Nhồi máu 3 vùng chi phối động mạch não và hội chứng Troussea

Bệnh nhân nữ, 41 tuổi, nhập viện vì giảm thị lực rõ 2 mắt kèm yếu nhẹ tứ chi. Khảo sát não bằng MRI, cho hình ảnh nhồi máu cả 3 vùng chi phối của động mạch não (2 động mạch não giữa & hệ tuần hoàn sau). Hình ảnh MRA không ghi nhận tình trạng tắc hẹp, chứng tỏ các huyết khối có kích thước nhỏ được bong lên, có thể từ cung động mạch chủ, hoặc buồng tim, hay từ hệ tuần hoàn (do tình trạng tăng đông) mới có thể gây ra thuyên tắc cùng lúc nhiều mạch máu não. Với bệnh nhân trẻ, không có yếu tố nguy cơ, tỷ lệ PFO (lỗ thông bầu dục) chiếm khoảng 50%, tuy nhiên khả năng này được loại trừ sau khi làm test TCD bơm bubble âm tính. Điện tâm đồ không ghi nhận bất thường. Bilan tăng đông không ghi nhận bất thường, ngoài D Dimer tăng kịch trần. Một số kết quả hình ảnh của nữ bệnh nhân:

Chợt nhớ lại mối liên quan đặc biệt giữa hình ảnh nhồi máu 3 vùng chi phối động mạch não và hội chứng Trousseau với tình trạng tăng đông liên quan đến bệnh lý ác tính. Theo y văn, nhồi máu 3 vùng là dấu hiệu chỉ điểm do nguyên nhân tăng đông liên quan bệnh lý ác tính, nhiều gấp 6 lần so với nguyên nhân thuyên tắc từ tim (rung nhĩ). Chẩn đoán sẽ càng chắc chắn, khi bệnh nhân không có yếu tố nguy cơ tim mạch, và đặc biệt là trị số D Dimer tăng rõ rệt. Khi chụp CT ngực và CT bụng, chúng tôi đã không khỏi bất ngờ với hình ảnh hạch trung thất, huyết khối nhiều nơi ở phổi, lách và nhiều khối u trong gan, dù bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng gì đặc hiệu trước đó (ngoài trừ, ho kéo dài không tìm được nguyên nhân). Một trường hợp lâm sàng hay, bệnh lý ác tính nhưng biểu hiện bằng đột quỵ não. Cái kết với nguyên nhân đột quỵ thật buồn cho một bệnh nhân còn rất trẻ.

PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng

Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội đột quỵ TPHCM, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 TPHCM