Tìm hiểu về nong mạch vành và đặt stent

\n

1. Nong mạch vành và đặt stent là gì?

\n

Nong mạch thường được kết hợp với việc đặt một ống lưới thép nhỏ gọi là stent. Giá đỡ giúp động mạch mở ra, giảm nguy cơ tái hẹp. Hầu hết các stent được phủ thuốc để giúp giữ cho động mạch mở. Hiếm khi sử dụng stent kim loại trần.

\n

Nong mạch có thể cải thiện các triệu chứng của động mạch bị tắc nghẽn, chẳng hạn như đau ngực và khó thở. Nong mạch cũng thường được sử dụng trong cơn đau tim để nhanh chóng mở một động mạch bị tắc nghẽn và giảm lượng tổn thương cho tim.

\n

Nong mạch có thể cải thiện các triệu chứng của động mạch bị tắc nghẽn, chẳng hạn như đau ngực và khó thở.  

\n

2. Tại sao cần thực hiện nong mạch vành và đặt stent?

\n

Nong mạch được sử dụng để điều trị sự tích tụ của các mảng mỡ trong mạch máu của tim. Sự tích tụ này là một loại bệnh tim được gọi là xơ vữa động mạch.

\n

Nong mạch có thể là một lựa chọn điều trị nếu:

\n

– Bệnh nhân đã thử dùng thuốc hoặc thay đổi lối sống nhưng không cải thiện được sức khỏe tim mạch của bạn.

\n

– Bệnh nhân bị đau thắt ngực ngày càng trầm trọng hơn.

\n

– Bệnh nhân bị đau tim. Nong mạch có thể nhanh chóng mở một động mạch bị tắc nghẽn, giảm tổn thương cho tim.

\n

Nong mạch không dành cho tất cả mọi người. Tùy thuộc vào mức độ bệnh tim và sức khỏe tổng thể của người bệnh, bác sĩ có thể xác định rằng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành là một lựa chọn tốt hơn so với nong mạch.

\n

Bệnh nhân có thể cần phẫu thuật bắc cầu động mạch vành nếu:

\n

– Động mạch chính đưa máu đến bên trái tim bị hẹp

\n

– Cơ tim yếu

\n

– Bệnh nhân bị tiểu đường và nhiều lần tắc nghẽn nghiêm trọng trong động mạch.

\n

Trong phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, phần bị tắc của động mạch của bệnh nhân được bắc cầu bằng cách sử dụng một mạch máu khỏe mạnh từ một bộ phận khác của cơ thể.

\n

»»» Xem thêm: Bệnh tim bẩm sinh: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chẩn đoán

\n

3. Những rủi ro có thể gặp phải khi nong mạch vành và đặt stent

\n

Mặc dù nong mạch là một cách ít xâm lấn hơn để mở các động mạch bị tắc so với phẫu thuật bắc cầu, nhưng thủ thuật này vẫn mang một số rủi ro.

\n

Các rủi ro nong mạch thông thường nhất bao gồm:

\n

Tái hẹp động mạch: Khi nong mạch kết hợp với đặt stent, có một nguy cơ nhỏ là động mạch được điều trị sẽ bị tắc lại. Nguy cơ tái hẹp động mạch cao hơn khi sử dụng stent kim loại trần.

\n

Các cục máu đông: Cục máu đông có thể hình thành trong stent ngay cả sau khi làm thủ thuật. Những cục máu đông này có thể làm đóng động mạch, gây ra cơn đau tim. Điều quan trọng là dùng aspirin kết hợp với clopidogrel (Plavix), prasugrel (Effient) hoặc một loại thuốc khác giúp giảm nguy cơ đông máu theo đúng chỉ định để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong stent của bệnh nhân. Bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về thời gian cần dùng các loại thuốc này. Đừng bao giờ ngừng dùng những loại thuốc này mà không thảo luận với bác sĩ.

\n

Xuất huyết: Bệnh nhân có thể bị chảy máu ở chân hoặc cánh tay khi một ống thông được đưa vào. Thông thường, điều này chỉ dẫn đến một vết bầm tím, nhưng đôi khi xảy ra chảy máu nghiêm trọng và có thể phải truyền máu hoặc thực hiện các thủ thuật phẫu thuật.

\n

Những rủi ro hiếm gặp khác của nong mạch bao gồm:

\n

Đau tim. Mặc dù hiếm gặp, bạn có thể bị đau tim trong quá trình phẫu thuật.

\n

Tổn thương động mạch vành: Động mạch vành có thể bị rách hoặc vỡ trong quá trình phẫu thuật. Những biến chứng này có thể phải phẫu thuật bắc cầu khẩn cấp.

\n

Các vấn đề về thận: Thuốc cản quang được sử dụng trong quá trình nong mạch và đặt stent có thể gây tổn thương thận, đặc biệt ở những người đã có vấn đề về thận. Nếu bệnh nhân có nguy cơ gia tăng, bác sĩ có thể thực hiện các bước để cố gắng bảo vệ thận của người bệnh, chẳng hạn như hạn chế lượng thuốc cản quang và đảm bảo rằng bệnh nhân được cung cấp đủ nước trong quá trình phẫu thuật.

\n

Đột quỵ: Trong quá trình nong mạch, đột quỵ có thể xảy ra nếu các mảng bị vỡ ra khi ống thông đang được luồn qua động mạch chủ. Các cục máu đông cũng có thể hình thành trong ống thông và di chuyển đến não nếu chúng bị vỡ ra. Tai biến mạch máu não là một biến chứng cực kỳ hiếm gặp của nong mạch vành. Thuốc làm loãng máu được sử dụng trong quá trình phẫu thuật để giảm nguy cơ.

\n

Nhịp tim bất thường: Trong quá trình phẫu thuật, tim có thể đập quá nhanh hoặc quá chậm. Những vấn đề về nhịp tim này thường chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng đôi khi cần dùng thuốc hoặc máy tạo nhịp tim tạm thời.

\n

Mặc dù nong mạch là một cách ít xâm lấn hơn để mở các động mạch bị tắc so với phẫu thuật bắc cầu, nhưng thủ thuật này vẫn mang một số rủi ro.

\n

4. Cần chuẩn bị gì trước khi nông mạch vành và đặt stent?

\n

Trước khi phẫu thuật nong mạch vành theo lịch trình, bác sĩ sẽ xem xét bệnh sử và khám sức khỏe cho bệnh nhân.

\n

Người bệnh có thể cần phải làm một số xét nghiệm, bao gồm chụp X-quang phổi, điện tâm đồ và xét nghiệm máu, trước khi làm thủ thuật. Bác sĩ cũng sẽ thực hiện một xét nghiệm hình ảnh gọi là chụp động mạch vành để xem liệu các động mạch đến tim của bệnh nhân có bị tắc nghẽn hay không và liệu chúng có thể được điều trị bằng nong mạch vành hay không.

\n

Nếu phát hiện thấy tắc nghẽn trong quá trình chụp mạch vành, bác sĩ có thể quyết định thực hiện nong và đặt stent ngay sau khi chụp động mạch trong khi tim của người bệnh vẫn được đặt ống thông.

\n

Bác sĩ sẽ cung cấp các hướng dẫn để giúp bệnh nhân chuẩn bị tốt, chẳng hạn như:

\n

– Bác sĩ có thể hướng dẫn điều chỉnh hoặc ngừng dùng một số loại thuốc trước khi nong mạch, chẳng hạn như aspirin, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc thuốc làm loãng máu. Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc mà bạn đang dùng, bao gồm cả thực phẩm chức năng.

\n

– Thông thường, bệnh nhân sẽ cần ngừng ăn hoặc uống từ 6 – 8 giờ trước khi chụp mạch.

\n

– Uống các loại thuốc đã được phê duyệt chỉ với từng ngụm nước nhỏ vào buổi sáng làm thủ thuật.

\n

– Tập hợp tất cả các loại thuốc để mang theo đến bệnh viện, bao gồm cả nitroglycerin, nếu bạn dùng nó.

\n

– Sắp xếp phương tiện đi lại về nhà. Nong mạch thường yêu cầu nằm viện qua đêm và bệnh nhân sẽ không thể tự lái xe về nhà vào ngày hôm sau.

\n

»»» Xem thêm: Bệnh tim bẩm sinh làm tăng nguy cơ suy tim, đột quỵ và đột tử

\n

5. Quá trình nong mạch vành và đặt stent được thực hiện như thế nào? 

\n

5.1. Quá trình nong mạch vành

\n

Nong mạch được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tim và đội ngũ y tá, kỹ thuật viên chuyên ngành tim mạch.

\n

Nong mạch được thực hiện thông qua một động mạch ở vùng háng, cánh tay hoặc cổ tay và không cần gây mê toàn thân. Bệnh nhân sẽ được tiêm loại thuốc an thần để giúp thư giãn, nhưng họ có thể tỉnh táo trong suốt quá trình tùy thuộc vào mức độ an thần.

\n

– Bệnh nhân sẽ nhận được thuốc làm loãng máu (thuốc chống đông máu) thông qua một ống thông IV trên bàn tay hoặc cánh tay.

\n

– Nhịp tim, mạch, huyết áp và mức oxy của bệnh nhân sẽ được theo dõi trong suốt quá trình.

\n

– Bác sĩ sẽ chuẩn bị khu vực ở chân, tay hoặc cổ tay của bệnh nhân bằng dung dịch sát trùng và sẽ đặt một tấm vô trùng trên cơ thể người bệnh.

\n

– Bác sĩ sẽ sử dụng thuốc gây tê cục bộ để gây tê khu vực sẽ tạo một vết rạch rất nhỏ. Sau đó, một dây dẫn hướng dẫn nhỏ và mỏng được đưa vào mạch máu.

\n

– Với sự hỗ trợ của tia X trực tiếp, bác sĩ sẽ luồn một ống mỏng (ống thông) qua động mạch.

\n

– Thuốc cản quang được tiêm qua ống thông khi nó đã vào đúng vị trí. Điều này cho phép bác sĩ nhìn thấy bên trong mạch máu của bệnh nhân và xác định sự tắc nghẽn trên hình ảnh X-quang được gọi là hình ảnh động mạch.

\n

– Một quả bóng nhỏ có hoặc không có stent ở đầu ống thông được thổi phồng tại vị trí tắc nghẽn, làm rộng động mạch bị tắc nghẽn. Sau khi động mạch được kéo căng, bóng được xẹp xuống và ống thông được rút ra.

\n

– Nếu bệnh nhân có nhiều chỗ tắc nghẽn, quy trình có thể được lặp lại ở mỗi chỗ tắc nghẽn.

\n

Quá trình nong mạch có thể mất đến vài giờ, tùy thuộc vào độ khó và số lượng tắc nghẽn và liệu có bất kỳ biến chứng nào phát sinh hay không.

\n

Bệnh nhân có thể cảm thấy áp lực ở khu vực đặt ống thông. Người bệnh cũng có thể cảm thấy hơi khó chịu khi quả bóng được bơm căng và động mạch bị kéo căng, nhưng thông thường bệnh nhân sẽ không cảm thấy đau buốt trong suốt quá trình phẫu thuật.

\n

Hầu hết những người được nong mạch cũng được đặt một stent vào động mạch bị tắc của họ trong cùng một thủ thuật. Một stent, trông giống như một cuộn lưới thép nhỏ, hỗ trợ các thành động mạch và giúp ngăn nó tái hẹp sau khi nong mạch.

\n

5.2. Quá trình đặt stent

\n

– Stent được dẫn qua động mạch đến chỗ tắc nghẽn.

\n

– Tại chỗ tắc nghẽn, quả bóng được thổi phồng, stent giống như lò xo mở rộng và khóa vào vị trí bên trong động mạch.

\n

– Stent nằm trong động mạch vĩnh viễn để giữ nó mở và cải thiện lưu lượng máu đến tim của bệnh nhân. Trong một số trường hợp, có thể cần nhiều hơn một stent để thông tắc nghẽn.

\n

– Khi đã đặt stent, ống thông bóng sẽ được làm xẹp và lấy ra.

\n

– Bác sĩ sẽ xem hình ảnh X-quang để quan sát máu chảy qua động mạch mới mở rộng của người bệnh tốt như thế nào.

\n

Hầu hết các stent cấy trong quá trình nong mạch đều được bọc thuốc. Thuốc trong stent được giải phóng từ từ để giúp ngăn ngừa sự tích tụ mảng bám trong tương lai và tái thu hẹp mạch máu.

\n

Sau khi đặt stent, bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc như aspirin, clopidogrel (Plavix), ticagrelor (Brilinta) hoặc prasugrel (Effient), để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trên stent.

\n

»»» Xem thêm: Cảnh giác bệnh Behcet có thể gây viêm hệ thống mạch máu

\n

6. Những lưu ý sau khi được nong mạch vành và đặt stent

\n

Sau khi thực hiện thủ thuật, bệnh nhân có thể sẽ ở lại bệnh viện qua đêm để bác sĩ theo dõi và điều chỉnh thuốc cho phù hợp. Nhìn chung, bệnh nhân có thể trở lại làm việc hoặc sinh hoạt bình thường vào tuần sau khi nong mạch.

\n

Khi trở về nhà, hãy uống nhiều nước để giúp thải thuốc cản quang ra khỏi cơ thể. Tránh tập thể dục gắng sức và nâng vật nặng ít nhất một ngày sau đó. Bên cạnh đó, người nhà và bệnh nhân nên hỏi bác sĩ về những hạn chế khác trong hoạt động.

\n

Gọi ngay nhân viên bệnh viện nếu bệnh nhân xảy ra những biểu hiện sau:

\n

– Vị trí nơi ống thông được đưa vào bắt đầu chảy máu hoặc sưng tấy.

\n

– Cảm thấy đau hoặc khó chịu tại vị trí đặt ống thông.

\n

– Có các dấu hiệu nhiễm trùng, chẳng hạn như: mẩn đỏ, sưng tấy, chảy dịch hoặc sốt.

\n

– Có sự thay đổi về nhiệt độ hoặc màu sắc của chân hoặc cánh tay được dùng khi thực hiện thủ thuật.

\n

– Cảm thấy yếu đi, mệt mỏi.

\n

– Đau ngực hoặc khó thở.

\n

Điều quan trọng là bệnh phải tuân thủ chặt chẽ các khuyến nghị của bác sĩ về việc điều trị bằng thuốc làm loãng máu – aspirin và clopidogrel (Plavix), prasugrel (Effient) hoặc các loại thuốc tương tự.

\n

Hầu hết những người đã trải qua phẫu thuật nong mạch có hoặc không đặt stent sẽ cần dùng aspirin vô thời hạn. Những người đã đặt stent sẽ cần một loại thuốc làm loãng máu, chẳng hạn như clopidogrel, trong 6 tháng đến 1 năm.

\n

Sau thực hiện thủ thuật, nếu bệnh nhân có cảm giác đau ngực hoặc khó thở.

\n

7. Hiệu quả nong mạch vành và đặt stent

\n

Nong mạch vành làm tăng đáng kể lưu lượng máu qua động mạch vành bị hẹp hoặc tắc trước đó. Nhìn chung, tình trạng đau ngực của bệnh nhân sẽ giảm đi. Người bệnh cũng có thể có khả năng tập thể dục tốt hơn.

\n

Nong mạch và đặt stent không có nghĩa là bệnh tim sẽ khỏi. Người bệnh sẽ cần tiếp tục thói quen sống lành mạnh và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

\n

Nếu bệnh nhân có các triệu chứng tương tự như trước khi nong mạch vành, chẳng hạn như đau ngực hoặc khó thở, hãy liên hệ với bác sĩ. Nếu bạn bị đau ngực khi nghỉ ngơi hoặc đau không đáp ứng với nitroglycerin, hãy gọi cấp cứu ngay.

\n

Để giữ cho trái tim của bạn khỏe mạnh sau khi nong mạch, bạn nên:

\n

– Từ bỏ hút thuốc.

\n

– Giảm mức cholesterol.

\n

– Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh ít chất béo bão hòa.

\n

– Duy trì cân nặng hợp lý.

\n

– Kiểm soát các tình trạng khác, chẳng hạn như bệnh tiểu đường và huyết áp cao.

\n

– Tập thể dục thường xuyên.

\n

– Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

\n

Tạo hình động mạch thành công cũng có nghĩa là bệnh nhân có thể không phải trải qua phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, một thủ thuật xâm lấn hơn đòi hỏi thời gian hồi phục lâu hơn.

\n

»»» Xem thêm: Cách chẩn đoán và điều trị bệnh Behcet

\n

Anh Thi – Benhdotquy.net