Mắc cúm mùa, nguy cơ nhồi máu cơ tim có thể tăng 6-10 lần

Cúm mùa có thể kích hoạt biến cố tim mạch

Cúm mùa thường gây ra các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, đau đầu và mệt mỏi. Phần lớn người bệnh có thể hồi phục sau một thời gian nghỉ ngơi và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền, nhiễm cúm có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Theo PGS.TS Trần Song Giang – Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai, khi virus cúm xâm nhập cơ thể, phản ứng viêm được kích hoạt, kéo theo những thay đổi trong hoạt động đông máu và làm gia tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.

Đáng chú ý, phản ứng viêm có thể khiến các mảng xơ vữa trong lòng động mạch trở nên kém ổn định, dễ nứt vỡ. Quá trình này tạo điều kiện hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng máu. Nếu xảy ra tại động mạch vành, người bệnh có nguy cơ nhồi máu cơ tim; nếu xảy ra tại mạch máu não, có thể dẫn đến đột quỵ thiếu máu não.

Bên cạnh đó, khi nhiễm cúm, người bệnh thường bị sốt, nhịp tim tăng khiến nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên. Trong khi đó, nếu cúm gây viêm phổi hoặc suy hô hấp, lượng oxy cung cấp cho cơ thể lại giảm. Sự mất cân bằng này có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim và khiến tình trạng suy tim sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn.

Một số trường hợp còn có thể xuất hiện tổn thương trực tiếp tại cơ tim do virus. Những biến cố này không chỉ xảy ra ở người đã được chẩn đoán mắc bệnh tim mạch mà cả người chưa từng phát hiện bệnh tim trước đó.

Các nghiên cứu được chuyên gia dẫn chứng ghi nhận, nguy cơ nhồi máu cơ tim có thể tăng 6-10 lần, trong khi nguy cơ đột quỵ tăng 3-10 lần sau nhiễm cúm. Đây là mức tăng nguy cơ tương đối trong những nghiên cứu cụ thể, không có nghĩa tất cả người mắc cúm đều sẽ gặp biến chứng.

Người cao tuổi và người có bệnh nền đối mặt nhiều nguy cơ

Theo các số liệu được trình bày tại hội thảo, người từ 65 tuổi trở lên chiếm khoảng 70% số trường hợp nhập viện do cúm mùa và 85% số ca tử vong liên quan đến cúm trong các thống kê được dẫn.

Ngoài người cao tuổi, những người mắc tăng huyết áp, bệnh động mạch vành, suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi hoặc bệnh thận mạn tính cũng có nguy cơ diễn biến phức tạp khi nhiễm cúm, đặc biệt nếu bệnh lý nền chưa được kiểm soát tốt.

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận rải rác một số trường hợp cúm A có biến chứng. Đáng chú ý, có bệnh nhân bị viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí, phải hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40-50%.

Theo ThS. Lê Thị Huyền – Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn nghiêm trọng, người bệnh chưa thể tự duy trì hô hấp hiệu quả và phải tiếp tục thở máy không xâm nhập.

Diễn biến này cho thấy hết sốt không đồng nghĩa bệnh đã được kiểm soát hoàn toàn. Ở những trường hợp cúm A có biến chứng viêm phổi, tổn thương hô hấp có thể kéo dài, thậm chí tiến triển nặng dù các triệu chứng ban đầu đã thuyên giảm.

Nguy cơ càng đáng lưu ý ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Nhiễm virus cúm A có thể làm tăng tình trạng viêm, tăng tiết dịch đường hô hấp và khiến đường thở vốn đã bị tắc nghẽn trở nên nghiêm trọng hơn. Tổn thương nhu mô phổi cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trao đổi oxy, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp.

Chủ động tiêm phòng, nhận biết dấu hiệu nguy hiểm

Trước nguy cơ biến chứng, các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động phòng cúm, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa và mùa đông – xuân.

Tiêm vắc-xin cúm hằng năm là biện pháp dự phòng quan trọng, nhất là đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính và người suy giảm miễn dịch. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo đeo khẩu trang tại cơ sở y tế, phương tiện giao thông công cộng, nơi đông người hoặc không gian kín, thông khí kém. Người có triệu chứng viêm đường hô hấp cần hạn chế tiếp xúc gần, chủ động nghỉ học, nghỉ làm để tránh lây nhiễm.

Đặc biệt, khi mắc cúm, người bệnh cần theo dõi sát diễn biến sức khỏe. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở tăng, ngất, méo miệng, yếu liệt đột ngột hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu. Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi có triệu chứng nghi ngờ; không tự ý sử dụng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.