Siêu âm động mạch cảnh giúp phát hiện bệnh gì?

1. Siêu âm động mạch cảnh là gì?

Siêu âm động mạch cảnh là một thủ thuật an toàn, không đau, sử dụng sóng âm thanh để kiểm tra lưu lượng máu qua các động mạch cảnh.

Hai động mạch cảnh nằm ở mỗi bên cổ, giữ nhiệm vụ cung cấp máu từ tim đến não.

Siêu âm động mạch cảnh kiểm tra các động mạch cảnh bị tắc hoặc hẹp, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Kết quả có thể giúp bác sĩ xác định phương pháp điều trị để giảm nguy cơ đột quỵ.

Hình ảnh vị trí của động mạch cảnh.

»»» Xem thêm: Bệnh động mạch cảnh: Nguyên nhân và các biến chứng nguy hiểm

2. Vì sao cần siêu âm động mạch cảnh?

Siêu âm động mạch cảnh được thực hiện để kiểm tra các động mạch cảnh bị thu hẹp, làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Các động mạch cảnh thường bị thu hẹp do sự tích tụ của các mảng bám – được tạo thành từ chất béo, cholesterol, canxi và các chất khác lưu thông trong máu. Chẩn đoán và điều trị sớm động mạch cảnh bị hẹp có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ sẽ đề nghị siêu âm động mạch cảnh nếu bạn có các cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA) hoặc một số loại đột quỵ và có thể đề nghị siêu âm động mạch cảnh nếu bạn mắc các bệnh lý làm tăng nguy cơ đột quỵ, bao gồm:

– Huyết áp cao

– Bệnh tiểu đường

– Cholesterol cao

– Tiền sử gia đình bị đột quỵ hoặc bệnh tim

– Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua gần đây (TIA) hoặc đột quỵ

– Âm thanh bất thường trong động mạch cảnh được bác sĩ phát hiện bằng ống nghe

– Bệnh động mạch vành

Bác sĩ sẽ đề nghị siêu âm động mạch cảnh nếu bạn có các cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA) hoặc một số loại đột quỵ.

Để tầm soát các mạch máu bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn ở các khu vực khác của cơ thể, bạn có thể cần các xét nghiệm bổ sung, bao gồm:

Siêu âm ổ bụng: Bạn có thể được siêu âm bụng để kiểm tra các tình trạng ảnh hưởng đến mạch máu hoặc các cơ quan trong vùng bụng.

Kiểm tra chỉ số mắt cá chân – cánh tay: Thử nghiệm này đo và so sánh huyết áp giữa mắt cá chân và cánh tay. Xét nghiệm cho thấy lưu lượng máu đến chân của bạn bị giảm hoặc bị tắc nghẽn.

Kiểm tra sức căng của tim: Bài kiểm tra này cho biết tim của bạn hoạt động tốt như thế nào khi bị căng thẳng, chẳng hạn như khi tập thể dục. Kết quả có thể cho thấy lưu lượng máu đến tim kém.

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu các xét nghiệm hình ảnh để phát hiện bệnh động mạch vành.

Bác sĩ có thể yêu cầu siêu âm động mạch cảnh để:

– Đánh giá lưu lượng máu qua động mạch sau khi phẫu thuật loại bỏ các mảng (cắt nội mạc động mạch cảnh).

– Đánh giá vị trí và hiệu quả của một stent, một ống lưới được sử dụng để cải thiện lưu lượng máu qua động mạch.

– Xác định vị trí tập hợp máu đông có thể ngăn máu chảy.

– Phát hiện các bất thường khác của động mạch cảnh có thể làm gián đoạn lưu lượng máu.

3. Quá trình siêu âm động mạch cảnh diễn ra như thế nào? 

Kỹ thuật viên hoặc bác sĩ siêu âm sẽ tiến hành xét nghiệm bằng một thiết bị cầm tay nhỏ gọi là đầu dò. Đầu dò phát ra sóng âm thanh và ghi lại tiếng vang khi sóng dội ra khỏi mô, cơ quan và tế bào máu.

Máy tính chuyển các sóng âm thanh vọng lại thành hình ảnh hoạt động trực tiếp trên màn hình. Bác sĩ X quang có thể sử dụng siêu âm Doppler, cho thấy máu chảy qua các động mạch. Trong siêu âm Doppler, tốc độ dòng máu được chuyển thành đồ thị.

Siêu âm động mạch cảnh thường mất khoảng 30 phút.

Trong quá trình siêu âm, bác sĩ sẽ thoa một lớp gel ấm lên da của bạn phía trên vị trí của mỗi động mạch cảnh. Gel giúp truyền sóng siêu âm qua lại. Sau đó, bác sĩ siêu âm nhẹ nhàng ấn đầu dò vào phía cổ.

Bạn sẽ không cảm thấy khó chịu trong quá trình này. Do đó, nếu bạn làm cảm thấy khó chịu, hãy nói với bác sĩ siêu âm ngay.

Quá trình siêu âm thường mất khoảng 30 phút.

»»» Xem thêm: Hẹp động mạch cảnh gây đột quỵ như thế nào?

4. Kết quả của siêu âm động mạch cảnh 

Nếu xét nghiệm cho thấy bạn có nguy cơ bị đột quỵ, bác sĩ có thể đề nghị các liệu pháp sau, tùy thuộc vào mức độ tắc nghẽn trong động mạch của bệnh nhân, chẳng hạn như:

– Thực hiện một chế độ ăn uống lành mạnh, bao gồm trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế chất béo bão hòa.

– Tập thể dục thường xuyên.

– Giữ cân nặng hợp lý.

– Không hút thuốc và tránh hít phải khói thuốc.

– Dùng thuốc để giảm cholesterol trong máu và huyết áp.

– Dùng thuốc để ngăn ngừa cục máu đông.

– Có một thủ tục phẫu thuật để loại bỏ các mảng xơ vữa động mạch cảnh (phẫu thuật cắt bỏ nội mạc động mạch cảnh).

– Thực hiện một thủ thuật phẫu thuật để mở và hỗ trợ động mạch cảnh (nong và đặt stent động mạch cảnh).

Nếu bác sĩ yêu cầu siêu âm động mạch cảnh để theo dõi quy trình phẫu thuật, bác sĩ có thể giải thích liệu phương pháp điều trị có hiệu quả hay không và liệu bạn có cần điều trị bổ sung hoặc khám theo dõi hay không.

Trong trường hợp kết quả của bạn không rõ ràng, bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm hình ảnh bổ sung, bao gồm:

Chụp cắt lớp vi tính mạch (CTA): Chụp CTA sử dụng một loạt tia X để tạo ra hình ảnh chi tiết của các mạch máu trong cơ thể. Bác sĩ có thể tiêm thuốc cản quang vào tĩnh mạch để làm nổi bật các động mạch cảnh.

Chụp cộng hưởng từ (MRI): MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh chi tiết của các mô mềm trong cơ thể. Chụp mạch cộng hưởng từ (MRA) cũng có thể được thực hiện để có cái nhìn rõ hơn về các mạch máu.

Anh Thi – Benhdotquy.net