Vai trò của Ngoại khoa trong điều trị bệnh nhân đột quỵ

1. Đột quỵ có bao nhiêu loại?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Đột quỵ có 2 dạng chính như tắc nghẽn mạch máu và xuất huyết. Tắc nghẽn mạch máu là một trong những căn bệnh tưởng chừng rất nhẹ nhưng nếu không được phát hiện kịp thời, nó sẽ để lại di chứng nặng nề.

2. Tầm quan trọng của ngoại khoa đối với bệnh nhân đột quỵ?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Trước kỷ nguyên của phát triển can thiệp mạch, hầu như không có phương pháp giải quyết hiệu quả những di chứng do đột quỵ tắc nghẽn mạch máu gây ra. Sự phát triển của can thiệp mạch và thuốc tiêu sợi huyết đã đem lại điều thần kỳ. Trong trường hợp bệnh nhân đột quỵ nhập viện quá giờ vàng, hoặc không phát hiện kịp hay sau can thiệp có tình trạng chảy máu, phù não, vai trò của ngoại khoa được xem là phương án cứu mạng. Trường hợp bệnh nhân bị phù não hay xuất huyết sau can thiệp, bác sĩ Ngoại Thần kinh sẽ mở nắp sọ để giải quyết mô não phù nhằm giảm áp lực nội sọ. Từ đó, túi máu não được cải thiện và giảm áp lực chung. Vùng não còn lại đỡ ảnh hưởng hơn. Khi kết hợp với việc hồi sức nội khoa tích cực, sẽ mang lại kết quả tối ưu cho bệnh nhân vào viện giai đoạn muộn. >>> Xem thêm: Những phương pháp điều trị đột quỵ tiên tiến hiện nay

3. Khi nào bệnh nhân đột quỵ cần được can thiệp ngoại khoa?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Nếu tình trạng xuất huyết có thể tích dưới 3 mm và tri giác bệnh nhân tốt, bệnh nhân chỉ cần điều trị nội khoa tích cực, bao gồm kiểm soát huyết áp chặt chẽ, dùng thuốc lo âu, chống phù não. Tuy nhiên, nếu huyết áp của bệnh nhân khó ổn định bằng thuốc hoặc bệnh nhân vào viện với thể tích máu quá lớn, chúng ta phải can thiệp ngoại khoa ngay. Khác với mở nội sọ trong giải áp phù não, thì xuất huyết não sẽ phải mổ sọ và bóc tách nhu mô não dưới đường tự nhiên thông qua kính hiển vi. Nhờ đó, bác sĩ mới nhận định được cấu trúc mạch máu lớn để bảo tồn, và can thiệp không gây tổn thương. Từ đó, chúng ta lấy máu tụ một cách hiệu quả dưới kính hiển vi cũng như nhìn được điểm chảy máu rõ ràng để hút máu, giải ép và cầm máu. Vùng chảy máu đó không còn chảy máu trở lại. Sau khi mổ, bệnh nhân có thể bị chảy máu nhưng xác suất sẽ rất thấp. Nhờ sự hỗ trợ của kính hiển vi, ca mổ được an toàn và hiệu quả. Sau khi mổ, nắp sọ của bệnh nhân sẽ được gửi lên ngân hàng mô ở TPHCM để bảo quản. Nếu ổn, bệnh nhân sẽ được đặt lại nắp sọ sau 3 tháng.

4. Các nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Các bệnh nhân có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia trong thời gian dài, rối loạn mỡ máu có thể dẫn đến bệnh đột quỵ nặng hơn. Bên cạnh đó, túi phình mạch máu não là sát thủ thầm lặng đang được nhiều người quan tâm. Nếu túi phình mạch máu não chưa được phát hiện cho đến khi vỡ, nó sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng. Túi phình mạch máu não sẽ gây chảy máu trong não và nếu không phát hiện được, chúng ta sẽ tưởng đó là xuất huyết thông thường và nếu h bỏ qua, tỷ lệ tử vong có thể hơn 90%.

5. Túi phình mạch máu não được điều trị ra sao?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Bệnh nhân sẽ được điều trị bằng phương pháp can thiệp nội mạch. Đối với phương pháp điều trị này, bệnh nhân được chỉ định đặt coil hay stent chuyển dòng. Trong trường hợp túi phình cổ rộng, việc can thiệp có nhiều nguy cơ và ít hiệu quả hơn, thì bác sĩ sẽ sử dụng phương pháp phẫu thuật kẹp cổ túi phình động mạch não. Phương pháp này được thực hiện giống những ca phẫu thuật khác. Bệnh nhân được gây mê và đặt tư thế thích hợp, phẫu thuật viên sẽ rạch da và khoan mở sọ. Dưới kính vi phẫu, bác sĩ bóc tách mạch máu thông thường và tìm đến túi phình. Túi phình sẽ được lên kế hoạch trước mổ, chẳng hạn như kẹp bằng bao nhiêu clip và kẹp như thế nào. Khi lên kế hoạch, túi phình sẽ được kẹp rất thuận lợi. Việc kẹp túi phình giúp túi phình được xóa khỏi tuần hoàn mạch máu não. Tỷ lệ tái phát bệnh cũng thấp và di chứng sẽ ít hơn. >>> Xem thêm: Can thiệp nội mạch – phương pháp điều trị đột quỵ mang lại lợi ích lớn cho bệnh nhân

6. Đột quỵ và giả đột quỵ khó phân biệt

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Bệnh đột quỵ và giả đột quỵ rất khó phân biệt, nhưng nếu nhận ra được nó sẽ giúp chúng ta có cách nhìn đúng để phân biệt trường hợp của mình có phải đột quỵ hay không. Từ đó, chúng ta sẽ có xu hướng xử lý phù hợp.

7. Quy trình cấp cứu đột quỵ được thực hiện ra sao?

BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng trả lời: Chúng ta cần ghi nhớ các bệnh viện có trung tâm đột quỵ ở nơi mình sinh sống, tức là cơ sở y tế đó có thuốc tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch và cả phẫu thuật thần kinh. Các chuyên khoa sẽ hỗ trợ với nhau trong việc xử trí, chẩn đoán và hồi sức bệnh nhân sau phẫu thuật. Tùy theo từng bệnh nhân và trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể hồi sức, can thiệp nội mạch, phẫu thuật để mang lại kết quả tốt nhất cho bệnh nhân. Mỗi trường hợp sẽ có phương án cụ thể. Sau khi hội chẩn cụ thể, bác sĩ sẽ đưa ra phương án phù hợp để mang lại kết quả điều trị tốt nhất.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: Bệnh viện S.I.S Cần Thơ)