Chăm sóc giảm nhẹ có thể giúp phục hồi đột quỵ như thế nào?

1. Những ảnh hưởng lâu dài phổ biến của đột quỵ

Đột quỵ thường để lại nhiều ảnh hưởng lâu dài đến người bệnh, tùy thuộc vào phần nào của não bị ảnh hưởng và việc cung cấp máu lên não bị gián đoạn trong bao lâu. Bao gồn, các ảnh hưởng từ tạm thời đến lâu dài hoặc vĩnh viễn, từ những thay đổi về thể chất đến cảm xúc và tinh thần. Cụ thể:

1.1 Ảnh hưởng về thể chất

• Yếu hoặc liệt một bên cơ thể, dẫn đến khó đi lại, di chuyển hoặc giữ thăng bằng.
• Khó nuốt hoặc ăn uống.
• Khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày như cầm đồ hoặc tập thể dục.
• Đau về thể chất, thường do tổn thương các mô hoặc dây thần kinh.
• Co cứng, gây cứng cơ.
• Các thay đổi thể chất khác như mệt mỏi, mất ngủ, tiểu tiện không tự chủ, suy giảm thị lực, động kinh, v.v.

Sau đột quỵ, bệnh nhân có thể bị ảnh hưởng các chức năng vận động, ngôn ngữ, ăn uống,…

1.2. Ảnh hưởng đến giao tiếp

Tùy thuộc vào phần não bị ảnh hưởng trong quá trình đột quỵ, bệnh nhân có thể gặp một hoặc nhiều điều sau:

• Khó khăn với việc tìm từ và nói.
• Khó khăn khi hiểu những gì người khác đang nói.
• Nói ngọng hoặc ngọng.
• Rắc rối với việc đọc và viết.

1.3. Ảnh hưởng trí nhớ và nhận thức

• Mất trí nhớ
• Khó khăn khi học và nắm bắt thông tin mới
• Lần lẫn thông tin
• 1.4. Ảnh hưởng cảm xúc và tính cách
• Lo lắng và lo lắng quá mức, thường xuất phát từ những thay đổi trong cuộc sống sau đột quỵ.
• Trầm cảm (còn được gọi là PSD).
• Thay đổi về hành vi và tính cách, chẳng hạn như trở nên hung hăng, bốc đồng hoặc thu mình.
• Rối loạn biểu hiện cảm xúc không tự chủ, dẫn đến khóc hoặc cười mất kiểm soát và thay đổi tâm trạng.

»»» Xem thêm: Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân đột quỵ khi trở về nhà

2. Các liệu pháp phục hồi chức năng sau đột quỵ 

Các nghiên cứu cho thấy đột quỵ hồi phục nhanh nhất trong vòng 3-4 tháng đầu, 4 tuần đầu tiên là lúc bệnh nhân có tiến triển rõ rệt nhất. Đây cũng là giai đoạn dễ xảy ra đột quỵ tái phát. Do đó, một phần quan trọng của quá trình hồi phục đột quỵ là ngăn ngừa tái phát. Tùy thuộc vào nguyên nhân của đột quỵ, các bác sĩ có thể kê một số loại thuốc hoặc tư vấn theo dõi thường xuyên để giảm nguy cơ đột quỵ thứ phát. Mục đích chính của phục hồi chức năng đột quỵ là để não và cơ thể thực hiện các chức năng bị ảnh hưởng trong cơn đột quỵ. Mặc dù phần não bị tổn thương trong cơn đột quỵ không thể phục hồi nhưng phần não khỏe mạnh có thể được đào tạo lại để hình thành các kết nối mới, từ đó giúp bệnh nhân đột quỵ lấy lại các chức năng đã mất.

Tùy theo mức độ và vị trí ảnh hưởng của đột quỵ, bệnh nhân phải thực hiện các liệu pháp để phục hồi chức năng

Các liệu pháp phục hồi chức năng sau đột quỵ có thể bao gồm: – Vật lý trị liệu để lấy lại chức năng vận động, phối hợp và thăng bằng. Tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể, mục tiêu phục hồi chức năng có thể là đi bộ mà không cần sử dụng thiết bị hỗ trợ đi bộ, hoặc sử dụng xe lăn và có thể chuyển đến và rời khỏi xe lăn một cách độc lập. Nhà vật lý trị liệu sẽ thống nhất với bệnh nhân đột quỵ về mục tiêu và vạch ra kế hoạch luyện tập để đạt được mục tiêu đó. – Liệu pháp nói và ngôn ngữ để phục hồi khả năng giao tiếp (ví dụ, mất ngôn ngữ) và nuốt nếu bệnh nhân khó nuốt (chứng khó nuốt). – Liệu pháp vận động để lấy lại khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày như tắm rửa, đi vệ sinh, mặc quần áo, cho ăn, chuẩn bị bữa ăn cho bản thân. – Liệu pháp nhận thức để cải thiện trí nhớ và các chức năng nhận thức sau đột quỵ – Liệu pháp hành vi để giúp bệnh nhân đột quỵ vượt qua những thách thức xã hội khi tiếp xúc với người khác và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác. – Liệu pháp tại nhà: đây là những bài tập huấn luyện bổ sung do bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng đặt ra cho bệnh nhân đột quỵ để thực hiện tại nhà nhằm hỗ trợ quá trình hồi phục. Ví dụ như các trò chơi kích thích trí não, các bài tập bơi nhẹ, hoặc các bài tập vận động tay chân mà bệnh nhân có thể tự tiến hành một cách an toàn. Lưu ý, ngoài mức độ tổn thương não, tuổi tác, tình trạng sức khỏe tổng thể và cam kết tập luyện cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả của quá trình phục hồi chức năng đột quỵ. Ví dụ, những người trẻ tuổi có thể phục hồi nhanh hơn và ở mức độ lớn hơn những người lớn tuổi. Bệnh nhân đột quỵ có các bệnh đi kèm được biết là có nhiều thách thức hơn trong việc hồi phục. Tuy nhiên, với động lực, sự cam kết và chăm sóc y tế đầy đủ, bệnh nhân có thể tăng cơ hội hồi phục hoàn toàn.

3. Chăm sóc giảm nhẹ có ý nghĩa gì trong phục hồi đột quỵ?

Phục hồi đột quỵ thường là một quá trình lâu dài, đôi khi có kết quả không thể đoán trước. Sau một thời gian ngắn phục hồi chức năng đột quỵ, hầu hết việc phục hồi diễn ra tại nhà, hoặc nơi cư trú, thay vì ở bệnh viện. Trong đó, chăm sóc giảm nhẹ thích hợp cho bệnh nhân đột quỵ vì nó được thiết kế để phục hồi sức khỏe trong bất kỳ cơ sở chăm sóc nào.

3.1 Vai trò của đội ngũ chăm sóc giảm nhẹ

Do có nhiều tác động và ảnh hưởng mà đột quỵ gây ra, những người đang hồi phục sau đột quỵ thường cần sự hỗ trợ của đội ngũ y tế đa ngành, bao gồm:

• Nhà thần kinh học
• Y tá phục hồi chức năng
• Nhà vật lý trị liệu và / hoặc nhà trị liệu nghề nghiệp
• Nhà trị liệu ngôn ngữ
• Bác sĩ tâm thần
• Người chăm sóc

Đội ngũ chăm sóc giảm nhẹ được trang bị để giúp bệnh nhân đột quỵ ổn định và đạt được tiến bộ tốt nhất từ ​​quá trình phục hồi chức năng đột quỵ. Các thành viên trong gia đình cũng có thể được hưởng lợi từ việc nhờ bác sĩ chuyên khoa giảm nhẹ giải thích các triệu chứng và các biến chứng có thể xảy ra, cũng như được đào tạo kỹ năng chăm sóc cần thiết. Các bác sĩ chuyên khoa giảm nhẹ cũng rất giỏi trong việc đáp ứng nhanh chóng các nhu cầu thay đổi của bệnh nhân, đây là một yếu tố quan trọng khác để bệnh nhân đột quỵ phục hồi tại nhà. Ví dụ, do khả năng vận động hạn chế, bệnh nhân đột quỵ có thể xuất hiện vết loét do tì đè không được chú ý, vết thương này biến thành vết thương và gây sốt cao. Bác sĩ chuyên khoa giảm nhẹ có thể đánh giá tình hình, xu hướng vết thương, kê đơn thuốc cần thiết và kêu gọi các y tá tiếp tục chăm sóc vết loét cho đến khi lành.

Chăm sóc giảm nhẹ được thiết kế để phục hồi tại nhà và triển khai các phản ứng nhanh chóng tại nhà

3.2 Chăm sóc giảm nhẹ tập trung vào điều gì?

Những người sống sót sau đột quỵ phải trải qua một số tác động lâu dài như tê liệt và yếu chi ở một bên cơ thể, khiến người đó không thể di chuyển độc lập về lâu dài. Yếu cơ ở vùng cổ họng có thể gây khó nuốt và khiến việc ăn uống trở nên khó khăn. Khả năng giao tiếp, trí nhớ và trí lực cũng có thể bị ảnh hưởng sau đột quỵ. Nói tóm lại, đột quỵ có thể là một sự kiện thay đổi cuộc đời làm suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống của nạn nhân đột quỵ. Không chỉ người bệnh, các thành viên trong gia đình cũng phải trải qua tác động của đột quỵ xảy ra với người thân của họ, chẳng hạn như sự thay đổi nhanh chóng và bất ngờ trong hoàn cảnh sống, trách nhiệm chăm sóc, đôi khi mất thu nhập và đau khổ về tinh thần. Tuy nhiên, họ thường phải gạt bỏ những cảm xúc và thử thách của mình để tập trung vào việc hồi phục sức khỏe cho người thân của mình. Với gánh nặng như vậy, việc phục hồi sau đột quỵ đòi hỏi một phương pháp chăm sóc tập trung vào việc cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Đây là một trong những nguyên tắc cốt lõi của chăm sóc giảm nhẹ. Ngoài việc làm giảm các triệu chứng về thể chất, nhóm giảm nhẹ giúp giải quyết các nhu cầu chăm sóc về tinh thần, tâm linh và xã hội cho bệnh nhân đột quỵ, do đó cải thiện sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Các thành viên trong gia đình của họ cũng được hưởng lợi từ việc có nhóm chăm sóc giảm nhẹ để hướng dẫn họ những kiến ​​thức y tế cần thiết và tư vấn khi họ phải đưa ra quyết định với hoặc cho người thân của họ. »»» Xem thêm: Chế độ ăn uống và luyện tập giúp bệnh nhân đột quỵ mau hồi phục

4. Chăm sóc giảm nhẹ giúp phục hồi đột quỵ ra sao?

4.1. Chăm sóc giảm nhẹ giúp kiểm soát tình trạng tê liệt và yếu cơ sau đột quỵ

Các triệu chứng phổ biến nhất của đột quỵ bao gồm tê liệt và suy nhược ảnh hưởng đến một bên của cơ thể. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể bị tàn tật. Trong những trường hợp khác mà bệnh nhân có thể tự phục hồi và đi lại, thì thường xuyên xảy ra các cơn đau co thắt, đau và hạn chế vận động. Bệnh nhân cũng bị mất khả năng phối hợp – khiến các hoạt động hàng ngày như mặc quần áo, tắm rửa khó khăn và giữ thăng bằng kém – khiến họ dễ bị ngã và chấn thương. Trong trường hợp này, nhóm chăm sóc giảm nhẹ cho đột quỵ sẽ cung cấp cho bạn thông tin chi tiết về bản chất của tình trạng tê liệt và yếu cơ, khả năng cải thiện và kế hoạch quản lý chung để giải quyết các vấn đề của bạn. Nhóm chăm sóc giảm nhẹ sẽ đánh giá tình hình, thảo luận và thống nhất về mục tiêu vận động và tự chăm sóc cũng như thời gian biểu với bệnh nhân đột quỵ và gia đình của họ. Thuốc và các phương pháp điều trị khác cũng có thể được sử dụng để cải thiện sức khỏe tổng thể cho bệnh nhân đột quỵ.

4.2. Chăm sóc giảm nhẹ xử lý khó khăn trong giao tiếp sau đột quỵ bằng

Các quá trình liên quan đến giao tiếp – nói, nghe và hiểu là những chức năng phức tạp của não. Người ta ước tính rằng cứ 3 người sống sót sau đột quỵ thì có 1 người gặp khó khăn trong giao tiếp, bao gồm cả khả năng đọc và viết. Khi đột quỵ ảnh hưởng đến giao tiếp, việc phục hồi thường đòi hỏi chuyên môn của bác sĩ bệnh lý ngôn ngữ thuộc nhóm chăm sóc giảm nhẹ. Khi đã xác định được loại vấn đề giao tiếp và đã thống nhất được mục tiêu giao tiếp với bệnh nhân, nhà trị liệu ngôn ngữ sẽ lập kế hoạch phục hồi. Trong trường hợp tiến triển chậm, bác sĩ chuyên khoa âm ngữ sẽ phối hợp với phần còn lại của nhóm giảm nhẹ để xác định lý do và điều chỉnh kế hoạch phục hồi chức năng. Nếu các cơ của cổ họng bị tổn thương và phát triển chứng khó nuốt (khó nuốt), có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng dinh dưỡng cho bệnh nhân đột quỵ, các nhà nghiên cứu bệnh lý âm ngữ cũng có thể giúp đỡ. Trong trường hợp nhu cầu dinh dưỡng không thể được đáp ứng bằng cách cho ăn thông thường qua đường miệng, nhóm chăm sóc giảm nhẹ có thể đề xuất một ống cho ăn và chăm sóc điều dưỡng cho bệnh nhân đột quỵ, trong khi nhà trị liệu ngôn ngữ làm việc để cải thiện chức năng cơ cổ họng.

Gia đình phải là một phần của nhóm chăm sóc, vì sẽ giúp hỗ trợ và tạo động lực cho bệnh nhân đột quỵ trong quá trình hồi phục sau đột quỵ.

4.3. Đối phó với thay đổi về cảm xúc sau đột quỵ bằng chăm sóc giảm nhẹ

Bộ não kiểm soát cảm xúc, hành vi và nhận thức của chúng ta. Sự tắc nghẽn của các mạch máu quan trọng cung cấp cho các vùng quan trọng của não có thể gây ra những thay đổi hành vi nghiêm trọng, biểu hiện bằng những hành động hoặc lời nói không hợp lý và bất ngờ. Sau đột quỵ, những thay đổi này có thể biểu hiện thành các triệu chứng khác nhau, từ đau đầu, hay quên, mất ngủ, đến lo lắng, trầm cảm và hành vi không phù hợp. Chuyên gia tâm lý từ nhóm chăm sóc giảm nhẹ sẽ có thể đánh giá mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và đề xuất các loại thuốc và liệu pháp để cải thiện chúng. Nhóm chăm sóc giảm nhẹ cho đột quỵ sẽ thảo luận và thống nhất với bệnh nhân đột quỵ và gia đình về một bộ các mục tiêu nhận thức và mục tiêu kỹ năng xã hội để hướng tới. Bên cạnh việc chăm sóc trực tiếp, họ cũng sẽ có thể thông báo cho bệnh nhân đột quỵ và gia đình của họ về lợi ích và tác dụng phụ tiềm ẩn của các phương pháp điều trị và mục đích đằng sau việc sử dụng chúng, nhờ vào kiến ​​thức và kinh nghiệm của họ về trầm cảm sau đột quỵ và các vấn đề liên quan khác. Hơn nữa, với mục tiêu cải thiện hạnh phúc cho cả bệnh nhân và gia đình, chăm sóc giảm nhẹ cũng hỗ trợ nhu cầu tình cảm của các thành viên trong gia đình khi họ học cách đối phó với bệnh nhân đột quỵ tại nhà. Làm việc với một nhóm giảm nhẹ, những người chăm sóc và các thành viên trong gia đình sẽ có người để chia sẻ nhu cầu, lo lắng và mối quan tâm của họ.

4.4. Chăm sóc giảm nhẹ giúp bạn đạt được kỳ vọng

Với kinh nghiệm và chuyên môn của mình, đội ngũ chăm sóc giảm nhẹ chuyên về đột quỵ sẽ giúp bạn đặt ra những kỳ vọng thực tế để đạt được mục tiêu. Điều quan trọng là phải có một tâm lý tích cực và ý chí vươn lên. Tiếp cận với dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ có thể giúp bạn định hướng hành trình chữa bệnh một cách hiệu quả và tự tin, cho cả bệnh nhân và gia đình, bằng cách biết những gì sẽ xảy ra và có người đáng tin cậy để hỗ trợ từng bước trên con đường. »»» Tham khảo thêm: Các cách chăm sóc khác cho người bệnh bị tai biến

5. Cách chăm sóc bệnh nhân đột quỵ tại nhà

Đối với nhiều bệnh nhân, hồi phục sau đột quỵ là một quá trình vô cùng thử thách. Họ cần tất cả sự hỗ trợ họ có thể nhận được từ gia đình và bạn bè để trở lại cuộc sống trước khi đột quỵ. Nếu bạn có bạn bè hoặc người thân bị đột quỵ, đây là cách chăm sóc họ: – Hỗ trợ: Điều đầu tiên bạn có thể làm là hỗ trợ họ thực hiện các bài tập phục hồi giữa các buổi tập, vì điều này đóng một vai trò quan trọng trong việc phục hồi các chức năng đã mất. Bạn cũng cần hỗ trợ tinh thần và trấn an vì bệnh nhân có xu hướng suy nghĩ quá mức về tình trạng của họ và luôn tập trung vào tình huống xấu nhất. – Thích ứng với những thay đổi hành vi: Đột quỵ có thể gây ra những thay đổi bất ngờ về cảm xúc và hành vi. Điều này có thể rất khó chịu hoặc quá sức đối với gia đình và bạn bè thân thiết. Để giảm bớt tình trạng này, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ các nhóm hỗ trợ hoặc nhóm chăm sóc giảm nhẹ. Người chăm sóc cũng nên dành thời gian để chăm sóc các nhu cầu về thể chất và tâm lý của bạn bất cứ khi nào bạn yêu cầu. – Kêu gọi nhờ các chuyên gia: Sẽ rất hữu ích nếu bạn tham gia trợ giúp từ chuyên môn, chẳng hạn như nhận dịch vụ chăm sóc thay thế, thuê người chăm sóc chuyên nghiệp, gọi dịch vụ chăm sóc điều dưỡng hoặc chuyên gia chăm sóc giảm nhẹ cho người đột quỵ để giảm bớt gánh nặng cho bạn. Các chuyên gia sẽ có thể cung cấp sự hỗ trợ cần thiết về thể chất và tâm lý cho người thân của bạn, điều này sẽ giảm bớt áp lực cho bạn.

Diệu Nhi, benhdotquy.net