Cấy máy tạo nhịp tim có ý nghĩa gì trong phòng ngừa các biến chứng tim mạch?

1. Cấy máy tạo nhịp tim có tác dụng gì?

Trong 2 thập kỷ gần đây, việc cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn ngày càng trở nên phổ biến. Xin BS cho biết cấy máy tạo nhịp tim có tác dụng gì trong điều trị bệnh tim ạ? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Máy tạo nhịp tim là một thiết bị điện tử dùng để điều trị nhịp tim bất thường (loạn nhịp tim). Trái tim có hai buồng trên và hai buồng dưới. Các buồng trên co lại, hút máu và đẩy xuống các buồng dưới của tim. Khi tâm thất co lại, chúng đẩy máu này ra khỏi tim lưu thông khắp cơ thể. Quá trình co thắt này được gọi là một nhịp tim và tín hiệu xung điện có vai trò kiểm soát nhịp đập. Các tế bào ở các buồng trên tạo ra tín hiệu điện này, chúng đi xuống buồng dưới tim tạo ra sự co bóp xen kẽ. Rối loạn nhịp tim làm gián đoạn tín hiệu điện này khiến tim đập không đều. Trường hợp hay gặp phải là nhịp tim nhanh và nhịp tim chậm. Tuy nhiên, trái tim cũng có thể đập bất thường theo những cách khác. Chứng loạn nhịp tim khiến tim không bơm máu đúng cách có thể gây ra các triệu chứng như: – Mệt mỏi – Yếu sức – Ngất xỉu – Nhịp tim nhanh – Khó thở – Đau ngực Các trường hợp nghiêm trọng có thể gây tổn thương lâu dài cho các cơ quan khác trong cơ thể hoặc gây ngừng tim. Máy tạo nhịp tim cảm nhận xung điện từ tim từ đó ghi lại các hoạt động của tim đồng thời cũng có thể tự động điều chỉnh các xung điện của tim theo thông tin mà nó ghi lại. Tùy thuộc vào thực trạng, máy tạo nhịp tim có thể tăng tốc, làm chậm, điều chỉnh mà mục đích cuối cùng là ổn định nhịp tim. Trong một số trường hợp máy có thể được cấy ghép tạm thời để điều hòa nhịp tim, đáp ứng với tình trạng chấn thương tim cấp tính, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim hoặc quá liều thuốc phiện. Khi đó gọi là đặt máy tạo nhịp tim tạm thời. Một số trường hợp bệnh lý mạn tính với tình trạng rối loạn nhịp tim kéo dài không hồi phục, người bệnh sẽ cần sự hỗ trợ của máy tạo nhịp suốt cuộc đời. Khi đó gọi là đặt máy tạo nhịp tim vĩnh viễn.

Cấy máy tạo nhịp tim sẽ hỗ trợ tạo các xung điện, hỗ trợ kích thích và khôi phục tần số tim cần thiết, tránh đột tử.

2. Máy tạo nhịp tim được đặt trong những trường hợp nào?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Các tình trạng cần đặt máy tạo nhịp tim bao gồm: – Hội chứng suy nút xoang: là tình trạng khi nút xoang tạo nhịp tim tự nhiên không hoạt động đúng cách làm tim đập quá chậm hoặc quá nhanh hoặc kết hợp cả hai; – Block tim hoàn toàn hoặc block tim từng lúc: là tình trạng nút nhĩ thất không dẫn truyền được xung điện từ đỉnh tim xuống đáy tim; – Một số dạng nhịp tim nhanh (tim đập nhanh bất thường); – Ngất do cường phế vị và hội chứng tăng nhạy cảm xoang cảnh; – Suy tim: một số người bị suy tim (khi tim không bơm máu như bình thường) có thể đạt hiệu quả khi sử dụng loại máy tạo nhịp tim đặc biệt, gọi là máy tạo nhịp hai buồng thất hoặc Máy Tái Đồng Bộ Tim (CRT). Loại máy tạo nhịp tim này thường có 3 dây dẫn trong tim. >>> Xem thêm: Đột tử tim và đột quỵ tim có giống nhau?

3. Cấy máy tạo nhịp tim giúp phòng ngừa bệnh tim mạch, đột quỵ?

Việc cấy máy tạo nhịp tim đem lại lợi ích gì cho bệnh nhân trong việc phòng ngừa biến chứng tim mạch (bao gồm đột quỵ), thưa BS? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Một số rối loạn nhịp hầu như không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe như ngoại tâm thu nhĩ hoặc ngoại tâm thu thất thưa – không triệu chứng. Tuy nhiên, cũng có những loại loạn nhịp có thể làm suy giảm chức năng tim theo thời gian, hoặc gây ra các triệu chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng. Trong những dạng loạn nhịp tim nguy hiểm đó, hiệu quả bơm máu sẽ bị giảm sút, tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp đủ máu ra tuần hoàn đi nuôi cơ thể, lâu ngày có thể làm tim suy yếu và dẫn đến suy tim. Bên cạnh đó, máu ứ đọng lại tại buồng tim chính là nguyên nhân hình thành các cục máu đông, làm tắc nghẽn hoặc vỡ động mạch, gây đột quỵ. Một số biến chứng khác người bệnh rối loạn nhịp tim nghiêm trọng có thể mắc phải như ngừng tim đột ngột, nhồi máu cơ tim… Chính vì thế, cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn được đặt ra trong những bệnh lý loạn nhịp tim nguy hiểm này, nhằm giúp điều hòa nhịp tim, vừa giảm triệu chứng cho người bệnh mà còn phòng ngừa biến chứng tim mạch nghiêm trọng (bao gồm suy tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đột tử).

4. Máy tạo nhịp tim có cơ chế hoạt động như thế nào?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Máy tạo nhịp tim cấu tạo gồm hai phần là bộ điều khiển và hai dây điện cực. Một đầu dây điện cực thứ nhất được nối với bộ điều khiển, đầu dây còn lại được cắm vào thành tim. Dây điện cực thứ hai có một đầu được gắn ở buồng nhĩ, đầu còn lại được gắn ở buồng thất. Bộ điều khiển là một hộp kim loại nhỏ bao gồm pin và mạch điện. Bộ điều khiển điều chỉnh tần số xung điện, từ đó gửi xung điện có năng lượng thấp đến tim bằng dây điện cực. Xung điện có tác dụng làm tim co bóp theo tần số đã được cài đặt. Dây dẫn được đặt dọc theo mạch máu đến tim và túi máy tạo nhịp chứa bộ điều khiển thường được cấy dưới da ở vùng ngực trên.

5. Người bệnh cần làm xét nghiệm gì trước khi cấy máy tạo nhịp tim?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Chắc chắn là trước khi cấy máy tạo nhịp tim, người bệnh sẽ cần làm hàng loạt các xét nghiệm để chẩn đoán ra bệnh lý rối loạn nhịp tim thỏa tiêu chuẩn đặt máy tạo nhịp thì mới tiến hành đặt, như điện tim gắng sức, Holter điện tâm đồ, siêu âm tim… Khi đã có chỉ định đặt máy tạo nhịp tim và người bệnh đồng ý tiến hành cấy máy tạo nhịp thì người bệnh sẽ được đề nghị làm thêm bộ xét nghiệm tiền phẫu, bao gồm công thức máu, chức năng đông cầm máu, viêm gan B, C, HIV, chức năng gan, thận, đường huyết, điện giải đồ.

6. Quy trình đặt máy tạo nhịp tim?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Máy tạo nhịp tim được đặt bởi bác sĩ tim mạch có chuyên môn về hệ thống điện tim. Chuyên ngành này gọi là điện sinh lý tim. Trước khi làm thủ thuật, bác sĩ tim mạch sẽ giải thích tất cả các thông tin chi tiết, bao gồm nguy cơ và lợi ích, sau đó bệnh nhân sẽ được yêu cầu ký giấy chấp thuận. Thủ thuật được thực hiện trong phòng can thiệp nội mạch. Thông thường, thủ thuật không cần gây mê toàn thân, nhưng có thể dùng thuốc an thần để giúp bệnh nhân thư giãn và buồn ngủ. Trước khi bắt đầu thủ thuật, bác sĩ sẽ làm sạch da bằng dung dịch sát khuẩn và tiêm thuốc gây tê dưới da ngay dưới xương đòn. Thuốc sẽ làm tê vùng này để giúp bác sĩ luồn dây dẫn hoặc điện cực nhỏ đi qua tĩnh mạch vào tim. Bệnh nhân có thể được đặt 1, 2 hoặc 3 dây dẫn tùy thuộc vào loại máy tạo nhịp tim mà bệnh nhân cần. Sau đó (các) dây dẫn được nối với máy tạo nhịp. Máy thường đặt dưới da ở thành ngực. Tiếp theo, vùng này sẽ được khâu lại bằng chỉ tiêu hoặc chỉ không tiêu. Toàn bộ quy trình mất khoảng 60 đến 90 phút.

7. Người bệnh đang sử dụng máy tạo nhịp tim cần lưu ý những gì?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bệnh nhân có máy tạo nhịp tim sẽ cần lưu ý những điều sau: – Trước khi xuất viện, bệnh nhân sẽ được cấp thẻ chứng nhận máy tạo nhịp tim, trong đó có ghi tên bệnh nhân và các chi tiết về hiệu máy và kiểu máy. Bệnh nhân nên luôn mang thẻ bên mình vì trong trường hợp cấp cứu sẽ làm giảm được thời gian khai thác tiền sử bệnh của bệnh nhân, cũng như tìm hiểu thông số máy tạo nhịp tim, bác sĩ sẽ có hướng xử trí kịp thời. – Uống thuốc theo đơn: Tuân thủ những chỉ dẫn của bác sĩ thì việc uống thuốc theo đơn là quan trọng. Thuốc có tác dụng phối hợp cùng máy tạo nhịp giúp các hoạt động ổn định. – Khám bệnh theo kỳ hạn: Cần tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh chế độ máy cho phù hợp với sức khỏe hiện tại của người sử dụng. Bên cạnh đó đánh giá hệ thống dây dẫn cũng như pin máy. – Bệnh nhân cần ăn theo nguyên tắc ít muối, ít mỡ và ít tinh bột. Đặc biệt không nên ăn những thực phẩm chứa nhiều vitamin K vì nó tăng khả năng đông máu như: họ rau cải, các loại rau có màu xanh đậm, quả mận, dưa chuột,… Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích như cafe, rượu, bia, thuốc lá,… – Đến cơ sở y tế ngay sau khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như: tức ngực, khó thở, chóng mặt, tăng cân và phù nề chân tay,… là những dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và tư vấn. – Không nên tiếp xúc lâu với một số thiết bị như: Điện thoại di động, máy nghe nhạc, máy dò kim loại, máy chụp cộng hưởng từ, máy phát điện, dây điện cao thế, điều trị bằng sóng cao tần,… Những thiết bị này có thể làm gián đoạn các tín hiệu điện của máy tạo nhịp, hoạt động của máy sẽ không được chính xác. – Tránh đè tay lên vị trí cấy máy đo nhịp tim: Phụ nữ nên có một miếng lót nhỏ đệm giữa vết rạch da với dây đeo áo ngực. Tắm gội không ảnh hưởng đến máy, vì máy hoàn toàn không bị tiếp xúc với nước – Tập thể dục theo hướng dẫn của bác sĩ như: đi bộ ngắn, hoặc vận động tay chân để giúp lưu thông tuần hoàn. Người bệnh hoàn toàn có thể thực hiện các hoạt động bình thường như những người cùng độ tuổi khác. Tuy nhiên không tập quá sức, ngừng tập nếu thấy mệt. Vận động phù hợp sẽ giúp bệnh nhân khỏe hơn. – Sử dụng các phương tiện giao thông theo lời khuyên của bác sĩ. Một số phương tiện như ô tô, tàu hỏa,… không ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. – Khi thực hiện các thủ thuật y tế nha khoa cần trao đổi với bác sĩ nha khoa hoặc các kỹ thuật viên về việc đang sử dụng máy tạo nhịp trong cơ thể.

Theo BS.CK1 Cao Thị Lan Hương, khi cấy máy tạo nhịp tim cần có lối sống lành mạnh và tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, để phòng ngừa biến cố tim mạch xảy ra.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống và lối sống giúp tăng cường sức khỏe tim mạch

8. Sóng điện thoại có ảnh hưởng máy tạo nhịp?

Một số người cho biết có sự tương hỗ giữa máy tạo nhịp tim và điện thoại. Thực hư chuyện này ra sao và bệnh nhân nên lưu ý khi sử dụng điện thoại? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Sóng điện thoại di động có thể gây nhiễu máy tạo nhịp tim khi chúng đặt quá gần nhau, do đó, bệnh nhân có thể sử dụng điện thoại di động nhưng khi nói chuyện hoặc mang theo điện thoại di động, bệnh nhân nên để bên đối diện với máy tạo nhịp tim.

9. Người bệnh đang dùng máy tạo nhịp tim liệu có thể sử dụng các thiết bị gia dụng thông thường không?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bất cứ vật gì tạo ra điện từ trường mạnh đều có thể gây nhiễu máy tạo nhịp tim. Bếp từ tạo ra điện từ trường, vì vậy cần giữ khoảng cách ít nhất 60cm giữa bề mặt bếp lò và máy tạo nhịp tim. Nếu đang chọn lựa bếp lò mới, tốt hơn hết là không nên chọn bếp từ. Các thiết bị khác có chứa nam châm bao gồm máy sấy tóc cầm tay, máy cạo râu kiểu cũ có dây điện, loa âm thanh nổi lớn, bàn chải đánh răng điện và đế sạc cho bàn chải đánh răng siêu âm. Nếu có sử dụng bất kỳ loại thiết bị nào trong số này, bệnh nhân nên giữ cách xa máy tạo nhịp tim 16cm. Bệnh nhân có thể sử dụng các thiết bị gia dụng thông thường còn lại không có 2 đặc tính kể trên, như lò vi sóng chẳng hạn, mà không cần thực hiện bất kỳ biện pháp phòng ngừa đặc biệt nào.

10. Sau khi cấy máy tạo nhịp tim, bệnh nhân cần thay đổi gì trong chế độ dinh dưỡng?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Sau khi cấy máy tạo nhịp tim, bệnh nhân cần ăn theo nguyên tắc ít muối, ít mỡ và ít tinh bột. Đặc biệt không nên ăn những thực phẩm chứa nhiều vitamin K vì nó tăng khả năng đông máu như: họ rau cải, các loại rau có màu xanh đậm, quả mận, dưa chuột,… Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích như cafe, rượu, bia, thuốc lá,…

Benhdotquy.net