Phân biệt điểm khác nhau giữa đột quỵ và đột tử

1. Đột quỵ và đột tử khác nhau điểm nào?

1.1. Đột tử là gì?

Tình trạng thường khiến người bệnh đột tử nhiều nhất là nhồi máu cơ tim cấp. Cụ thể, dòng máu từ động mạch vành cấp máu nuôi cơ tim bị tắc nghẽn, thường là do cục máu đông (huyết khối), làm cơ tim bị tổn thương và chết đi.

Ngoài ra, đột tử cũng có thể xảy ra ở bệnh nhân có bệnh tim nền như: thiếu máu nuôi cơ tim mạn tính, suy tim, các bệnh cơ tim,…

Đột tử thường do nguyên nhân nhồi máu cơ tim

1.2. Đột quỵ là gì?

Đột quỵ là tình trạng mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (đột quỵ nhồi máu não) hay bị vỡ gây chảy máu (đột quỵ xuất huyết não).

Thông thường, não không tích trữ oxygen và hoạt động của não phụ thuộc vào mạng lưới mạch máu dày đặc cung cấp oxy cho các tế bào. Khi xuất hiện cơn đột quỵ, tình trạng thiếu máu nuôi khiến cho các tế bào não xung quanh mạch máu bị thiếu dưỡng chất và oxygen. Theo đó, nếu tình trạng này kéo dài hơn 3-4 phút thì các tế bào não bắt đầu chết đi.

Trong đột quỵ, tim vẫn có thể hoạt động bình thường. Do đó, người bệnh không tử vong ngay mà có thể kéo dài 1 vài giờ hoặc một vài ngày, tùy thuộc vào nguyên nhân mức độ bệnh.

Đột quỵ là tình trạng mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn hay bị vỡ gây chảy máu

2. Nguyên nhân gây đột tử và đột quỵ

Nguyên nhân của đột quỵ thường liên quan đến các bệnh lý liên quan đến tuổi tác, chẳng hạn như: cao huyết áp, xơ vữa mạch máu, đái tháo đường (tiểu đường), rối loạn chuyển hóa lipid… Theo thời gian, nếu không được kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ này, người bệnh có bị đột quỵ bất cứ lúc nào.

Trong khi đó, đột tử lại là biến cố tim ngừng đập đột ngột. Cụ thể, một người đang bình thường có thể đột nhiên gục xuống, hầu hết các trường hợp này đều tử vong nhanh chóng, trừ khi được cấp cứu đưa vào bệnh viện kịp thời. Các nguyên nhân chính dẫn đến đột tử gồm: vấn đề tim mạch, thuyên tắc mạch phổi và vỡ động mạch chủ.

»»» Xem thêm: Đột quỵ đồi thị: Nguyên nhân và cách điều trị

3. Triệu chứng của đột quỵ và đột tử khác nhau điểm nào?

Để phân biệt đột quỵ và đột tử một cách dễ dàng, chúng ta có thể dựa vào một số triệu chứng đặc trưng của 2 loại tai biến này.

3.1. Triệu chứng của đột tử

Người bệnh đột tử thường có cảm giác đè nặng, đau nhói, hay đau thắt nghẹt vị trí giữa ngực

– Cảm giác đau ngực: Đa số các trường hợp nhồi máu cơ tim cấp đều có cảm giác đè nặng, đau nhói, hay đau thắt nghẹt vị trí giữa ngực. Biểu hiện này thường kéo dài vài phút, có thể một hay nhiều cơn đau.

– Khó thở.

– Cảm giác khó chịu lan đến các vị trí khác cơ thể: Triệu chứng đau hay khó chịu có thể lan đến một hay hai cánh tay, lưng, cổ, hàm dưới của vùng mặt.

– Các triệu chứng khác: buồn nôn hoặc nôn, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, choáng váng

– Diễn tiến có thể dẫn đến mất tri giác, không đáp ứng khi lay gọi, người bệnh không còn thở, kiểm tra tim không còn đập, mạch đập không nảy.

3.2. Triệu chứng của đột quỵ

Khi bị đột quỵ, một bên tay hoặc chân có thể yếu đi, liệt hay mất cảm giác

– Méo miệng: Người bệnh đột quỵ thường sẽ có triệu chứng méo một bên miệng, biểu hiện rõ nhất khi bệnh nhân cười, nhe răng; đôi khi có cảm giác tê một bên mặt.

– Yếu liệt tay chân: Một bên tay/chân yếu, liệt hay mất cảm giác. Để kiểm tra triệu chứng này, chúng ta có thể yêu cầu người bệnh đưa hai tay lên cao, một tay rơi xuống.

– Nói khó: Người bệnh tai biến mạch máu não thường sẽ gặp khó khăn khi nói, chẳng hạn như không thể nói, không hiểu lời nói hoặc nói lắp bắp. Theo đó, để xác định người bệnh có đang gặp phải triệu chứng này không, chúng ta có thể yêu cầu người bệnh lặp lại một câu nói đơn giản để xem họ có thể lặp lại được hay không.

– Tri giác có thể bất thường, nhưng kiểm tra tim vẫn còn đập và mạch vẫn còn nảy.

»»» Xem thêm: https://benhdotquy.netcategory/tim-hieu-ve-dot-quy/ – Nơi chia sẻ những kiến thức bổ ích về đột quỵ nói chung.

4. Yếu tố nguy cơ của đột tử và đột quỵ

Mặc dù đột tử do tim và đột quỵ là hai tình huống cấp cứu hoàn toàn khác nhau về triệu chứng, nhưng lại có chung nhiều yếu tố nguy cơ, chẳng hạn như:

– Huyết áp cao – Hút thuốc lá – Đái tháo đường – Rung nhĩ. – Rối loạn lipid máu – Ít vận động thể lực, béo phì – Tiền căn gia đình bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch

Rung nhĩ là một trong những yếu tố nguy cơ gây đột tử và đột quỵ

5. Xử trí ban đầu cho người bệnh đột quỵ và đột tử như thế nào?

Khi phát hiện một ai đó đang gặp tình trạng đột tử, tốt nhất nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có khoa tim mạch để được hồi sức tim phổi ngay, bởi thời gian là sự sống còn của cơ tim.

Đối với trường hợp đột quỵ, cần ổn định bệnh nhân và đưa họ đến cơ sở y tế có thể điều trị đột quỵ gần nhất, vì thời gian là sự sống còn của não.

Dù bệnh nhân đang bị đột quỵ hay đột tử, chúng ta cũng cần phải cấp cứu càng sớm càng tốt để tránh nguy cơ tử vong

6. Phòng ngừa đột tử và đột quỵ như thế nào?

Nhìn chung, nguyên tắc cơ bản phòng ngừa đột quỵ và đột tử khá giống nhau. Hơn hết, sống một lối sống tích cực giúp giảm cả nguy cơ đột tử do nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

– Dù ở bất cứ độ tuổi nào, chúng ta nên duy trì vận động thể lực thể thao đều đặn (ít nhất 30 phút/ngày, hầu hết các ngày trong tuần).

– Duy trì cân nặng lý tưởng bằng khẩu phần ăn hợp lý (nhiều rau xanh, trái cây, ít chất mỡ bão hoà, và cholesterol, ít muối).

– Ngưng hút thuốc lá, hạn chế uống bia rượu và thức uống có cồn.

Khám sức khoẻ định kỳ để sớm phát hiện các yếu tố nguy cơ có thể khiến bạn bị đột quỵ hoặc đột tử

– Khám sức khoẻ định kỳ, phát hiện và chẩn đoán sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch gây xơ vữa động mạch: huyết áp cao, rối loạn lipid máu, rung nhĩ, đái tháo đường… Tuỳ theo giai đoạn bệnh lý, một hay nhiều bệnh lý đi kèm, tuỳ theo đặc điểm lối sống từng bệnh nhân, các bác sĩ chuyên khoa sẽ tư vấn chế độ điều trị và theo dõi hợp lý.

Đột quỵ và đột tử do nhồi máu cơ tim cấp là các tình trạng bệnh lý nặng nề, có khả năng để lại nhiều di chứng và hệ quả lâu dài. Song, chúng ta có thể phòng ngừa bằng kiến thức đúng, nhận diện sớm triệu chứng, xử trí ban đầu thích hợp. Không chỉ vậy, việc thay đổi lối sống tích cực, chẩn đoán sớm các bệnh lý tim mạch do xơ vữa mạch máu và tuân thủ điều trị hoàn toàn có thể giúp giảm đáng kể sự xuất hiện đột tử và đột quỵ do nhồi máu cơ tim cấp.

Anh Thi – benhdotquy.net