Tầm soát đột quỵ thường làm những xét nghiệm gì?

1. Ai nên tầm soát đột quỵ?

Việc phòng ngừa đột quỵ mang ý nghĩa rất lớn, vì có thể dự phòng đột quỵ lên đến 80%. Từ đó, giúp kiểm soát và điều trị các bệnh mạn tính – nguy cơ chính gây đột quỵ.

Tầm soát đột quỵ sẽ không phân biệt ngành nghề, giới tính, nhưng đặc biệt quan trọng với những người có các vấn đề như sau:

1.1 Đái tháo đường (tiểu đường)

Tiểu đường là bệnh mạn tính, có thể dẫn đến biến chứng về tim mạch, tổn thương thần kinh, mắt, thận… và đặc biệt người bị tiểu đường sẽ có nguy cơ đột quỵ cao hơn từ 2-4 lần so với người bình thường.

Bệnh tiểu đường không lây, nhưng thường diễn tiến âm thầm, rất nguy hiểm.

1.2 Tăng huyết áp

Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến đột quỵ.

Tăng huyết áp có thể gây ra bệnh về mạch máu, bao gồm cả tim và não. Bệnh về mạch máu có thể hình thành huyết khối trong khắp cơ thể, dẫn đến mạch máu khiếm khuyết, hình dạng bất thường. Chúng có thể bị vỡ nếu bị tác động bởi một sự thay đổi huyết áp lớn.

1.3 Cholesterol cao

Cholesterol cao sẽ phá hủy các lớp áo trong của mạch máu khắp cơ thể, bao gồm tim và não. Cholesterol có xu hướng hình thành và gây xơ cứng mạch máu, làm tăng nguy cơ máu bị đóng cục trong mạch máu, cản trở việc cung cấp máu lên não.

Những người có yếu tố nguy cơ nên tầm soát đột quỵ sớm

1.4 Người có bệnh lý về tim mạch 

Người có bệnh lý về tim mạch, chẳng hạn như rung nhĩ, nhồi máu cơ tim, suy tim… đều là các đối tượng có nguy cơ cao bị đột quỵ.

1.5 Hút thuốc lá

Người thường xuyên hút thuốc lá dễ viêm trong mạch máu, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông dẫn đến đột quỵ. Theo nghiên cứu, những người hút thuốc lá ít hơn 11 điếu trong một ngày có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn 46% so với người không hút. Hút hai gói thuốc một ngày nguy cơ đột quỵ cao gấp 5 lần.

1.6 Tiền sử gia đình có người thân bị đột quỵ

Bạn sẽ có nguy cơ đột quỵ cao nếu gia đình có người thân từng bị đột quỵ. Điều này là do nếp sống, thói quen, yếu tố di truyền các bệnh lý có nguy cơ cao.

Ngoài ra, nếu xuất hiện các dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) như méo miệng, yếu tay chân, đau đầu đột ngột… sau đó tự hết trong vòng 24 giờ thì cũng nên đi tầm soát đột quỵ ngay.

2. Các kỹ thuật tầm soát đột quỵ

Trong tầm soát đột quỵ cần phải làm các xét nghiệm cận lâm sàng để đánh giá một cách tổng quát và giúp dự phòng được trên 80%. Trung bình tổng thời gian khám phòng ngừa đột quỵ thường kéo dài khoảng 3 giờ đồng hồ. Do đó, bạn nên đi sớm để không bị dời lịch tiếp theo sang buổi chiều.

Cụ thể, một số kỹ thuật tầm soát đột quỵ bao gồm:

2.1. Chụp MRI

Chụp cộng hưởng (MRI 3 Tesla) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh cận lâm sàng hiện đại và hiệu quả.

MRI giúp kiểm tra hệ thống mạch máu não, nhờ đó, bác sĩ có thể chẩn đoán, phát hình các bệnh lý của não như: phù nề, xuất huyết, khối u, nang, tuyến yên, thân não, nhiễm trùng, viêm, hay bất thường về cấu trúc,… Đánh giá tình trạng đau đầu, chóng mặt, yếu/liệt cơ, động kinh, suy giảm thị lực,…

Tầm soát đột quỵ: MRI 3T với từ trường cao hơn cho phép máy khảo sát nhanh hơn

Đối với chụp MRI 3 Tesla là thế hệ máy mới, không cần dùng thuốc cản từ trong khảo sát hệ thống mạch máu não vẫn có thể giúp bác sĩ quan sát rõ bó sợi thần kinh, độ tưới máu não và đánh giá chính xác vùng nhồi máu não, cũ – mới, tranh tối tranh sáng… Qua đó bác sĩ sẽ có cơ sở để quyết định có nên điều trị cho những trường hợp đến muộn sau 6 giờ hay không.

Thời gian chụp MRI 3 Tesla kéo dài khoảng 15-20 phút. Thời gian nhận kết quả khoảng 30 – 60 phút, tuy nhiên nếu có hội chẩn cần từ 60 – 120 phút.

2.2. Siêu âm tim/đo điện tim (điện tâm đồ (ECG))

Phương pháp này giúp chẩn đoán xem bệnh nhân có nguy cơ đột quỵ tim hay không, bằng cách ghi lại các hoạt động điện trong tim, nhịp tim và nhịp đập của tim.

Nếu rối loạn nhịp bệnh nhân rất có khả năng bị đột quỵ do tim đập không đều.

Ngoài ra, cũng giúp đánh giá chức năng tim và phát hiện các bất thường của cơ tim, van tim, bệnh lý bẩm sinh, bệnh tim thiếu máu cục bộ, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim, ngoại tâm thu, dày thất, rối loạn dẫn truyền,….

2.3 Siêu âm doppler động mạch cảnh

Có thể đánh giá 70% lượng máu lên não và phát hiện bệnh lý liên quan đến động mạch cảnh như phình, hẹp,… với chi phí không quá tốn kém, chỉ vài trăm ngàn.

2.4 Xét nghiệm máu

Người bệnh nên nhịn ăn trước khi xét nghiệm máu trong quá trình tầm soát đột quỵ

Xét nghiệm máu có thể đánh giá và tìm ra được những yếu tố nguy cơ đột quỵ. Bên cạnh đó, còn giúp kiểm tra lượng đường huyết (Glucose, HbA1c), Gout (Axit Uric), định lượng Protein phản ứng C trong máu; tình trạng cầm, đông máu; mỡ máu (Cholesterol toàn phần, Triglyceride, Cholesterol HDL, Cholesterol LDL) nhằm sớm ngăn ngừa những rối loạn do mỡ máu.

Đánh giá chức năng thận và các bệnh lý thận (phân tích nước tiểu, Creatinin, Ure); chức năng gan và tổn thương gan (men gan GGT, tỉ lệ AST/ALT) do rượu bia, thuốc lá; và đánh giá tình trạng thiếu máu, một số bệnh nhiễm trùng và rối loạn đông máu do thiếu tiểu cầu.

2.5. Làm test gắng sức

Ví dụ như chạy bộ, đi bộ để kiểm tra mức gắng sức của bệnh nhân đến đâu và phát hiện xem có yếu tố nguy cơ nào khác không.

»»» Xem thêm những bài viết khác về phòng ngừa bệnh đột quỵ tại: https://benhdotquy.net/category/tam-soat-dot-quy/

3. Gói tầm soát đột quỵ hoàn chỉnh có những gì?

Tùy mỗi cơ sở y tế sẽ xây dựng các gói tầm soát đột quỵ khác nhau. Hiện nay, để phục vụ tốt hơn, thuận tiện hơn, nhiều bệnh viện đã chủ động hoàn thiện các gói khám, dựa trên điều kiện thực tế của mỗi cơ sở y tế và nhu cầu của người bệnh.

Đây không chỉ là ngăn ngừa đột quỵ riêng biệt mà đây còn là dịp để kiểm tra sức khỏe tổng quát, toàn diện để kịp thời phát hiện bất thường cơ thể.

Dưới đây là gói khám tầm soát bệnh đột quỵ tại một bệnh viện tại TPHCM để bạn đọc tham khảo:

4. Chi phí tầm soát đột quỵ?

Về chi phí tùy mỗi cơ sở y tế, các xét nghiệm được chỉ định. Nếu gói tầm soát đột quỵ thực hiện đầy đủ các cận lâm sàng như trên, trong đó có chụp MRI 3 Tesla chi phí sẽ cao hơn, khoảng 8-10 triệu đồng; nếu gói tầm soát đột quỵ trong đó chụp MRI 1,5 Tesla chi phí sẽ thấp hơn, khoảng 5-7 triệu đồng.

Nếu tính riêng lẻ từng khoản phí sẽ như sau:

• Xét nghiệm máu khoảng 80.000 đồng
• Xét nghiệm tiểu đường khoảng 150.000 đồng
• Tầm soát bệnh lý thận khoảng 150.000 đồng
• Tầm soát gout khoảng 40.000 đồng
• Bệnh lý gan khoảng 90.000 đồng
• Mỡ máu khoảng 140.000 đồng
• Xét nghiệm nước tiểu khoảng 60.000 đồng
• Siêu âm tổng quát khoảng 200.000 đồng
• Tầm soát bệnh tim (ECG gắng sức) khoảng 400.000 đồng
• Siêu âm doppler tim khoảng 300.000 đồng
• Siêu âm dopper động mạch cảnh khoảng 300.000 đồng
• MRI 3 Tesla khoảng 3,9 triệu đồng (có thuốc cản từ khoảng 5 triệu đồng)
• MRI 1,5 Tesla khoảng trên 2 triệu đồng

Diệu Nhi, benhdotquy.net