Sơ cứu người đột quỵ theo quy tắc A-B-C cực dễ nhớ

Nếu chẳng may bạn xuất hiện các triệu chứng cảnh báo đột quỵ như: tê yếu tay chân, méo miệng một bên, nói ngọng, mất thị lực đột ngột một hoặc hai mắt, đau đầu dữ dội… thì hãy nhanh chóng gọi ngay cho cấp cứu để được hỗ trợ kịp thời. Vì đột quỵ là tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc”, cứ mỗi phút trôi qua sẽ có thêm gần 2 triệu tế bào thần kinh chết đi, khiến cho người bệnh có thể tử vong nhanh chóng, nếu không được sơ cứu và cấp cứu đúng cách.

1. Quy tắc A-B-C

Trong thời gian chờ hỗ trợ của xe cấp cứu bệnh viện, người nhà bệnh nhân có thể sơ cứu tại nhà theo trình tự A-B-C. Cụ thể:

1.1 A (Airway, đường thở)

Hãy kiểm tra xem đường thở của bệnh nhân có thông thoáng không. Nếu người đó còn tỉnh táo, tiếp xúc được thì chỉ cần để nằm yên tĩnh, không bơm, xịt rửa, không cho ăn hoặc uống bất kỳ một loại gì (kể cả uống thuốc). Tuy nhiên, nếu người đó rơi vào trạng thái hôn mê, tiểu tiện không tự chủ, nuốt sặc, ùn tắc đờm rãi, tụt lưỡi thì cho người bệnh nằm nghiêng đầu về một bên, móc đờm rãi, đặt một cuộn gạc hoặc quấn khăn mềm vào hai hàm răng. Cách này sẽ giúp người bệnh tránh tình trạng trào ngược đờm dãi vào khí quản gây tắc nghẽn đường thở,lưu thông đường thở, có thể dẫn đến ngừng tim, ngưng thở và cắn vào lưỡi. Trường hợp người lớn tuổi, cần kiểm tra xem có sử dụng răng giả hay không, môi có tím tái, có co kéo hay không để khai thông đường thở. Song song đó, cần nới lỏng quần áo, đưa bệnh nhân đến nơi thông thoáng, tránh trong phòng kín thiếu oxy hoặc tập trung đông người.

Sơ cứu đúng sẽ giúp người đột quỵ giảm tỷ lệ nguy hiểm ảnh hưởng tính mạng.

»»» Xem thêm: Cách chăm sóc người thân bị đột quỵ khi trở về nhà

1.2 B (Blood, máu)

Kiểm tra xem bệnh nhân có bị chấn thương, va chạm hay chảy máu ở vị trí nào không. Trường hợp đột quỵ nhẹ nhưng té ngã ngoài đường làm gãy xương đùi, chấn thương cột sống cổ hoặc nếu chảy máu thì cần được băng ép, cầm máu, lưu ý không được xoa dầu, không được cạo gió, không được xốc bệnh nhân lên để tránh nguy hiểm. Nếu bệnh nhân còn tỉnh, có thể hỏi họ, chẳng hạn có đau ở vị trí nào không như vùng cổ, lưng, đùi… Ngược lại, nếu bệnh nhân bất tỉnh, cần phải quan sát xung quanh xem có vết máu nào không. Lúc này cần bình tĩnh, không vội vã đỡ bệnh nhân dậy. Đặt bệnh nhân lên một tấm ván cứng (lý tưởng nhất là dùng băng ca), và cần 3 người đồng thời đỡ bệnh nhân, trong đó một người nâng phần đầu và phần vai, giữ cho phần đầu không bị chấn động; một người khác nâng phần lưng và phần mông của bệnh nhân; một người nữa nâng phần đùi và chân. Sau đó vận chuyển bệnh nhân đến nơi an toàn. Lưu ý: không sử dụng xe 2 bánh.

1.3 C (Circulation, tuần hoàn máu)

Đánh giá tuần hoàn của bệnh nhân bằng cách ấn vào các mạch máu lớn ở các vị trí như cổ, đùi… xem còn đập hay không. Nếu còn, di chuyển bệnh nhân đến nơi bằng phẳng, chờ cấp cứu đến. Nếu bệnh nhân ngưng thở, cần làm hồi sức tim phổi theo hướng dẫn của đội ngũ cấp cứu. »»» Xem thêm: Sau đột quỵ não, làm gì để bệnh nhân trở lại cuộc sống bình thường?

2. Sai lầm khi sơ cứu người bị đột quỵ

Hiện, còn rất nhiều trường hợp bệnh nhân đột quỵ nhập viện trong tình trạng nguy kịch vì người nhà thiếu kinh nghiệm sơ cứu ban đầu, dẫn đến việc bệnh nhân phải gánh chịu di chứng nặng hoặc thậm chí tử vong. Do đó, khi sơ cứu người bị đột quỵ, cần ghi nhớ nguyên tắc “4 không” sau đây:

2.1 Không được tự ý điều trị cho người bệnh

Vắt chanh vào miệng người đang đột quỵ là cách sơ cứu sai lầm, vô cùng nguy hiểm.

Bấm huyệt, châm cứu, đánh gió hay chích nặn máu, vắt chanh vào miệng… những động tác này có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh và làm mất thời gian vàng điều trị.

2.2 Không cho người bệnh ăn uống

Đề phòng nôn trào ngược, người bệnh hít chất nôn hoặc thức ăn vào đường thở sẽ rất nguy hiểm.

2.3 Không tự ý dùng thuốc hạ huyết áp

Uống thuốc tùy tiện khi đang đột quỵ có thể làm tình trạng trầm trọng hơn.

Chỉ khi nào có sự hướng dẫn của đội ngũ cấp cứu, bác sĩ mới cho bệnh nhân sử dụng và cần hỏi kỹ loại thuốc nào có thể dùng vào thời điểm đó. »»» Xem thêm: Hôn mê sau đột quỵ: Làm gì để giúp người thân của bạn?

2.4 Không dùng thuốc aspirin hay các thuốc chống đông máu, thuốc tan máu

Vì lúc này chưa xác định được người bệnh bị loại đột quỵ não nào, nếu bị chảy máu não, dùng các thuốc trên sẽ làm cho người bệnh càng thêm nguy kịch.

Diệu Nhi, benhdotquy.net