Y học cổ truyền giúp ích gì trong việc cải thiện rối loạn chức năng tim mạch?

1. Rối loạn chức năng tim mạch trong y học cổ truyền là gì?

ThS.BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Rối loạn chức năng tim mạch bao gồm rất nhiều bệnh cảnh của tim mạch, ví dụ như: bệnh cơ tim, bệnh van tim, rối loạn nhịp tim, cao huyết áp…

Rối loạn chức năng tim mạch bao hàm rất nhiều triệu chứng, thường là các triệu chứng cơ năng. Trong y học cổ truyền, tình trạng này được gọi là kinh quý chính xung. Trong đó, kinh quý chỉ tình trạng người bệnh cảm thấy hồi hộp, đánh trống ngực, thỉnh thoảng có cảm xúc hoặc tinh thần không ổn định. Chính xung là tình trạng người bệnh có cảm giác hồi hộ liên tục. Có thể thấy, kinh quý chỉ tình trạng nhẹ, còn chính xung chỉ tình trạng nặng.

Theo quan niệm của Đông y, triệu chứng hồi hộp, đánh trống ngực được quy về tâm. Vì vậy, rối loạn chức năng tim mạch được gọi là tâm quý chính xung. Như vậy, căn cứ theo triệu chứng lâm sàng của người bệnh mà thầy thuốc Đông y có hướng điều trị thích hợp.

2. Theo Đông y, những nguyên nhân nào gây rối loạn chức năng tim mạch?

ThS.BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Trong y học cổ truyền, có 2 nguyên nhân gây bệnh tim mạch là ngoại nhân và nội nhân. Trong đó, ngoại nhân bao gồm: phong (gió), hàn (lạnh), thử (nắng), thấp (độ ẩm), táo (độ khô), hoả (nhiệt).

Nội nhân là thất tình, gồm: hỉ (vui vẻ, sung sướng), nộ (tức giận), ưu (u sầu, buồn bã), tư (lo nghĩ), bi (đau buồn, đau thương), khủng (sợ hãi), kinh (sửng sốt quá mức). Những yếu tố gây ảnh hưởng đến cơ thể, nhất là đối với tim mạch.

Bên cạnh đó, tim mạch còn có thể bị ảnh hưởng do nguyên nhân bất nội ngoại nhân, chẳng hạn như do: ăn uống, tình dục, tiên thiên bất túc (bẩm sinh), trùng thú cắn hoặc chấn thương. Ngoài gây ảnh hưởng đến cơ thể, các yếu tố này còn gây ảnh hưởng đến tâm quý chính xung, hay bên y học hiện đại còn gọi là rối loạn tim mạch.

3. Tập yoga khí công giúp ích cho người bị rối loạn chức năng tim mạch?

ThS.BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Rối loạn tim mạch do 2 yếu tố chính tác động đó là yếu tố về tâm thần và yếu tố về thể xác.

Yếu tố về tâm thần bao gồm vui, buồn, lo, giận hay sợ hãi, khiến cho tim đập mạnh, đánh trống ngực và hồi hộp không yên. Theo đó, chúng ta có thể củng cố bằng cách thư giãn, thiền hoặc thay đổi cách nhìn về cuộc sống.

Đối với yếu tố thể xác, chúng ta có thể cải thiện bằng cách tập luyện nhẹ nhàng như nằm trên giường, nằm ngửa, nằm nghiêng, nằm sấp, ngồi, đứng. Đồng thời, hãy lắng nghe cơ thể lên tiếng để từng bước cải thiện tâm quý chính xung.

Xem thêm >>> Bệnh mạch vành là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

4. Có những bài tập nào giúp cải thiện chức năng tim mạch?

ThS.BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Như đã đề cập, yếu tố tinh thần là một trong những nguyên nhân tác động đến rối loạn chức năng tim mạch. Theo đó, chúng ta có thể áp dụng các bài tập thư giãn hoặc thiền.

Đối với bài tập thư giãn, người bệnh có thể nhắm mắt lại, thả lỏng cơ thể, ức chế ngũ quan. Đồng thời, hãy tập trung vào hơi thở giúp cho tinh thần bớt căng thẳng. Phương pháp này sẽ giúp cải thiện triệu chứng đánh trống ngực.

Đối với thể, người bệnh cần tập luyện nhẹ nhàng, vừa sức cơ thể. Bệnh nhân nên tập đều từng bước để cơ thể thích nghi dần với các động tác. Bệnh nhân không nên tập nhiều để tránh cơ thể quá sức bởi điều này sẽ gây ảnh hưởng đến tâm quý chính xung.

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ – Trưởng đơn vị Điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM

5. Biểu hiện nào cho thấy bệnh nhân đang tập luyện quá sức? Thời gian tập luyện bao nhiêu thì phù hợp?

ThS.BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ trả lời: Thông thường, các bác sĩ sẽ thiết kế bài tập phù hợp cho người bệnh. Ví dụ, buổi sáng bệnh nhân sẽ cần tập 30 phút, trưa thư giãn khoảng 30 phút, chiều hoặc tối sẽ tập 30 phút.

Cụ thể, vào buổi sáng, bệnh nhân có thể tập ở tư thế nằm ngửa, nằm nghiêng, nằm sấp, ngồi, đứng lên. Vào buổi chiều, người bệnh có thể tập động tác đứng, nằm sấp, nằm nghiêng, nằm ngửa và thư giãn.

Theo đó, mỗi lần tập bệnh nhân sẽ thực hiện từ 3 – 5 động tác, mỗi động tác lập lại từ 10 – 15 lần. Nếu sau khi tập người bệnh thấy cơ thể nặng nề, khó chịu, hồi hộp, tim đập nhanh thì nên giảm bớt cường độ để khi tập xong họ sẽ thấy khỏe hơn, không hồi hộp hay đánh trống ngực.

Trọng Dy (ghi) – Benhdotquy.net