Gây mê cho bệnh nhân tăng huyết áp cần lưu ý những gì?

1. Bệnh nhân tăng huyết áp hay gặp nguy hiểm gì khi phẫu thuật?

a. Biến cố tim mạch

Trước hết, người bệnh tăng huyết áp bị biến cố về tim mạch và họ có khả năng thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim vì bệnh lý tăng huyết áp gây ảnh hưởng đến các mạch máu nuôi tim. Người bệnh dễ bị xơ vữa động mạch dẫn đến giảm lưu lượng máu nuôi tim. Trong quá trình phẫu thuật, nhu cầu và cung cấp oxy trở nên cao hơn dẫn đến mất cân bằng nhu cầu và cung cấp oxy nuôi tim.

b. Tai biến mạch máu não

Thứ hai là nguy cơ tai biến mạch máu não. Trong quá trình phẫu thuật, các “stress phẫu thuật”, các thao tác thủ thuật khi gây mê gây ảnh hưởng đến huyết áp rất nhiều. Nếu không cẩn thận, huyết áp có thể tăng vọt và xuất huyết não, tai biến mạch máu não liên quan.

c. Phù phổi cấp

Người bệnh có thể bị phù phổi cấp do huyết áp tăng quá cao. Khi huyết áp tăng quá cao, sẽ tăng gánh nặng lên thất phải, làm cho phổi chịu áp lực lớn dẫn đến nguy cơ phù phổi cấp, suy hô hấp cấp trước, trong và sau khi phẫu thuật.

d. Chảy máu nhiều

Nguy cơ tiếp theo có thể xảy ra khi bệnh nhân có huyết áp cao là bệnh nhân có thể chảy máu nhiều hơn vì huyết áp cao gây áp lực lên thành mạch rất cao, gây xuất huyết nhiều hơn, khiến người bệnh phải truyền nhiều máu.

e. Suy thận cấp

Tăng huyết áp cũng gây ra bệnh lý thận. Bệnh nhân bị tăng huyết áp lâu năm có thể bị suy thận. Khi đi phẫu thuật, người bệnh có thể bị mất máu, mất dịch, suy thận cấp trên nền mạn tính trước đó.

f. Tụt huyết áp

Đối với bệnh nhân tăng huyết áp, nguy cơ lớn nhất khi đi phẫu thuật là khả năng tụt huyết áp. Khi người bệnh tăng huyết áp thì kháng lực mạch máu của người bệnh rất cao và liên tục từ ngày này qua tháng khác. Khi sử dụng thuốc mê hay thuốc gây tê, các tác dụng phụ của thuốc khiến lưu lượng máu giảm đột ngột. Sự điều hòa kháng lực mạch máu bị mất cân bằng. Gây mê và gây tê không cẩn thận sẽ dẫn đến tai biến, biến chứng nguy hiểm: tụt huyết áp sâu, trụy tim mạch và nguy hiểm đến tính mạng.

Gây mê hồi sức cho bệnh nhân tăng huyết áp đòi hỏi nhiều chuyên khoa phải kết hợp với nhau từ chuyên khoa hồi sức cho đến nội tim mạch và sự tuân thủ của người bệnh

Xem thêm: Tăng huyết áp mạn tính: Nguyên nhân và cách điều trị

2.  Đảm bảo an toàn cho bệnh nhân tăng huyết áp khi phẫu thuật như thế nào?

a. Trước khi phẫu thuật

Các bác sĩ hồi sức và bác sĩ tim mạch sẽ có bước chuẩn bị để người bệnh tăng huyết áp giảm tối thiểu nguy cơ và biến chứng. Bệnh nhân sẽ được hỏi về quá trình điều trị tăng huyết áp, thuốc dùng ra sao, chế độ ăn thế nào để khảo sát quy trình điều trị có ổn không. Bác sĩ sẽ tầm soát các cơ quan đích ở người tăng huyết áp (tim, phổi, não, thận, mắt), chẳng hạn làm siêu âm tim, xét nghiệm chuyên sâu về tim mạch để đánh giá van tim, bệnh nhân có chịu được phẫu thuật không. Bác sĩ khảo sát kỹ về chức năng thận, thần kinh, tình trạng mắt và mạch máu ngoại biên để chuẩn bị cho cuộc phẫu thuật toàn vẹn.

b. Trong khi phẫu thuật

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ gây mê sẽ theo dõi huyết áp sát sao khi mổ đối với bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, có bệnh mạn tính lâu năm, kiểm soát huyết áp không tốt. Bác sĩ có thể sử dụng các biện pháp chuyên sâu hơn, có thể đặt catheter huyết áp động mạch xâm lấn để theo dõi liên tục cho người bệnh. Trong một cuộc phẫu thuật lớn, người bệnh có nguy cơ mất máu và rối loạn huyết động nhiều hay bệnh nhân có khả năng dao động huyết áp nhiều trong khi mổ. Bác sĩ sẽ đo huyết áp liên tục nhằm bảo đảm huyết áp bệnh nhân được ổn định.

c. Sau phẫu thuật (hậu phẫu)

Trong quá trình hậu phẫu, bác sĩ gây mê và bác sĩ chuyên khoa tim mạch sẽ hội chẩn để khởi động lại các thuốc điều trị tăng huyết áp cho bệnh nhân để huyết áp người bệnh được giữ ở mức tối ưu. Gây mê hồi sức cho bệnh nhân tăng huyết áp là quá trình đòi hỏi nhiều chuyên khoa phải kết hợp với nhau từ chuyên khoa hồi sức cho đến nội tim mạch và sự tuân thủ của người bệnh (dựa theo toa thuốc ngoại trú, chế độ ăn của người bệnh). Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra kế hoạch, liệu pháp điều trị, chuẩn bị tốt nhất cho người bệnh trước và sau khi điều trị đột quỵ.

Trọng Dy (ghi) – Benhdotquy.net