Đột quỵ cướp đi hơn 33.000 sinh mạng trong năm 2025, cảnh báo xu hướng trẻ hóa

Theo báo cáo “Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025” do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu (Vital Strategies) công bố ngày 12/11/2026, các bệnh của hệ tuần hoàn gây ra 179.800 trường hợp tử vong trong giai đoạn 2021-2025, chiếm gần 9,9% tổng số ca tử vong do bệnh tật được đăng ký khai tử.

Trong nhóm này, đột quỵ (tai biến mạch máu não) là nguyên nhân tử vong hàng đầu, với 109.400 trường hợp trong 5 năm, chiếm 60,8%. Số ca tử vong tăng từ 16.000 trường hợp năm 2021 lên 33.100 trường hợp năm 2025, tương đương mức tăng hơn 107%.

Đứng thứ hai là bệnh tim thiếu máu cục bộ, bao gồm nhồi máu cơ tim, với 33.700 ca tử vong trong 5 năm. Trong khi đó, tử vong do tăng huyết áp, bao gồm tăng huyết áp có suy tim, ghi nhận 4.915 trường hợp. Đáng chú ý, số ca tử vong do tăng huyết áp cũng tăng hơn gấp đôi, từ 682 trường hợp năm 2021 lên 1.409 trường hợp năm 2025.

Đột quỵ ngày càng có xu hướng trẻ hóa

Đột quỵ có xu hướng xuất hiện ở nhóm tuổi trẻ hơn

Phân tích cơ cấu tuổi cho thấy tử vong do đột quỵ có xu hướng xuất hiện ở các nhóm tuổi trẻ hơn so với những bệnh tuần hoàn khác.

Cụ thể, từ nhóm tuổi 30-34 đến 50-54, tỷ trọng tử vong do đột quỵ tăng từ 2% lên 9,5%. Trong khi đó, với các bệnh tuần hoàn khác, tỷ lệ này tăng từ 2,3% lên 7,3%.

Ở nhóm tuổi 60-69, tỷ lệ tử vong do đột quỵ và các bệnh tuần hoàn khác đều ở mức cao, khoảng 12-14%. Từ 70-79 tuổi, tỷ trọng tử vong của hai nhóm bệnh giảm trước khi tăng trở lại ở nhóm từ 80 tuổi trở lên.

Báo cáo cũng ghi nhận sự chênh lệch đáng kể về giới tính. Trong tổng số 109.400 trường hợp tử vong do đột quỵ giai đoạn 2021-2025, nam giới chiếm 69,2%, nữ giới chiếm 30,8%. Như vậy, số ca tử vong ở nam cao gấp 2,2 lần nữ.

Khoảng cách này thể hiện rõ ở nhóm tuổi trẻ. Trong nhóm 25-29 tuổi, có 1.004 nam giới tử vong do đột quỵ, cao gấp 5,7 lần nữ giới (175 trường hợp). Ở nhóm 35-39 tuổi, số ca tử vong ở nam là 3.088, trong khi nữ giới là 496 trường hợp, chênh lệch hơn 6 lần.

Từ 50 tuổi trở lên, số ca tử vong do đột quỵ ở cả hai giới đều tăng. Tuy nhiên, ở nhóm từ 80 tuổi trở lên, số trường hợp tử vong ở nữ giới lại cao hơn nam giới, lần lượt là 7.168 và 5.824 trường hợp.

Kiểm soát yếu tố nguy cơ để phòng ngừa đột quỵ

Theo thống kê lâm sàng được các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai đề cập, khoảng 71% bệnh nhân đột quỵ có tiền sử tăng huyết áp. Kiểm soát tốt huyết áp và các yếu tố nguy cơ có thể giúp phòng ngừa tới 80% trường hợp đột quỵ.

Những số liệu trên cho thấy đột quỵ không còn là vấn đề sức khỏe chỉ cần quan tâm ở người cao tuổi. Việc nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, cùng duy trì lối sống lành mạnh có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó, nói ngọng, người bệnh cần được cấp cứu ngay. Gia đình cần gọi 115, ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ, không tự ý cho uống thuốc hoặc chờ triệu chứng tự thuyên giảm.