Chứng khó nuốt sau đột quỵ: Làm gì để nhanh hồi phục?

1. Nguyên nhân khó nuốt sau đột quỵ

Chứng khó nuốt là một tình trạng làm suy giảm khả năng kiểm soát các cơ ở cổ họng chịu trách nhiệm nuốt. Có nhiều dạng khó nuốt khác nhau, nhưng hầu hết bệnh nhân đột quỵ đều phát triển chứng khó nuốt vùng hầu họng, nguyên nhân là do tác động thần kinh của đột quỵ. Khi đột quỵ làm tổn thương phần não điều khiển cơ cổ họng của bạn, não không thể gửi tín hiệu chính xác đến các cơ đó nữa. Kết quả là nó có thể ảnh hưởng đến khả năng nuốt. Mức độ nghiêm trọng của chứng khó nuốt là khiến một số bệnh nhân đột quỵ có thể nuốt khó khăn, và những người khác thì không thể nuốt được. Những người sống sót phải vật lộn với khả năng nuốt sau đột quỵ cần có phương tiện cho ăn thay thế, chẳng hạn như thức ăn mềm hoặc trong trường hợp nghiêm trọng là ống cho ăn. Tuy nhiên, chứng khó nuốt thường cải thiện trong vòng hai tuần đầu tiên sau đột quỵ đối với hầu hết những người sống sót. Đối với những người không thể phục hồi nhanh chóng như vậy, phục hồi chức năng có thể giúp tối đa hóa cơ hội cải thiện lâu dài. Phục hồi chức năng là rất quan trọng vì các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra nếu chứng khó nuốt không được cải thiện.

Sau đột quỵ não một tuần, chứng nuốt xảy ra ở 25-30% bệnh nhân và sau 6 tháng xảy ra ở 11-50% bệnh nhân.

»»» Xem thêm: Mẹo chăm sóc người bệnh bị đột quỵ sau khi về nhà

2. Các biến chứng của chứng khó nuốt sau đột quỵ

Chứng khó nuốt là một tình trạng cần được điều trị nghiêm túc. Do bệnh nhân khó nuốt dễ bị các biến chứng sau: – Viêm phổi do ngạt thở: Nếu bạn vô tình hít phải thức ăn hoặc chất lỏng, nó có thể mang vi khuẩn vào phổi và dẫn đến viêm phổi do hít phải. – Nghẹn: Khó nuốt làm tăng nguy cơ mắc nghẹn, đây là một trường hợp có thể đe dọa tính mạng. Và đây cũng là lý do tại sao cần theo dõi chặt chẽ nếu bạn bị chứng khó nuốt, đặc biệt là trong giờ ăn. – Suy dinh dưỡng: Chứng khó nuốt khiến việc ăn uống trở nên khó khăn hơn, có thể dẫn đến suy dinh dưỡng và các tác dụng phụ liên quan khác như giảm cân không chủ ý, teo cơ (do thiếu dinh dưỡng hợp lý) và mất nước.

3. Các bước phục hồi để lấy lại khả năng nuốt sau đột quỵ

Điều may mắn, nuốt là một kỹ năng mà nhiều bệnh nhân đột quỵ có thể học lại thông qua phục hồi chức năng. Dưới đây là một số bước bạn có thể thực hiện để lấy lại kỹ năng nuốt sau đột quỵ:

Bước 1: Làm việc với một nhà bệnh học về ngôn ngữ nói

Một nhà bệnh lý học ngôn ngữ là người được đào tạo chuyên sâu về các rối loạn ngôn ngữ, bao gồm các vấn đề về nuốt như chứng khó nuốt. Mặc dù nuốt không liên quan đến nói chuyện, nhưng nó được gộp vào loại nói vì nó liên quan đến cơ miệng của bạn. Một nhà nghiên cứu bệnh lý ngôn ngữ nói (SLP) sẽ có thể đánh giá các tình trạng bệnh lý duy nhất của bạn và điều chỉnh một chương trình phục hồi chức năng duy nhất cho bạn.

Hãy tìm kiếm chuyên gia để giúp bạn phục hồi chứng khó nuốt sau đột quỵ.

»»» Xem thêm: Chóng mặt sau đột quỵ: Nguyên nhân, dấu hiệu và các bài tập trị liệu

Bước 2: Thực hành bài tập nuốt

Bác sĩ chuyên khoa ngôn ngữ nói của bạn sẽ thực hành các bài tập nuốt với bạn. Mục đích là để chuyển hóa não bộ thông qua tính linh hoạt thần kinh (tính mềm dẻo thần kinh). Bằng cách thực hành lặp đi lặp lại các bài tập nuốt, nó sẽ kích thích sự dẻo dai thần kinh và khuyến khích các mạng lưới thần kinh mới hình thành trong não. Những con đường thần kinh này sẽ liên kết trí óc với cơ bắp để bạn có thể giành lại quyền kiểm soát khả năng nuốt. Sự lặp lại và nhất quán là chìa khóa vì não cần nhiều kích thích để tự hoạt động trở lại. Bạn cũng có thể yêu cầu bác sĩ gửi cho bạn một số bài tập nuốt về nhà để bạn tự luyện tập. Bằng cách đó, bạn có thể có được sự lặp lại mà bạn cần để tiếp tục cải thiện.

Bước 3: Sử dụng ứng dụng mất ngôn ngữ

Mất ngôn ngữ là một rối loạn ngôn ngữ sau đột quỵ, chỉ liên quan đến chứng khó nuốt ở chỗ cả hai tình trạng này đều có thể yêu cầu đào tạo lại các cơ vận động miệng. Bạn có thể thử sử dụng các ứng dụng mất ngôn ngữ bao gồm các bài tập nuốt, cùng với bài tập về nhà từ bác sĩ bệnh lý ngôn ngữ nói của bạn. Thực hành hàng ngày sẽ giúp bạn thấy kết quả tốt nhất.

Bước 4: Xem xét kích thích điện

Hầu hết bệnh nhân đã quen với việc kích thích điện để phục hồi chức năng đột quỵ, nhưng trong bối cảnh cải thiện cử động của chân hoặc cánh tay. Tuy nhiên, kích thích điện có thể giúp phục hồi tất cả các loại vận động, bao gồm chứng khó nuốt và các kỹ năng vận động miệng khác. Nó hoạt động bằng cách áp dụng các xung điện nhẹ nhàng vào cơ cổ họng của bạn. Điều này giúp gửi thêm kích thích đến não để khuyến khích sự dẻo dai thần kinh. Sử dụng mô phỏng điện cùng với các bài tập phục hồi chức năng có thể giúp nâng cao kết quả của bạn. Phối hợp chặt chẽ với các nhà trị liệu để thảo luận xem bạn có phải là đối tượng phù hợp để kích thích điện hay không. Nếu đúng, bạn cũng sẽ cần sự hỗ trợ của bác sĩ trị liệu trong việc đặt các điện cực vì đặt chúng ở những vị trí không thích hợp trên cổ của bạn có thể rất nguy hiểm. Đừng cố gắng mà không có sự trợ giúp. »»» Xem thêm: Cách ăn uống dành cho bệnh nhân sau đột quỵ

Bước 5: Ăn một cách an toàn bằng cách sử dụng các kỹ thuật đền bù

Mặc dù các bài tập nuốt và kích thích điện là một số cách hiệu quả nhất để lấy lại khả năng nuốt sau đột quỵ, nhưng kết quả vẫn sẽ mất thời gian. Trong khi đó, điều quan trọng là phải bảo vệ sự an toàn của bạn bằng cách giảm thiểu nguy cơ bị nghẹt thở. Dưới đây là một số mẹo để cải thiện sự an toàn của bạn với chứng khó nuốt: – Ăn thức ăn mềm vì dễ nhai hơn – Uống chất lỏng đặc sẽ di chuyển chậm hơn chất lỏng loãng và giảm nguy cơ mắc nghẹn – Tập trung vào việc ngồi thẳng lưng và không nằm xuống khi ăn. – Ăn chậm làm giảm đáng kể nguy cơ mắc nghẹn. – Tránh các loại thực phẩm có độ nhất quán khác nhau như súp dai, vì không an toàn khi bị chứng khó nuốt. Lưu ý, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị của mình về thực phẩm và chất lỏng nào là an toàn cho bạn tại bất kỳ thời điểm nào trong quá trình hồi phục chứng khó nuốt. Khi bạn dần lấy lại khả năng nuốt sau đột quỵ, hãy chắc chắn rằng có người ở bên cạnh khi bạn bắt đầu ăn thức ăn mới. Sự an toàn của bạn là quan trọng hàng đầu!

Nên ăn thức ăn mềm và đặc để dễ nuốt và tránh hít sặc, mắc nghẹn.

4. Chứng khó nuốt kéo dài bao lâu sau một cơn đột quỵ?

Các nghiên cứu cho thấy hầu hết những người mắc chứng khó nuốt sẽ hồi phục trong vòng hai tuần. Tuy nhiên, mỗi đột quỵ là khác nhau và do đó, mọi sự phục hồi sẽ khác nhau. Đôi khi chứng khó nuốt sẽ tự biến mất, được gọi là hiện tượng hồi phục tự phát. Cơ hội phục hồi tự phát cao hơn nếu đột quỵ của bạn nhẹ. Nói chung, đột quỵ nghiêm trọng hơn sẽ dẫn đến chứng khó nuốt dai dẳng hơn. Khi chứng khó nuốt nghiêm trọng, thường phải đặt ống cho ăn trong tháng đầu tiên. Mặc dù lịch trình phục hồi sau đột quỵ của bạn sẽ rất khó khăn đối với bạn, nhưng cần hiểu rằng việc tuân thủ một kế hoạch phục hồi chức năng nhất quán sẽ mang lại cơ hội phục hồi tối ưu. »»» Tham khảo thêm các bài viết khác cùng chủ đề tại https://benhdotquy.netcategory/cham-soc-dot-quy/

5. Triển vọng cho bệnh nhân đột quỵ bị chứng khó nuốt

Một số bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn sau chứng khó nuốt, đặc biệt nếu đột quỵ nhẹ. Những bệnh nhân khác có thể yêu cầu một ống truyền thức ăn, điều này có nhiều khả năng xảy ra trong trường hợp đột quỵ nặng. Phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa ngôn ngữ của bạn và yêu cầu họ thực hiện các bài tập nuốt mà bạn có thể thực hành ở nhà. Điều này sẽ giúp bạn có được bài tập đều đặn, hàng ngày để giúp não tự chữa lành và phục hồi. Quan trọng nhất, đừng bao giờ đánh mất hy vọng. Có rất nhiều câu chuyện thành công của những bệnh nhân đột quỵ đạt được khả năng hồi phục cao hơn mong đợi vì họ tin tưởng vào bản thân và nỗ lực hết mình trong công việc. Chúc bạn may mắn!

Diệu Nhi, benhdotquy.net