Thấy gan nhiễm mỡ phải nghĩ đến mạch cảnh, mạch vành

Tại Hội nghị khoa học năm 2022 của Hội Y học TPHCM, chủ đề 2: “Các vấn đề nội khoa thường gặp tại phòng khám”, các bác sĩ đầu ngành đã chia sẻ nhiều thông tin bổ ích và kinh nghiệm hay khi khám, chẩn đoán và điều trị cho 5 bệnh phổ biến: nội tiết, tim mạch, gan mật, thận niệu, tuyến tiền liệt. Hội nghị khoa học năm 2022 của Hội Y học TPHCM, phiên chủ đề 2: “Các vấn đề nội khoa thường gặp tại phòng khám”

PGS.TS.BS Nguyễn Thy Khuê, một trong 2 vị chủ tọa của phiên “Các vấn đề nội khoa thường gặp tại phòng khám”

Đây là một chủ đề lớn gồm nhiều vấn đề, từ cách gọi tên bệnh, đánh giá các chỉ số xét nghiệm, chú ý tâm lý khi giao tiếp với bệnh nhân cho tới cập nhật những khuyến cáo mới đều được các chuyên gia đầu ngành, giàu kinh nghiệm trao đổi tại Hội nghị khoa học thường niên năm 2022 do Hội Y học TPHCM tổ chức sáng ngày 3/12.

PGS.TS.BS Trần Thị Khánh Tường – trưởng khoa Y, trưởng bộ môn Nội – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Bài báo cáo “Ý nghĩa các xét nghiệm tầm soát bệnh lý gan”, PGS.TS.BS Trần Thị Khánh Tường – trưởng khoa Y, trưởng mộ môn Nội – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã đưa mọi người đi qua hàng loạt xét nghiệm bệnh gan gồm xét nghiệm sinh hóa gan, những xét nghiệm nào có ý nghĩa tiên lượng, xét nghiệm nào có ý nghĩa tầm soát,… những lưu ý khi siêu âm bụng tầm soát nhiễm mỡ, cấu trúc gan, u gan. PGS Khánh Tường cho biết mức độ xơ hóa gan rất quan trọng đối với bệnh gan mạn. Trong đó, có một chi tiết cần giải thích rõ với bệnh nhân “dải xơ gan” là một tổn thương, hình thành mô sẹo trên bề mặt gan, làm cho gan thô, tuy nhiên nó không phải bệnh “xơ gan”. Nếu không được bác sĩ giải thích rõ, bệnh nhân có thể suy sụp tinh thần vì mình mang “bản án” xơ gan rồi.

Rất nhiều đồng nghiệp chụp lại các slide đáng chú ý trong bài báo cáo của vị chuyên gia đầu ngành Tiêu hóa – gan mật

Một bệnh lý mà PGS Khánh Tường mong muốn các bác sĩ phòng khám chú ý, đó là gan nhiễm mỡ không do rượu, đây cũng là đề tài nghiên cứu của nhiều bác sĩ Việt Nam được giới khoa học nước ngoài quan tâm. PGS Khánh Tường nhấn mạnh: nếu thấy gan nhiễm mỡ nhiều, cần nghĩ ngay đến động mạch cảnh và mạch vành cũng sẽ hẹp nhiều, bệnh nhân đứng trước nguy cơ đột quỵ não và nhồi máu cơ tim. Do đó, cần thiết phải cho bệnh nhân làm siêu âm doppler động mạch cảnh và kiểm tra động mạch vành. PGS Khánh Tường còn đưa ra nhiều chỉ dẫn thú vị khác, chẳng hạn bệnh nhân vàng da nhưng mắt có vàng hay không, nước tiểu vàng nhưng bọt có vàng hay không… sẽ gợi ý chẩn đoán khác nhau. Một vấn đề bệnh nhân hay hỏi là chế độ ăn, PGS Khánh Tường khẳng định: bệnh gan không kiêng ăn gì, chỉ kiêng uống rượu, còn cà phê rất tốt cho gan.

PGS.TS.BS Hồ Huỳnh Quang Trí – trưởng khoa Hồi sức ngoại viện – Viện tim TPHCM

PGS.TS.BS Hồ Huỳnh Quang Trí – trưởng khoa Hồi sức ngoại viện – Viện tim TPHCM với chủ đề “Cập nhật tin tức từ Hội nghị tim mạch châu Âu – các vấn đề liên quan bác sĩ nội khoa”. Theo thông lệ, cuối tháng 8, đầu tháng 9, Hội Tim mạch châu Âu (ESC) tổ chức buổi họp thường niên cập nhật những thông tin, nghiên cứu mới nhất trong lĩnh vực tim mạch học. Trong khuôn khổ nội dung dành cho các phòng khám, PGS Quang Trí trình bày các vấn đề liên quan đến thực hành, gồm: điều trị tăng huyết áp, nghiên cứu TIME; ảnh hưởng trên cơ của statin: phân tích gộp CTT, phòng ngừa thứ phát trong mạch vành; liệu pháp ức chế SGLT2; nghiên cứu EMMY. Đây là những thông tin rất cần thiết cho các bác sĩ không chuyên khoa từ một hội nghị lớn của chuyên khoa Tim mạch, theo ban chủ tọa thì phải là người “cứng cựa” mới trình bày được đầy đủ các vấn đề quan trọng gói gọn trong 1 bài báo cáo như vậy.

TS.BS Nguyễn Tú Duy – trưởng khoa Nội, Bệnh viện FV

Bài báo cáo “Biện luận xét nghiệm đánh giá chức năng thận. Chỉ định tầm soát bệnh thận mạn ở bệnh nhân đái tháo đường. Cập nhật quản lý bệnh thận đái tháo đường”, của TS.BS Nguyễn Tú Duy – trưởng khoa Nội, Bệnh viện FV gồm các nội dung: đánh giá độ lọc cầu thận (eGFR) nên dùng công cụ nào, định nghĩa bệnh thận mạn, tỷ lệ lưu hành bệnh thận mạn ở bệnh nhân ĐTĐ, các thành phần cấu trúc của thận bị ảnh hưởng trong bệnh thận ĐTĐ, ý nghĩa của albumin niệu và giảm độ lọc cầu thận ở bệnh nhân có bệnh thận mạn, eGFR theo công thức mới nhất của CKD EPI 2021, tầm soát bệnh thận ĐTĐ với xét nghiệm đánh giá ACR và eGFR, tiếp cận đa yếu tố trong kiểm soát bệnh ĐTĐ, thay đổi lối sống theo khuyến cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (American Diabetes Assosiation, ADA) và Hội Thận học quốc tế (Kidney Disease Improving Global Outcomes, KDIGO); lựa chọn thuốc cho bệnh nhân ĐTĐ có bệnh thận mạn… Trong đó, vấn đề thay đổi lối sống khiến không chỉ bệnh nhân mà bác sĩ cũng lúng túng vì khuyến cáo của bệnh thận và bệnh ĐTĐ có những điểm khác nhau. TS.BS Nguyễn Tú Duy nói “Rất may là dường như năm nay 2 hội ADA và KDIGO là ngồi lại và đưa ra khuyến cáo thống nhất để bệnh nhân bị cùng lúc 2 bệnh này dễ thực hành hơn”. Mặc dù đã quá trưa nhưng phần thảo luận của phiên chủ đề 2 vẫn giữ chân các bác sĩ ở lại theo dõi đến phút cuối là 13 giờ chiều, vì không dễ gì có được cơ hội được gặp gỡ, lắng nghe những kinh nghiệm quý báu từ 2 vị chủ tọa là PGS.TS.BS Nguyễn Thy Khuê, PGS.TS.BS Hồ Huỳnh Quang Trí và các báo cáo viên. Các vấn đề được quan tâm là: thuốc huyết áp nên uống vào buổi sáng hay tối, bệnh nhân ĐTĐ bị phù chân dùng thuốc huyết áp thế nào, chỉ số PSA bao nhiêu thì nghi ngờ ung thư TTL…

Dù đã qua thời điểm kết thúc phiên từ lâu nhưng phần thảo luận vẫn giữ chân các bác sĩ ở lại theo dõi đến đầu giờ chiều

Một điều các bác sĩ cần lưu ý khi kê thuốc đó là: càng ít liều thuốc thì bệnh nhân càng tuân thủ tốt hơn vì dễ nhớ, đỡ bị quên liều. Vì vậy, sau này có những viên thuốc được kết hợp nhiều công dụng. Tuy nhiên, cũng có bệnh nhân lo lắng: “Bệnh tôi nhiều vậy mà bác sĩ chỉ cho 1 viên thuốc, làm sao mà khỏi?”. Hoặc một số bệnh nhân có tâm lý đối phó, cả tháng hay bỏ liều thuốc nhưng gần ngày tái khám thì uống thuốc đều đặn, bởi e ngại xét nghiệm ra chỉ số không tốt, “sợ bác sĩ la”. Vì vậy, cần tư vấn cho bệnh nhân hiểu tầm quan trọng của việc tuân thủ liều thuốc là vì sức khỏe chính bản thân mình. PGS.TS.BS Nguyễn Thy Khuê đúc kết, tất cả những vấn đề được nêu hôm nay đều là vấn đề thực tế mà phòng khám nào cũng gặp, thông tin đưa ra từ các báo cáo viên rất hữu ích để các bác sĩ có hướng điều trị tốt hơn và giao tiếp, nói chuyện với bệnh nhân để họ hiểu đúng về bệnh của mình.

Hồng Nhung – ảnh Viết Hưởng – Benhdotquy.net