Đột quỵ và can thiệp nội mạch

\n

1. Các phương pháp điều trị tiên tiến về đột quỵ

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Hiện, có 3 phương pháp điều trị đột quỵ chính: điều trị bằng thuốc, phương pháp phẫu thuật và phương pháp can thiệp lòng mạch.

\n

Đối với phương pháp điều trị bằng thuốc, bao gồm tiêm thuốc tan huyết khối trong 4,5 giờ đầu cho tổn thương mạch máu nhỏ. Điều trị các yếu tố nguy cơ như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, máu khó đông, rối loạn nhịp tim có thể gây đột quỵ, tắc nghẽn mạch máu.

\n

Sử dụng thuốc làm tan cục máu đông là vấn đề nổi trội trong 10 năm trước, nhưng thời gian gần đây nó khẳng định sự kém hiệu quả đối với tắc nghẽn động mạch lớn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới và Hội đột quỵ Thế giới, vai trò can thiệp nội mạch lấy cục máu đông để tái thông lòng mạch 6 giờ đầu có ý nghĩa đối với những trường hợp bệnh nhân tắc nghẽn động mạch lớn.

\n

Tuy nhiên, nếu đi theo phác đồ này, Việt Nam sẽ thiếu nguồn nhân lực trầm trọng cho vấn đề cấp cứu và can thiệp đột quỵ sử dụng công nghệ nội mạch DSA.

\n

\nTS.BS Trần Chí Cường – Chủ tịch Hội can thiệp thần kinh TPHCM

\n

2. Kỹ thuật điều trị đột quỵ nhồi máu

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Có hai công nghệ điều trị nhồi máu não:

\n

Thứ nhất, lấy huyết khối để tan cục máu đông. Bác sĩ sẽ đưa dụng cụ từ đùi đến mạch máu bị tắc nghẽn. Sau đó hút cục máu ra hoặc sử dụng stent và đưa vào cục máu đông trong 5 phút để cục máu bám vào stent. Tiếp theo, bác sĩ sẽ kéo stent ra ngoài. Như vậy, dòng máu sẽ được tái thông trở lại. Thứ hai là sử dụng stent để nong mạch máu do xơ vữa hẹp mạch máu.

\n

Tóm lại, để điều trị nhồi máu não, chúng ta sẽ xử lý tắc nghẽn động mạch cấp cứu trong 6 giờ đầu là hút hoặc kéo cục máu đông bằng stent, hoặc nong động mạch bằng stent. Đó là phương pháp có thể thực hiện tại Việt Nam.

\n

Đối với vấn đề điều trị đột quỵ quan trọng nhất chính là não. Nếu chúng ta cấp cứu bệnh nhân trong 6 giờ đầu, cơ hội sống sót của bệnh nhân là cao nhất. Bệnh nhân đột quỵ cần đến cơ sở y tế trong thời gian 6 giờ. Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn không thể nếu bệnh nhân từ các tỉnh miền Tây hay tỉnh miền Trung đi đến TP.HCM. Do đó, cần phải phát triển mạng lưới đột quỵ trong tương lai.

\n

3. Các bệnh viện điều trị đột quỵ.

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Nói chung các bệnh viện điều trị đột quỵ ở TP.HCM bao gồm bệnh viện Đại học Y dược, bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện 115, bệnh viện Trưng Vương, bệnh viện nhân dân Gia Định, bệnh viện 175, bệnh viện Thống Nhất. Hy vọng, chúng ta sẽ đáp ứng được phần nào người dân TP.HCM và khu vực lân cận.

\n

Đối với khu vực miền Trung, chúng ta có bệnh viện Trung ương Huế và Trung ương Đà Nẵng. Ngoài ra, khu vực Nam Trung Bộ có bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Định đang làm tốt. Khu vực phía bắc bao gồm: bệnh viện quân y 108, bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện 103, Bệnh viện Việt Đức. Bệnh viện Bạch Mai cũng hỗ trợ Bệnh viện Phú Thọ, bệnh viện y Hà Nội. Một số bệnh viện phía bắc đang triển khai can thiệp nội mạch thần kinh.

\n

\nLấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học ở bệnh nhân nhồi máu não

\n

4. Điều trị phình mạch máu não bằng stent chuyển dòng

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Trong thời gian gần đây, chúng ta thấy có rất nhiều thông tin về can thiệp phình mạch máu não, tức là sử dụng stent chuyển dòng và đặt coil. Về mặt lý thuyết, phình mạch máu là một dạng bệnh lý của động mạch. Tức là chúng ta có những mạch máu phình ra bất thường giống ruột xe chạy ngoài đường lâu ngày sẽ phình to ra. Mạch máu chúng ta cũng như vậy.

\n

Phình mạch có thể sử dụng công nghệ điều trị bằng can thiệp nội mạch và so với phương pháp phẫu thuật kinh điển trước đây, phương pháp can thiệp nội mạch có ưu điểm hơn là ít xâm lấn hơn, nguy cơ tử vong và tàn phế thấp hơn, biến chứng sau điều trị can thiệp nội mạch tốt hơn. Ở các nước phát triển, số bệnh nhân phải phẫu thuật càng ít và số bệnh nhân can thiệp nội mạch càng tăng.

\n

5. Mục tiêu điều trị của stent chuyển dòng

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Mục tiêu điều trị stent chuyển dòng là đặt ống lưới vào mạch máu đoạn phình để che bọc đoạn phình không điều trị được bằng phương pháp khác. Các phương pháp khác bao gồm cắt bỏ cả đoạn phình, nhưng sẽ không khả thi vì làm mất dòng máu lên nuôi não. Vì vậy, phương pháp điều trị stent là phương pháp không chắc chắn trong thời gian đầu do bản chất của stent là cấu trúc lưới. Thời gian che bọc đoạn phình phải mất trung bình từ 3-6 tháng, có khi đến một năm.

\n

Thời gian đầu túi phình chưa lành hoàn toàn, vì vậy không thể kết luận được sau khi đặt stent chuyển dòng sẽ chữa khỏi hoàn toàn cho bệnh nhân. Cần phải đợi stent dính vào thành mạch 6 tháng, và phải chụp mạch máu não kiểm tra lại. Khi stent chưa dính vào mạch máu thì bệnh nhân đó vẫn có tỷ lệ xuất huyết não sau khi đặt stent. Do đó, phải hết sức cẩn thận trong quá trình điều trị đối với bệnh nhân.

\n

6. Bệnh viện nào ở Việt Nam đã thực hiện được công nghệ stent?

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Công nghệ đặt stent đang có sự triển khai rất mạnh. Ở Việt Nam, công nghệ này được nghiên cứu và phát triển vào năm 2005. Người thực hiện kỹ thuật đầu tiên này là giáo sư Phạm Minh Thông ở bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội. Ông thực hiện kỹ thuật này vào khoảng năm 2009. Đến năm 2010, chúng ta đã thực hiện được ở phía Nam.

\n

Tại các nơi hiện nay điều trị túi phình mạch máu não bằng stent chuyển dòng, có rất nhiều nơi làm được đặt stent chuyển dòng như bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện 108, bệnh viện Trung ương Huế, bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện Đại học Y dược, bệnh viện 175, bệnh viện Trưng Vương.

\n

\n

Đặt stent được coi là cuộc cách mạng lớn trong điều trị phình mạch não, đem lại hiệu quả điều trị cao

\n

7. Trường hợp nào chỉ định đặt stent chuyển dòng? Chi phí đặt stent chuyển dòng bao nhiêu?

\n

TS.BS Trần Chí Cường trả lời:

\n

Chỉ định đặt stent được thực hiện trong trường hợp phình mạch máu khổng lồ, không điều trị được bằng các phương pháp khác. Cắt bỏ, đặt coil là không khả thi vì chi phí điều trị có thể lên đến cả tỷ đồng đối với đặt coil. Đặt stent chỉ dùng ống thay thế trong mạch máu nên sẽ giảm được chi phí.

\n

Tuy nhiên, chi phí của stent cũng rất cao, từ 200 đến 250 triệu tùy theo số lượng dụng cụ sử dụng.

\n

Chỉ định thứ hai để điều trị stent chuyển dòng là điều trị cho trường hợp phình mạch máu đoạn dài. Tuy nhiên, stent chỉ là phương pháp điều trị bảo tồn không chắc chắn, chúng ta phải chờ vì không phải đặt stent vào là bệnh nhân sẽ hết bệnh ngay.

\n

Vì vậy, cần tránh một số nhầm lẫn và khi nhắc đến điều trị stent chuyển dòng, chúng ta nghĩ đó là phương pháp tốt nhất thì không đúng. Tùy theo từng trường hợp, chúng ta áp dụng chứ không phải cho tất cả trường hợp phình mạch máu não. Nếu túi phình có đường kính dưới 25 mm hoặc túi phình cổ hẹp, chúng ta điều trị đơn thuần bằng hai phương pháp cũ đó là phẫu thuật kẹp túi phình và đặt coil. Hai phương pháp trên có thể giải quyết triệt để túi phình.

\n

Phương pháp đặt stent chuyển dòng là phương pháp yêu cầu thời gian dài để stent dính vào thành mạch máu.

\n

Trọng Dy, benhdotquy.net (theo Video AloBacsi)