Rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ, làm sao phục hồi?

1. Rối loạn tiểu tiện là gì?

Thưa bác sĩ, theo y học cổ truyền như thế nào được gọi là rối loạn tiểu tiện? Và đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này sau đột quỵ?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Trong Đông y, thận chủ về thuỷ và thực hiện các vấn đề đóng mở, bàng quang thì chủ về vấn đề chứa nước. Do đó, khi 2 cơ quan này bị rối loạn thì sẽ ảnh hưởng đến vấn đề tiểu tiện. Vì vậy, trong Đông y, khi bị rối loạn tiểu tiện, người ta sẽ tập trung điều trị ở 2 cơ quan là thận và bàng quang.

2. Ai dễ bị rối loạn tiểu tiện?

Tỷ lệ bệnh nhân bị rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ chiếm bao nhiêu phần trăm và ai dễ gặp phải hiện tượng này?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Hiện nay, tình trạng rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ chiếm một tỷ lệ khá cao. Một số nguyên nhân khiến bệnh nhân bị rối loạn tiểu tiện như: bệnh nhân có đặt ống thông tiểu, bệnh nhân có nhiễm trùng tiểu hoặc có can thiệp về cột sống. Những yếu tố tác động này làm ảnh hưởng đến vấn đề tiểu tiện khiến bệnh nhân bị rối loạn tiểu tiện, nhất là sau đột quỵ.

3. Chữa rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ bằng cách nào?

Rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ chữa bằng cách nào? Nếu bị nhẹ thì bệnh nhân có thể tự kiểm soát được không hay nhất thiết cần phải đến bệnh viện?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Trong Y học hiện đại, có rất nhiều phương pháp để đánh giá tổn thương ở thận – tiết niệu. Trong Đông y, người ta sẽ đánh giá tạng thận và bàng quang để xem 2 cơ quan này có những rối loạn gì. Từ đó, thầy thuốc có thể sử dụng các phương pháp dùng thuốc hoặc không dùng thuốc để góp phần cải thiện tình trạng rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ cho bệnh nhân.

4. Bài thuốc Đông y hỗ trợ điều trị rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ

Trong đông y, có bài thuốc nào giúp hỗ trợ điều trị rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ không? Nhờ bác sĩ chia sẻ những bài thuốc nào người bệnh có thể sử dụng được?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Trong Đông y, có 2 bài thuốc để điều trị rối loạn tiểu tiện, tuỳ vào thể trạng của bệnh nhân mà thầy thuốc sẽ chỉ định bài thuốc phù hợp.

Bệnh nhân sẽ sử dụng bài thuốc lục vị khi bị thận âm hư, tức là người bệnh cảm thấy nóng nảy, bức rức, đi tiểu lắt nhắt, đồng thời nước tiểu nóng và có màu vàng. Bài lục vị gồm có các thảo dược như thục địa, hoài sơn, sơn thù, sơn dược, trạch tả, phục linh và đơn bì.

Nếu người bệnh bị chân lạnh, đau lưng, mỏi gối, người ớn lạnh hoặc ngũ canh tả (tình trạng ngay sau khi người bệnh ngủ sáng dậy bước chân xuống giường là cảm thấy đau bụng, phải đi ngoài ngay mà không dừng lại được) thì sẽ thầy thuốc cho dùng bài thuốc bát vị để làm nóng cơ thể, cải thiện chức năng tiểu tiện. Bài bát vị cũng dựa vào nền của bài lục vị, gồm có thục địa, hoài sơn, sơn thù, đơn bì, phục linh, trạch tả và gia thêm 2 vị là phụ tử và nhục quế.

Đó là những bài thuốc mà Đông y thường dùng trong rối loạn tiểu tiện, nhất là ở người cao tuổi.

5. Liệu có nên điều trị rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ bằng máy điện châm?

Nhiều người truyền miệng có thể điều trị rối loạn tiểu tiện bằng cách kích thích huyệt bằng máy điện châm. Điều này có đúng không?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Hiện nay, Y học cổ truyền có 2 phương pháp điều trị rối loạn tiểu tiện là dùng thuốc và không dùng thuốc.

Trong Đông y, phương pháp dùng kim được gọi là châm, đưa sức nóng vào gọi là cứu. Từ ngàn xưa, ông bà ta đã sử dụng châm cứu để chữa rối loạn tiểu tiện. Ngày nay, để tăng sự kích thích, người ta sử dụng máy điện châm để góp phần cải thiện rối loạn tiểu tiện. Phương pháp này khá hiệu quả bởi từ ngàn xưa ông bà đã sử dụng châm cứu để điều trị rối loạn tiểu nên máy điện châm cũng có cơ sở của Y học cổ truyền.

Điều trị rối loạn tiểu tiện bằng máy điện châm (Ảnh minh hoạ)

6. Châm cứu đem lại lợi ích gì trong điều trị rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ?

Bệnh nhân có thể tới các phòng khám để châm cứu chữa rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ không? Công dụng của nó là gì và những điều cần lưu ý?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Hiện nay, các bệnh viện thường có các khoa Y học cổ truyền. Khi các bác sĩ Tây y sau khi khám đánh giá rối loạn tiểu tiện sau đột quỵ cho bệnh nhân, bên cạnh việc sử dụng thuốc tây, người ta cũng kết hợp với Y học cổ truyền để phối hợp điều trị.

Theo đó, bệnh nhân thường được châm cứu ở các vùng lưng, chẳng hạn như huyệt thận du, chí thất; phía trước có huyệt trung cực, khí hải, quan nguyên để góp phần cải thiện.

Ngày nay, cơ chế thần kinh, nhất là hội chứng chùm đuôi ngựa chi phối vùng tiểu tiện và đại tiện. Khi rối loạn tiểu tiện, người ta tác động đến phần tuỷ sống phía sau, kết hợp với châm cứu về tiếp đoạn thần kinh cải thiện được chứng rối loạn tiểu tiện, nhất là sau đột quỵ.

7. Nên ưu tiên điều trị rối loạn tiểu tiện hay yếu chi cho bệnh nhân sau đột quỵ?

Sau đột quỵ, nhiều người vẫn có thể đi lại, nhưng một số bệnh nhân thì yếu chi, cộng thêm việc rối loạn tiểu tiện thì việc điều trị có khó khăn và có cần phải ưu tiên điều trị cái nào trước?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Hiện nay, chúng ta sẽ điều trị song song phục hồi liệt và rối loạn tiểu tiện bởi tình trạng này là một trong những nguyên nhân đưa đến chứng loét tì đè, gây nên những vết loét ở xương cụt, mắt cá hay gót chân, khiến các bệnh cảnh sau đột quỵ trầm trọng hơn.

Do đó, khi bệnh nhân bị rối loạn tiểu tiện, chúng ta phải vệ sinh vùng tiểu tiện giúp cải thiện vấn đề chức năng thận – tiết niệu, đồng thời kết hợp phục hồi liệt để bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường, đó là mục tiêu của vấn đề điều trị sau đột quỵ.

8. Phòng tránh nhiễm khuẩn đường tiết niệu cho bệnh nhân rối loạn tiểu tiện như thế nào?

Khi bị rối loạn tiểu tiện làm sao để phòng tránh tình trạng nhiễm khuẩn đường tiết niệu… và giúp tinh thần người bệnh luôn thoải mái vì cơ thể sạch sẽ?

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Người chăm sóc rối loạn tiểu tiện phải thay tả hằng ngày cho bệnh nhân theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời giữ sạch vùng vệ sinh cho bệnh nhân. Khi có những vết loét hay điểm gì bất thường trên cơ thể bệnh nhân thì người nhà phải chăm sóc chu đáo. Chính người nhà và bệnh nhân là những người đầu tiên phát hiện những bất thường này. Vì vậy, họ cần báo ngay cho bác sĩ để góp phần chăm sóc tốt cho bệnh nhân rối loạn tiểu tiện, cũng như những biến chứng do rối loạn tiểu tiện gây nên.

Anh Thi – benhdotquy.net