Phương pháp mới cho người mắc bệnh lý thần kinh

Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) là gì?

Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) là một phương pháp điều trị không xâm lấn liên quan đến việc sử dụng từ trường để tác động đến hoạt động của hệ thần kinh. Phương pháp điều trị này, được phát triển lần đầu tiên vào năm 1985, hiện nay được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới cho nhiều tình trạng liên quan đến bệnh lý tâm thần và thần kinh.

Tại sao từ trường lại ảnh hưởng đến hoạt động của não?

Hệ thần kinh hoạt động bằng các tín hiệu điện, trong đó các tế bào thần kinh tạo ra một lượng điện nhỏ để truyền tín hiệu thông tin cho nhau và truyền đi khắp các tế bào của hệ thần kinh. Khi kích thích não hay dây thần kinh bằng từ trường sẽ tạo ra ảnh hưởng đến hoạt động điện của chúng từ đó có thể điều chỉnh các chức năng tùy theo mục đích điều trị.

Các đặc điểm của kích thích từ trường

Cường độ nam châm: đơn vị đo là tesla (T), hầu hết TMS tạo ra từ trường có độ lớn từ 1,5T đến 2T, tương tự như máy chụp cộng hưởng từ (MRI). Tuy nhiên, diện tích ảnh hưởng của từ trường này khu trú và nhỏ hơn nhiều so với MRI.

Tần số xung: mỗi lần từ trường bật và tắt là một xung. TMS sử dụng các xung lặp lại được gọi là kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS). Tùy vào các bệnh lý khác nhau sẽ có cá tần số xung khác nhau.

Loại cuộn dây từ tính và mục tiêu kích thích. Các loại cuộn dây từ tính khác nhau sử dụng cho các cấu trúc khác nhau của hệ thần kinh. Cuộn dây số 8 thường dùng điều trị cho các bệnh lý cần kích thích từ trường tại não bộ. Cuộn dây hình tròn dùng cho các vị trí như cột sống thắt lưng, tay hoặc chân.

Hình minh hoạ

Xem thêm: Đột quỵ thuộc TOP bệnh thần kinh nguy hiểm nhất!

Tại sao nên điều trị bằng kích thích từ trường xuyên sọ?

TMS thường là một phương pháp điều trị có thể giúp ích khi:

– Các lựa chọn điều trị khác kém đáp ứng.

– Cần giảm liều thuốc đang điều trị.

– Mong muốn các phương pháp điều trị không xâm lấn.

Theo FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ), nhiều nghiên cứu đã được tiến hành và cho thấy hiệu quả ở nhiều nhóm bệnh nhân mắc các bệnh lý khác nhau. Hiện nay, TMS được ứng dụng rất đa dạng trong điều trị như:

– Rối loạn trầm cảm chủ yếu (bao gồm cả trầm cảm kháng trị)

– Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)

– Đau nửa đầu

– Cai thuốc lá

– Nghiện chất kích thích

– Bệnh Alzheimer

– Rối loạn lưỡng cực

– Rối loạn nhân cách ranh giới

– Đau mãn tính

– Run vô căn

– Đau cơ xơ hóa

– Bệnh Parkinson

– Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD)

– Tâm thần phân liệt

– Phục hồi chức năng sau đột quỵ

– Ù tai và ảo giác thính giác

– Phục hồi chức năng sau chấn thương sọ não

Kích thích từ xuyên sọ được thực hiện bao lâu một lần?

Bác sĩ tư vấn liệu trình và thời gian điều trị cho mỗi ca bệnh cụ thể. Một buổi điều trị thường kéo dài từ 5 phút đến 1 giờ đồng hồ tùy vào tình trạng bệnh lý của bệnh nhân. Một liệu trình điều trị thường gồm ít nhất 5 buổi điều trị để thấy được sự cải thiện bước đầu.

Điều gì xảy ra trước khi kích thích từ xuyên sọ?

Trước khi được điều trị bằng TMS, bác sĩ sẽ xem xét các chỉ định và chống chỉ định của bệnh nhân với từ trường. Đánh giá tổng quát tình trạng bệnh trước khi điều trị cũng là một phần của quá trình thăm khám.

Xem thêm: Những điều bạn cần biết về hệ thống thần kinh

Điều gì xảy ra trong quá trình kích thích từ xuyên sọ?

TMS là một thủ thuật không xâm lấn, bệnh nhân sẽ được yêu cầu ngồi trên một chiếc ghế được thiết kế đặc biệt sao cho tư thế ngồi hoặc nằm là thoải mái nhất. Khi đã ngồi ở tư thế thoải mái, bác sĩ sẽ kích thích một xung để bệnh nhân làm quen với kích thích. Sau đó sẽ dò tìm đúng vị trí cần kích thích và cuộn dây từ tính sẽ được cố định. Quá trình điều trị sẽ bắt đầu ngay sau đó.

Điều gì xảy ra sau TMS?

Khi buổi điều trị kết thúc, bệnh có thể quay trở lại lịch trình sinh hoạt thông thường trong ngày mà không cần phải nghỉ ngơi. Tuy nhiên một số bệnh nhân có thể gặp tác dụng phụ chẳng hạn như: cảm giác châm chích ở đầu hoặc mặt hay cảm giác tê nhẹ ở vùng kích thích. Hầu hết các triệu chứng sau một buổi điều trị là nhẹ và chỉ kéo dài vài phút và hiện chưa ghi nhận tác dụng phụ kéo dài hay nghiêm trọng nào.

Nguồn: Khoa Nội Thần kinh Bệnh viện Quân y 175