Khi nào chụp CT, MRI, khi nào cần đến DSA?

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của bệnh nhân, bác sĩ sẽ sử dụng CT, MRI, DSA để chẩn đoán sao cho phù hợp và chính xác nhất.

TS.BS Trần Chí Cường – Chủ tịch Hội Can thiệp Thần kinh TP.HCM trả lời: Chào bạn, CT là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng tia X. Khi bệnh nhân vào bệnh viện, để biết được nhồi máu não hay xuất huyết não, tối thiểu phải chụp được CT. Do đó, một bệnh viện không có máy CT thì không thể chẩn đoán được bệnh nhân nhồi máu não hay xuất huyết não. CT phát hiện xuất huyết não tốt hơn nhồi máu não trong những giờ đầu. Nghĩa là một bệnh nhân có những dấu hiệu điển hình của đột quỵ như mặt méo, yếu tay chân, nói khó, khi vào bệnh viện các bác sĩ chụp CT nói là bình thường thì điều đó hoàn toàn có thể xảy ra và trong phần lớn các trường hợp đột quỵ trong giờ đầu. MRI dùng từ trường, khi bệnh nhân chụp MRI trong những giờ đầu hoàn toàn có thể phát hiện được vùng não bị tổn thương. Trên MRI có thể thấy vùng thiếu máu, nhồi máu, tranh tối tranh sáng rõ ràng hơn CT rất nhiều. Vì vậy phần lớn các nước phát triển thường không dùng CT để chẩn đoán đột quỵ cấp mà dùng cộng hưởng từ, lý tưởng nhất là MRI 3 Tesla như ở BV Đột quỵ Tim mạch Cần Thơ. Với độ nét và chính xác của cộng hưởng từ 3 Tesla, bệnh nhân chỉ cần tốn 15 phút để chẩn đoán nhồi máu não hay xuất huyết não, do mạch máu lớn hay mạch máu nhỏ, vị trí nằm ở đâu, tiên lượng bệnh có còn vùng tranh tối tranh sáng hay không chứ không nhất thiết phải dùng đến RAPID. Điều khác biệt nữa giữa CT và MRI là: để xem được mạch máu trên CT bắt buộc phải bơm thuốc tương phản. Trong một số trường hợp bệnh nhân suy thận hoặc có tiền căn dị ứng thuốc, khi bơm thuốc cản quang rất nguy hiểm, đôi khi có một số bệnh nhân bị dị ứng thuốc tương phản, nhưng trên bệnh nhân đột quỵ buộc lòng phải chấp nhận để bác sĩ tiêm thuốc trong điều kiện chỉ có CT. CT giúp bác sĩ phân biệt đột quỵ tắc nghẽn mạch máu lớn hay mạch máu nhỏ và điều trị theo khung thời gian vàng. Nếu tắc mạch máu nhỏ, bệnh nhân đến trước 4g30 được tiêm thuốc tiêu sợi huyết làm tan cục máu đông tại phòng CT để tiết kiệm thời gian cho bệnh nhân. Nếu sau khi chụp CT có tiêm thuốc tương phản, phát hiện có tắc mạch máu lớn thì cẩn chuyển bệnh nhân đến phòng can thiệp DSA (chụp mạch mão não xóa nền). DSA vẫn sử dụng tia X giống CT nhưng phụ thuộc vào trình độ chuyên môn của bác sĩ. Sau khi chích một chỗ nhỏ ở mạch máu đùi, bác sĩ đưa ống vào mạch máu ở đùi luồn lên động mạch chủ và tiếp tục di chuyển đến não. Sau đó tìm đến vị trí mạch máu tắc và dùng dụng cụ cơ học để nạo vét, hút cục máu đông ra ngoài, thậm chí đặt stent vào mạch máu tắc để phục hồi lại. Hiện chúng tôi đã đưa được những dụng cụ vào đường kính mạch máu não chỉ 2mm mà thôi, thậm chí những ống siêu nhỏ có thể đưa đến mạch máu 1mm, chúng ta có thể can thiệp đến tận cùng hệ thống mạch máu não. Thân mến!