Vi nhựa len lỏi vào muối ăn và nguy cơ gây đột quỵ

Từ muối biển, nước ngầm đến động mạch con người, vi nhựa đang len lỏi khắp nơi và âm thầm tác động lên sức khỏe. Nhiều nghiên cứu mới cho thấy vi nhựa có thể liên quan tới nguy cơ đau tim, đột quỵy ào ảnh đừng chỉ xảy ra do tuổi già hay mỡ máu cao như trước đây.

19-06-2025 11:30
Theo dõi trên |

Vi nhựa ở khắp nơi: Muối ăn, nước uống, động mạch và đại dương

Một báo cáo của tổ chức Greenpeace cho biết, hơn 90% muối ăn trên toàn cầu chứa vi nhựa – đặc biệt muối biển là loại ô nhiễm nặng nhất. Với thói quen tiêu thụ 10g muối/ngày, mỗi người có thể “nạp” vào cơ thể khoảng 2.000 hạt vi nhựa/năm.

Vi nhựa là những hạt nhựa có kích thước nhỏ hơn 5 micromet – tức chỉ bằng 1/70 sợi tóc người – phát sinh từ sinh hoạt hằng ngày (từ quần áo, mỹ phẩm, bột giặt) hoặc phân hủy từ đồ nhựa như chai lọ, túi nylon, lưới đánh cá…

Không chỉ có trong muối, vi nhựa còn được tìm thấy trong hải sản như trai, hàu, cá biển; trong nước ngầm và cả nước uống. Thậm chí, một nghiên cứu tại Mỹ đã phát hiện vi nhựa hiện diện trong các tầng nước ngầm đá vôi, nguồn cung cấp tới 1/4 lượng nước sinh hoạt toàn cầu.

Vi nhựa tồn tại trong không khí và ở khắp các đại dương

Vi nhựa trong động mạch: Mối nguy với tim mạch và não bộ

Tại Đại học New Mexico (Mỹ), nhóm nghiên cứu của bác sĩ Ross Clark đã đo lường lượng vi nhựa trong mảng bám động mạch cảnh của 48 bệnh nhân. Kết quả cho thấy: ở những người từng bị đột quỵ, lượng vi nhựa trong mảng bám cao gấp 51 lần so với động mạch khỏe mạnh.

Các hạt vi nhựa nano có thể len lỏi vào máu, tích tụ trong phổi, gan và động mạch, kích hoạt phản ứng viêm mạn tính. Thậm chí, tế bào miễn dịch trong mảng bám chứa vi nhựa cho thấy bất thường về hoạt động gene, làm suy yếu khả năng chống viêm và ổn định thành mạch.

Nghiên cứu khác của NYU Langone Health (Mỹ) còn chỉ ra hóa chất DEHP – một loại phthalate phổ biến trong nhựa gia dụng – liên quan đến hơn 356.000 ca tử vong tim mạch toàn cầu năm 2018, đặc biệt ở nhóm tuổi trung niên tại các nước đang phát triển. DEHP có thể kích hoạt phản ứng viêm trong động mạch tim, làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ.

Cảnh báo: Không thể lọc vi nhựa tại nhà bằng vải hoặc giấy

Trước lo ngại vi nhựa trong muối, nhiều mẹo “lọc muối tại nhà” được lan truyền như hòa muối rồi lọc qua vải, giấy hoặc kết tinh lại. Tuy nhiên, TS Vũ Thị Tần (Đại học Bách Khoa Hà Nội) khẳng định đây là cách làm hoàn toàn không có cơ sở khoa học.

“Vi nhựa có kích thước cực nhỏ, thường dưới 10 micromet, không thể bị giữ lại bởi giấy hay vải thông thường. Chỉ có thể loại bỏ bằng màng lọc chuyên dụng như microfilter, nanofilter kết hợp bơm chân không – điều không thể làm tại nhà”, bà nhấn mạnh.

Mẹo lọc vi nhựa muối ăn được chia sẻ trên mạng xã hội không có căn cứ khoa học

Đại dương – ‘kho chứa’ vi nhựa toàn cầu

Một nghiên cứu quốc tế do Cơ quan khoa học và công nghệ Biển – Trái đất Nhật Bản (JAMSTEC) dẫn đầu vừa công bố phát hiện đáng lo ngại: vi nhựa hiện diện ở mọi tầng nước của đại dương, từ bề mặt đến độ sâu 5.000 mét.

Dữ liệu thu thập từ 1.900 điểm khảo sát toàn cầu trong giai đoạn 2014 – 2024 cho thấy nồng độ vi nhựa tại các vùng cửa sông, ven biển cao gấp 30 lần so với ngoài khơi. Các hạt nhỏ (1-100 µm) phân bố rộng khắp, dễ lơ lửng trong nước lâu dài, trong khi hạt lớn hơn (100 µm – 5 mm) có xu hướng chìm xuống đáy.

Ông Xie Zhao – Phó giám đốc JAMSTEC – cảnh báo đại dương đang trở thành “kho chứa vi nhựa khổng lồ”. Tình trạng này không chỉ làm ô nhiễm môi trường biển mà còn đe dọa nghiêm trọng hệ sinh thái do sinh vật biển dễ hấp thụ vi nhựa vào cơ thể.

Các chuyên gia kêu gọi khẩn trương xây dựng phương pháp khảo sát tiêu chuẩn để theo dõi và ứng phó hiệu quả với ô nhiễm vi nhựa đại dương.

Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc ba quý liên tiếp năm 2025 đạt chứng nhận Kim Cương về điều trị đột quỵ

Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc ba quý liên tiếp năm 2025 đạt chứng nhận Kim Cương về điều trị đột quỵ

Trong quý III/2025, Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc tiếp tục được công nhận đạt chuẩn Kim Cương trong điều trị đột quỵ theo hệ thống đánh giá của World Stroke Organization (WSO). Đây là lần thứ ba liên tiếp trong năm 2025 (quý I, quý II và quý III) bệnh viện giữ vững chứng nhận ở mức cao nhất này, cho thấy năng lực cấp cứu, điều trị và phục hồi chức năng đột quỵ đã được duy trì ổn định theo chuẩn quốc tế.

Multimedia

Theo dõi trên:

Video

Hướng dẫn kỹ năng “Ép tim – thổi ngạt” để cứu người

Thời gian gần đây, các ca ngưng tim, ngưng thở xảy ra nhiều hơn, trong đó không ít trường hợp diễn ra ngay tại nhà hoặc nơi công cộng trước khi kịp tiếp cận y tế. Ít ai biết rằng vài phút đầu tiên chính là “thời gian vàng” quyết định sự sống còn. Video dưới đây hướng dẫn quy trình ép tim, thổi ngạt theo chuẩn lâm sàng, giúp mỗi người biết cách xử trí đúng khi khẩn cấp xảy ra, bảo vệ chính mình và hỗ trợ người xung quanh.

Chăm sóc đột quỵ

Dấu hiệu đột quỵ

Tầm soát đột quỵ