Việt Nam có hơn 40.800 ca tử vong mỗi năm liên quan đến rượu bia

Theo số liệu từ Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), rượu bia là nguyên nhân trực tiếp gây ra ít nhất 30 loại bệnh và chấn thương, đồng thời là yếu tố gián tiếp góp phần vào hơn 200 loại bệnh khác.

Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 548.000 ca tử vong liên quan đến ung thư, bệnh tim mạch, rối loạn tâm thần, bệnh tiêu hóa, nhiễm trùng và các bệnh lý khác. Trong đó ước tính hơn 40.800 trường hợp tử vong có liên quan đến việc sử dụng rượu bia, chiếm khoảng 7,5%.

Việt Nam hiện đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á và thứ ba châu Á về mức tiêu thụ rượu bia bình quân đầu người. Đáng lưu ý, tỉ lệ uống ở mức nguy hại đều tăng cao qua các năm, nhất là ở nam giới. Cứ 3 nam giới thì có 1 người uống ở mức nguy hại.

Điều đáng báo động hơn là độ tuổi uống rượu, bia đang ngày càng trẻ hóa, chủ yếu trong giới học sinh, sinh viên. Không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cá nhân mà còn tác động sâu rộng đến an ninh xã hội, góp phần gia tăng các vấn đề như bạo lực và tai nạn giao thông.

Ước tính chi phí trực tiếp cho tiêu dùng rượu bia ở Việt Nam vào năm 2017 là 4 tỷ USD, gần bằng 7% số thu ngân sách của nhà nước (chưa tính đến chi phí gián tiếp) trong khi đóng góp cho ngân sách nhà nước toàn ngành năm 2017 là khoảng 50.000 tỷ đồng (tương đương với 2 tỷ USD).

Theo ThS Nguyễn Tuấn Lâm, hiện nay thuế rượu bia tại Việt Nam vẫn đang ở mức thấp. Theo tính toán tỷ trọng thuế trên giá bán lẻ chỉ chiếm khoảng 30%, trong khi đó, ở nhiều nước thuế rượu bia chiếm khoảng 40 – 85 % giá bán lẻ. Trong khi WHO đã khuyến cáo, chính sách thuế là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để kiểm soát tác hại của rượu bia, giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do rượu bia gây ra.

Khi giá của rượu bia tăng lên, lượng tiêu thụ và tác hại cũng sẽ giảm. Ngay cả những người uống nhiều hoặc lệ thuộc vào rượu bia cũng sẽ giảm lượng uống khi giá tăng lên.

Giá rượu bia tăng 20% có thể làm giảm 13% mức tiêu thụ rượu, bia (giảm 10% mức tiêu thụ bia, 16% mức tiêu thụ rượu mạnh và rượu vang).

Việc tăng thuế để tăng giá các mặt hàng rượu bia đem lại nhiều lợi ích cho y tế công cộng, kinh tế và xã hội. Những lợi ích này bao gồm: làm giảm tiêu dùng, giảm tử vong, bệnh tật liên quan đến rượu bia, giảm chi phí y tế, cải thiện hiệu quả làm việc, giảm hậu quả về mặt xã hội của lạm dụng rượu bia.