Nguyên tắc 5 tăng – 5 giảm: Bí quyết ăn uống giúp phòng ngừa đột quỵ và bệnh mạn tính

Với “5 tăng”, người dân nên chú trọng bổ sung thực phẩm lành mạnh và tăng cường vận động mỗi ngày. Trước hết, hãy tăng lượng rau xanh và hoa quả tươi trong khẩu phần ăn để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, giúp kiểm soát cân nặng, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón, ung thư đại tràng, bệnh tim mạch. Bên cạnh đó, tăng cường sử dụng ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ như gạo lứt, yến mạch, khoai củ sẽ giúp ổn định đường huyết và giảm cholesterol máu.

Thay vì ăn nhiều thịt đỏ, người dân nên chọn các nguồn đạm chất lượng cao từ cá, đậu hũ, đậu đỗ, trứng hoặc sữa ít béo. Đây là nhóm thực phẩm giúp phát triển cơ bắp, nâng cao sức đề kháng và duy trì năng lượng. Một nguyên tắc khác không kém phần quan trọng là uống đủ 1,5–2 lít nước mỗi ngày, ưu tiên nước lọc, nước khoáng hoặc các loại nước thảo mộc tự nhiên. Hạn chế nước ngọt có gas và đồ uống nhiều đường để bảo vệ gan, thận và hệ tiêu hóa. Song song với dinh dưỡng, mỗi người nên duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để tăng chuyển hóa, cải thiện sức bền, kiểm soát cân nặng và phòng ngừa bệnh mạn tính.

Cùng với đó, “5 giảm” đóng vai trò cân bằng, giúp ngăn ngừa nhiều yếu tố nguy cơ gây hại cho tim mạch và não bộ. Đầu tiên là giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, chỉ nên tiêu thụ dưới 5g/ngày (bao gồm cả muối, nước mắm, bột canh). Việc giảm muối giúp phòng tăng huyết áp, đột quỵ và bệnh tim. Người dân cũng cần hạn chế đường, đặc biệt là bánh kẹo và nước ngọt công nghiệp, để phòng ngừa béo phì và tiểu đường type 2.

Ngoài ra, nên giảm các loại chất béo bão hòa và chất béo trans có trong đồ chiên rán, bơ thực vật, mỡ động vật. Việc này giúp giảm mỡ máu và xơ vữa mạch. Bên cạnh đó, cần tiết chế rượu bia và các chất kích thích vì chúng không chỉ ảnh hưởng đến gan mà còn làm tăng nguy cơ ung thư và tai nạn giao thông. Một điểm đáng lưu ý khác là giảm thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh như xúc xích, thịt hộp, mì ăn liền, vốn chứa nhiều muối, đường và chất béo xấu, gây hại cho tim mạch và hệ tiêu hóa.

Song song với việc điều chỉnh dinh dưỡng, hãy kiểm soát cân nặng, huyết áp, mỡ máu, duy trì giấc ngủ đủ, vận động đều đặn và tránh căng thẳng. Mỗi thay đổi nhỏ trong bữa ăn hằng ngày, nếu được duy trì kiên trì, sẽ tạo nên “lá chắn” vững chắc giúp cơ thể khỏe mạnh, phòng ngừa đột quỵ và nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm.