Phòng chống đột quỵ: Hành động đồng bộ từ nhận thức cộng đồng đến cấp cứu “giờ vàng”

Nhà báo Lê Minh Toản – Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong nhận định, đột quỵ đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt khi xu hướng trẻ hóa ngày càng rõ rệt. Tuy nhiên, nhận thức phòng bệnh trong cộng đồng còn hạn chế, khiến việc cấp cứu và điều trị gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, mạng lưới điều trị đột quỵ tại Việt Nam, nhất là vùng sâu, vùng xa vẫn còn bất cập. Do đó, cần có những chính sách cụ thể, mạnh mẽ để phát triển hệ thống cấp cứu và điều trị đột quỵ hiệu quả, từ đào tạo nhân lực đến đầu tư trang thiết bị, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các tuyến y tế và cộng đồng.

Nhà báo Lê Minh Toản – Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong

Thứ Trưởng Bộ Y tế: Không để bệnh nhân tốn tiền tầm soát đột quỵ không cần thiết

Cũng tại hội thảo, TS.BS.CK2 Nguyễn Tri Thức – Thứ Trưởng Bộ Y tế nhận định, nếu cộng đồng hiểu về đột quỵ, nắm được các yếu tố nguy cơ từ gia đình, hút thuốc lá, đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, chế độ vận động, chế độ ăn uống… khiến thức phòng ngừa, điều trị thì không phải “sợ đột quỵ như sợ ma”.

Thứ trưởng Bộ Y tế chỉ đạo, các cơ sở phòng ngừa đột quỵ trên cả nước, khi bệnh nhân đến tầm soát đột quỵ cần tập trung khám lâm sàng trước khi tầm soát để giảm bớt những cận lâm sàng và chi phí không cần thiết cho người bệnh.

Ví dụ, không được mặc định một bệnh nhân đến cơ sở tầm soát ung thư là làm cận lâm sàng từ a-z sau đó mới gặp bác sĩ, điều này rất lãng phí, không tập trung vào một vấn đề sức khỏe.

Bác sĩ cần giải thích cho người nhà và bệnh nhân bảng chỉ số nguy cơ đột quỵ, nếu thấy trường hợp này không có yếu tố nguy cơ hoặc rất thấp mà chỉ là lo lắng của người nhà, cần mạnh dạng giải thích để không làm cận lâm sàng và tốn chi phí không cần thiết.

TS.BS.CK2 Nguyễn Tri Thức – Thứ Trưởng Bộ Y tế

Giải pháp cho bệnh đột quỵ

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh – Bộ Y tế cho biết, phòng chống đột quỵ hiệu quả cần chiến lược đa ngành và toàn diện. Về cộng đồng, cần xây dựng môi trường sống lành mạnh, tăng cường vận động, dinh dưỡng hợp lý, giảm hút thuốc, rượu bia, chất béo chuyển hóa, kiểm soát ô nhiễm không khí và cải thiện điều kiện sống.

Về cá nhân, phải sàng lọc sớm các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, béo phì, hút thuốc… kết hợp thay đổi lối sống và điều trị kịp thời. Khi đột quỵ xảy ra, người bệnh cần được cấp cứu nhanh, điều trị liên tục và phục hồi chức năng để tái hòa nhập cộng đồng, ngăn nguy cơ tái phát.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh – Bộ Y tế

Nối tiếp vấn đề phòng ngừa đột quỵ, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng – Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TPHCM, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 cho rằng, đột quỵ không phải là bệnh lý “trời kêu ai nấy dạ” mà đến từ các nguyên nhân cụ thể, 90% trường hợp đột quỵ có yếu tố nguy cơ rõ ràng. Cách phòng ngừa tốt nhất là kiểm soát các yếu tố nguy cơ, và quan trọng gần đây là các yếu tố về thuốc ngừa thai, do đó, đối với bệnh nhân nữ nguy cơ cao hãy lựa chọn phương pháp khác thay vì thuốc làm tăng nguy cơ đột quỵ.

PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng – Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TPHCM, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115

Chuyên gia đề xuất, việc tổ chức mạng lưới các đơn vị đột quỵ, đưa ra quy trình đi đâu về đâu sẽ làm giảm tối đa hậu quả gây ra của bệnh đột quỵ. Bên cạnh đó, các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng như: tổ chức những buổi chạy bộ, đến dán tờ rơi tại nơi công cộng mục đích cho người dân nhận biết sớm nhất, hiểu rõ mối nguy hiểm khi bị đột quỵ, hay thông qua báo đài, các phương tiện truyền thông chính thống để loại bỏ được các thông tin không tích cực, sai lệch từ các nguồn mạng xã hội, đó là điều quan trọng cần hướng đến.

Minh Anh – Ảnh: Thanh Phú – benhdotquy.net