Những dấu hiệu thiếu máu não thường gặp và cách điều trị

Thiếu máu não là gì?

Não chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng cần lượng máu và oxy rất lớn để duy trì hoạt động. Khi dòng máu lên não bị suy giảm, các tế bào thần kinh có thể không nhận đủ oxy và chất dinh dưỡng, từ đó xuất hiện nhiều triệu chứng khác nhau.

Thiếu máu não có thể liên quan đến xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, hẹp hoặc tắc động mạch cảnh, rối loạn tuần hoàn… Một số trường hợp biểu hiện bằng cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), trong đó triệu chứng thần kinh xuất hiện đột ngột rồi tự hết nhưng được xem là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ.

Những dấu hiệu thiếu máu não thường gặp

Đau đầu là triệu chứng khá phổ biến. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, nặng đầu hoặc đau từng cơn, đôi khi kèm cảm giác căng tức vùng đầu. Tuy nhiên, đau đầu không đặc hiệu cho thiếu máu não và có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác.

Chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng cũng thường được người bệnh mô tả. Một số người cảm thấy mọi vật xung quanh quay cuồng, đứng không vững hoặc dễ loạng choạng khi di chuyển.

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc tập trung, suy giảm trí nhớ, hay quên, phản ứng chậm hoặc cảm thấy đầu óc kém minh mẫn. Rối loạn giấc ngủ như khó ngủ, ngủ không sâu giấc, thường xuyên thức giấc cũng có thể xuất hiện nhưng không phải cứ mất ngủ là do thiếu máu não.

Một số trường hợp có biểu hiện tê hoặc yếu tay chân, đặc biệt nếu xảy ra đột ngột và khu trú ở một bên cơ thể. Có thể xuất hiện nói khó, nói ngọng, nhìn mờ hoặc mất thị lực thoáng qua.

Đáng lưu ý, yếu liệt một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, nhìn mờ đột ngột, mất thăng bằng nghiêm trọng hoặc đau đầu dữ dội bất thường là những dấu hiệu cần cấp cứu vì có thể liên quan đến đột quỵ. Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại nhà.

Điều trị thiếu máu não như thế nào?

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Người bệnh cần được bác sĩ thăm khám, đánh giá các yếu tố nguy cơ tim mạch và thần kinh. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, đo huyết áp, điện tim, siêu âm Doppler mạch máu, chụp CT hoặc MRI não và các phương pháp khảo sát mạch máu khác.

Nếu nguyên nhân liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn cholesterol, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch, kiểm soát tốt các bệnh lý này là một phần quan trọng của điều trị. Thuốc có thể được sử dụng theo chỉ định, chẳng hạn thuốc kiểm soát huyết áp, thuốc hạ lipid máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu trong những trường hợp phù hợp.

Người bệnh không nên tự mua thuốc được quảng cáo có tác dụng “hoạt huyết”, “bổ não” để điều trị. Những sản phẩm này không thể thay thế việc tìm và xử lý nguyên nhân gây giảm tưới máu não. Đặc biệt, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông cần được sử dụng đúng chỉ định bởi nguy cơ chảy máu nếu dùng không phù hợp.

Với trường hợp hẹp hoặc tắc mạch máu nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp hoặc phẫu thuật tùy vị trí tổn thương và nguy cơ đột quỵ.

Phòng ngừa thiếu máu não

Bên cạnh điều trị y khoa, thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng. Người trưởng thành nên duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế muối, chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có nhiều đường; tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm lành mạnh.

Duy trì vận động thể chất phù hợp, kiểm soát cân nặng, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng cũng giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch và mạch máu não.

Những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim hoặc tiền sử TIA, đột quỵ cần kiểm tra sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị.

Đặc biệt, khi xuất hiện đột ngột các triệu chứng như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, mất thị lực hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ. Điều trị càng sớm, cơ hội hạn chế tổn thương não và phục hồi chức năng càng cao.