên gấp 7 lần ở nam và gấp 12 lần ở nữ.

\n

4.2. Các tác động trực tiếp

\n

Mỡ cơ thể dư thừa có thể chèn ép các cơ quan trong hệ thống hô hấp và gây căng thẳng và căng thẳng cho hệ thống cơ xương. Điều này góp phần gây ra:

\n

\n
• Bệnh hen suyễn
\n
• Ngưng thở khi ngủ
\n
• Hội chứng giảm thông khí do béo phì
\n
• Bệnh xương khớp
\n
• Đau lưng .
\n
• Bệnh gút .
\n

\n

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, cứ 3 người trưởng thành bị béo phì thì có 1 người bị viêm khớp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cứ tăng 5 kg thì nguy cơ mắc bệnh viêm khớp gối tăng 36%. Tuy nhiên, nếu giảm 10% trọng lượng có thể nhờ tập thể dục có thể giúp làm giảm đáng kể các cơn đau liên quan đến viêm khớp và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.

\n

4.3. Những ảnh hưởng gián tiếp

\n

Béo phì cũng có liên quan gián tiếp với:

\n

\n
• Trí nhớ và nhận thức, bao gồm cả nguy cơ cao mắc bệnh Alzheimer và chứng sa sút trí tuệ
\n
• Vô sinh nữ và các biến chứng khi mang thai
\n
• Trầm cảm và rối loạn tâm trạng
\n
• Một số bệnh ung thư, bao gồm thực quản, tuyến tụy, đại trực tràng, vú, tử cung và buồng trứng.
\n

\n

»»» Xem thêm: 8 mẹo giúp giảm cholesterol của bạn một cách tự nhiên

\n

5. Nguyên nhân nào gây ra tình trạng béo phì?

\n

Ở mức độ cơ bản nhất, béo phì là do tiêu thụ nhiều calo hơn cơ thể có thể sử dụng. Có rất nhiều yếu tố góp phần vào điều này. Các yếu tố có thể làm tăng lượng calo tiêu thụ bao gồm:

\n

\n
• Thức ăn nhanh và tiện lợi
\n
• Thực phẩm chứa nhiều đường
\n
• Yếu tố tâm lý: Chán nản, cô đơn, lo lắng và trầm cảm đều phổ biến trong xã hội hiện đại và đều có thể dẫn đến ăn quá nhiều.
\n
• Nội tiết tố: Hormone điều chỉnh các tín hiệu đói và no của chúng ta. Nhiều thứ có thể làm gián đoạn các quá trình điều tiết này, bao gồm căng thẳng, thiếu ngủ hoặc do các biến thể di truyền. Hormone có thể khiến bạn tiếp tục thèm ăn hơn ngay cả khi bạn không cần thêm calo.
\n
• Một số loại thuốc: Các loại thuốc bạn dùng để điều trị các tình trạng khác có thể góp phần làm tăng cân. Thuốc chống trầm cảm, steroid, thuốc chống co giật, thuốc tiểu đường và thuốc chẹn beta nằm trong số đó.
\n

\n

Việc tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh có thể khiến bạn thừa cân.

\n

6. Làm thế nào để chẩn đoán béo phì?

\n

Bác sĩ sẽ đo cân nặng, chiều cao và vòng eo của bạn khi thăm khám. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ hỏi bạn về tiền sử tình trạng y tế, thuốc men, sự thay đổi cân nặng, chế độ ăn, ngủ, tập thể dục hoặc các yếu tố gây căng thẳng…

\n

Các bác sĩ cũng sẽ kiểm tra các chức năng quan trọng của bạn bằng cách đo nhịp tim và huyết áp. Họ có thể cho bạn xét nghiệm máu để kiểm tra lượng đường trong máu, mức cholesterol và tầm soát các vấn đề về hormone. Từ đó chẩn đoán bệnh béo phì của bạn và bất kỳ tình trạng liên quan nào mà bạn có thể mắc phải.

\n

7. Cải thiện tình trạng béo phì như thế nào?

\n

Hồ sơ sức khỏe hoàn chỉnh sẽ giúp xác định kế hoạch điều trị cá nhân của bạn. Bác sĩ sẽ nhắm mục tiêu các mối quan tâm sức khỏe khẩn cấp nhất của bạn trước tiên, sau đó tiếp tục thực hiện kế hoạch giảm cân dài hạn.

\n

Đôi khi có thể có những thay đổi nhanh chóng mà bác sĩ đề xuất để có tác động tức thì, chẳng hạn như chuyển đổi thuốc của bạn. Kế hoạch điều trị tổng thể sẽ từ từ hơn và có thể liên quan đến nhiều yếu tố.

\n

Do tình trạng béo phì của mỗi người là khác nhau nên có thể mất một thời gian để tìm ra liệu pháp nào phù hợp nhất với bạn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tập thể dục thường xuyên là biện pháp giúp giảm cân hiệu quả nhất.

\n

Kế hoạch điều trị của bạn có thể bao gồm:

\n

7.1. Thay đổi chế độ ăn uống

\n

Những thay đổi về chế độ ăn uống mà bạn cần thực hiện để giảm cân sẽ tùy thuộc vào từng cá nhân. Một số người có thể giảm cân nhờ việc cắt giảm khẩu phần ăn hoặc đồ ăn nhẹ giữa các bữa ăn.

\n

Trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu có xu hướng ít chất béo hơn và nhiều chất xơ và vi chất dinh dưỡng hơn. Chúng bổ dưỡng hơn và có thể khiến bạn cảm thấy no sau khi ăn ít calo hơn.

\n

Trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu có xu hướng ít chất béo hơn và nhiều chất xơ và vi chất dinh dưỡng hơn.

\n

7.2. Tăng cường hoạt động

\n

Chúng ta đều biết chế độ ăn uống và tập thể dục đều quan trọng để giảm cân và duy trì cân nặng. Chỉ cần đi bộ với tốc độ vừa phải thì đó cũng là một trong những hình thức tập thể dục giảm cân hiệu quả. Tốt nhất, bạn nên tập trong vòng 30 phút/ngày và duy trì 5 ngày/tuần.

\n

»»» Xem thêm: Cách giúp bạn có một lối sống lành mạnh hơn

\n

7.3. Liệu pháp hành vi

\n

Các nhóm tư vấn, hỗ trợ và các phương pháp như liệu pháp hành vi nhận thức có thể có vai trò trong việc hỗ trợ hành trình giảm cân. Những phương pháp này có thể giúp kích thích não bộ để hỗ trợ những thay đổi tích cực. Họ cũng có thể giúp bạn kiểm soát căng thẳng và giải quyết các yếu tố cảm xúc và tâm lý có thể đang chống lại bạn.

\n

7.4. Thuốc

\n

Bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị khác. Thuốc không phải là phương pháp điều trị trực tiếp giúp bạn giảm cân, nhưng chúng có thể giúp giải quyết vấn đề này ở một góc độ khác. Ví dụ, thuốc ức chế sự thèm ăn có thể ngăn chặn một số con đường dẫn đến não ảnh hưởng đến cảm giác đói của bạn.

\n

Các loại thuốc phổ biến được FDA chấp thuận để điều trị béo phì bao gồm:

\n

\n
• Orlistat: Giảm sự hấp thụ chất béo từ ruột.
\n
• Phentermine: Làm giảm sự thèm ăn của bạn, được phê duyệt để sử dụng trong ba tháng một lần.
\n
• Benzphetamine: Làm giảm sự thèm ăn.
\n
• Diethylpropion: Làm giảm sự thèm ăn.
\n
• Phendimetrazine: Làm giảm sự thèm ăn.
\n
• Bupropion-naltrexone: Làm giảm cảm giác thèm ăn.
\n
• Liraglutide: Làm giảm sự thèm ăn và làm chậm quá trình tiêu hóa.
\n
• Semaglutide: Ngăn chặn sự thèm ăn.
\n
• Xenluloza và axit xitric: Làm cho bạn cảm thấy no.
\n
• Lisdexamfetamine dimesylate: Giúp kiểm soát các triệu chứng của chứng rối loạn ăn uống vô độ.
\n
• Phentermine-topiramate: Giúp bạn ít đói hơn.
\n
• Kết hợp chất ức chế SGLT2 và chất chủ vận thụ thể glucagon-like-1.
\n

\n

Thi Nguyên – Benhdotquy.net