TPHCM vượt ngưỡng 20% người béo phì: Cảnh báo kép về thừa cân ở đô thị và suy dinh dưỡng vùng núi

Tại Ngày Dinh dưỡng Cộng đồng Việt Nam lần thứ 4 vừa tổ chức tại TPHCM, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đã đưa ra cảnh báo nghiêm túc: tỷ lệ thừa cân, béo phì tại TPHCM và các đô thị lớn đang vượt mức báo động, trong khi ở nhiều khu vực miền núi, tình trạng suy dinh dưỡng, đặc biệt là thấp còi ở trẻ em, vẫn chưa được cải thiện rõ rệt.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho rằng, tỷ lệ thừa cân, béo phì tại các đô thị như TPHCM đã vượt mức báo động.

Theo Thứ trưởng, có những địa phương tỷ lệ trẻ thấp còi lên tới 38%, phản ánh sự thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài. Hai bức tranh đối lập, thừa cân ở thành phố và suy dinh dưỡng ở vùng sâu vùng xa, cho thấy những thách thức phức tạp về sức khỏe cộng đồng và sự cần thiết của các giải pháp dinh dưỡng bền vững.

Nguyên nhân được chỉ ra là sự thay đổi lối sống nhanh chóng ở đô thị, nơi người dân, đặc biệt là giới trẻ, ngày càng tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt, trong khi lại ít vận động. Ngược lại, tại các vùng khó khăn, trẻ em vẫn thiếu điều kiện tiếp cận thực phẩm đa dạng và giàu dinh dưỡng. Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: “Ngay từ hôm nay, mỗi người hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ – một bữa ăn lành mạnh hơn, một giờ vận động mỗi ngày – để tạo nên sự thay đổi lớn cho cả xã hội”. Thông điệp không chỉ nhắm đến ngành y tế, mà hướng tới mọi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi trường học – nơi quyết định những bữa ăn hằng ngày, từ trẻ nhỏ đến người trưởng thành.

Thứ trưởng cũng khẳng định, dinh dưỡng khoa học là nền tảng vững chắc cho thể chất, trí tuệ và tầm vóc của dân tộc. Trong thời gian qua, Bộ Y tế đã triển khai hàng loạt chính sách và chương trình hành động cụ thể nhằm nâng cao nhận thức và thực hành dinh dưỡng hợp lý. Nổi bật là Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, hướng đến bảo đảm chế độ ăn đa dạng, an toàn cho mọi nhóm dân cư, trong đó đặc biệt quan tâm đến phụ nữ mang thai, trẻ em và các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Bên cạnh đó, các chương trình như “Dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời” và Tuần lễ “Dinh dưỡng và phát triển” được tổ chức thường niên đã góp phần nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Đồng thời, Bộ Y tế cũng ban hành “10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030” nhằm kêu gọi người dân thực hiện chế độ ăn cân bằng, giảm thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường hoạt động thể chất và duy trì lối sống lành mạnh.

>> Bộ Y tế: 10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030

Trên phạm vi quốc tế, Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ khi tham gia Phong trào Mở rộng Dinh dưỡng (SUN) từ năm 2014 và ký Tuyên bố chung ASEAN về chấm dứt suy dinh dưỡng từ năm 2017. Đây là những bước đi thể hiện quyết tâm hiện thực hóa Mục tiêu Phát triển Bền vững số 2 của Liên Hợp Quốc – xóa nạn đói và chấm dứt mọi hình thức suy dinh dưỡng vào năm 2030.

Trước nghịch lý dinh dưỡng đang ngày càng rõ nét – thừa cân và béo phì ở đô thị, suy dinh dưỡng ở vùng sâu vùng xa – thông điệp của Bộ Y tế không chỉ là lời kêu gọi, mà là định hướng hành động dài hạn, toàn diện. Để thay đổi sức khỏe cộng đồng, không thể chỉ trông chờ vào hệ thống y tế, mà cần sự chung tay của từng cá nhân, từng gia đình và toàn xã hội – bắt đầu từ những lựa chọn rất nhỏ trong từng bữa ăn mỗi ngày.