Nhịp tim khi nghỉ ngơi thay đổi theo độ tuổi như thế nào?

1. Nhịp tim khi nghỉ ngơi là gì?

Thưa bác sĩ, nhịp tim khi nghỉ ngơi được xác định là bao nhiêu? Và nó có ý nghĩa gì? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Nhịp tim là số lần tim co bóp trong một phút, được đo bằng đơn vị nhịp/phút. Đối với người bình thường, nhịp tim sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: đang vận động hay nghỉ ngơi, độ tuổi, tình trạng sức khoẻ, trạng thái tinh thần và cảm xúc (ví dụ như cảm xúc giận dữ, vui mừng, sợ hãi, lo lắng,…)…Khi đề cập đến nhịp tim chuẩn của một người, hay nhịp tim trung bình của người đó, nghĩa là nhịp tim được đo lúc cơ thể đang nghỉ ngơi hoàn toàn. Phạm vi thông thường cho nhịp tim khi nghỉ ngơi là từ 60 đến 90 nhịp mỗi phút và trên 90 được coi là xu hướng cao, và trên 100 là cao. Mặc dù nhịp tim ổn định không phải là cơ sở để loại trừ các vấn đề sức khỏe, chỉ số này đóng vai trò là một dấu hiệu sinh tồn bắt buộc, là tiêu chuẩn gợi ý cho việc nhận định, chẩn đoán nhanh vấn đề bất thường trong cơ thể.

Phạm vi thông thường cho nhịp tim khi nghỉ ngơi là từ 60 đến 90 nhịp mỗi phút

2. Cách xác định nhịp tim khi nghỉ ngơi

Nhịp tim khi nghỉ ngơi được xác định bằng những cách nào? Liệu có thể đếm mạch cổ tay, mạch cổ để biết được không? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Để đo được nhịp tim, bạn có thể đo thủ công bằng cách bắt mạch hoặc dùng các thiết bị thông minh như đồng hồ đeo tay, máu đo huyết áp, đo SpO₂. Khi đo thủ công, tư thế đo tốt nhất là ngồi hoặc nằm. Khoảng thời gian tốt nhất để bạn đo nhịp tim của mình là trước khi bạn ra khỏi giường vào buổi sáng. Bạn đặt 2 đầu ngón tay trỏ và ngón giữa tại vị trí mạch quay ở trên cổ tay nơi mà mạch nảy rõ nhất (mạnh nhất). Chúng ta sẽ đếm số nhịp mạch nẩy lên trong 1 phút, đó chính là nhịp tim. Không nên đếm mạch ở cổ trừ trường hợp kiểm tra mạch ở bệnh nhân ngất xỉu xem còn mạch hay không. Vì việc bắt mạch ở cổ có thể gây ra tai biến với tỉ lệ thấp, đó là kích thích xoang cảnh làm nhịp tim chậm, vỡ mảng xơ vữa động mạch cảnh, giảm tưới máu não khi động mạch cảnh 1 bên đã bị hẹp tắt. Không nên đếm số nhịp đập trong 15 giây và nhân với 4, mà nên đếm số nhịp mạch liên tục trong 1 phút sẽ chính xác hơn. >>> Xem thêm: Cách đo nhịp tim khi nghỉ ngơi và ý nghĩa của nó

3. Khi nào không nên đo nhịp tim lúc nghỉ ngơi?

Chúng ta không nên đo nhịp tim khi nghỉ ngơi trong những trường hợp nào, vì có thể dẫn đến kết quả thiếu chính xác? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Cách xác định nhịp tim khi nghỉ chuẩn đó là:

• Nghỉ ngơi 15 phút trước khi đo. Tốt nhất là đo vào buổi sáng khi mới thức dậy
• Không hút thuốc lá, uống cafe, trà, ăn quá no 2 giờ trước khi đo. Không nên đo nhịp tim khi đói.
• Tư thế đo: nằm trên giường hoặc ngồi dựa lưng vào ghế, hai chân chạm sàn nhà, không bắt chéo chân, tay duỗi thẳng, hít thở đều, giữ im lặng trong lúc đo.

• Lần đầu tiên đo nhịp tim ở cả hai tay, tay có mức nhịp tim cao hơn được chọn để đo và theo dõi huyết áp những lần sau.

Một số tình huống mà chúng ta “quên mất” có thể ảnh hưởng đến kết quả nhịp tim lúc nghỉ đó là:

• Nhiệt độ không khí: Khi nhiệt độ, độ ẩm tăng cao, tim sẽ bơm máu nhiều hơn một chút, do đó nhịp tim của bạn có thể tăng, nhưng thường không quá 5 đến 10 nhịp mỗi phút.
• Cảm xúc: Nếu bạn đang căng thẳng, lo lắng, vui vẻ hoặc buồn bã thì cảm xúc của bạn có thể làm tăng nhịp tim của bạn.
• Kích thước cơ thể: Kích thước cơ thể thường không thay đổi nhịp tim. Nếu bạn thừa cân, bạn có thể thấy nhịp nghỉ cao hơn bình thường, nhưng thường không quá 100.
• Sử dụng thuốc: một số thuốc, trong đó có cả thực phẩm chức năng, có ảnh hưởng đến nhịp tim.

Nhìn chung, để có nhịp tim bình thường chính xác thì nên đo nhiều lần, nhiều thời điểm.

4. Nhịp tim khi nghỉ ngơi thay đổi theo độ tuổi ra sao?

Nhịp tim khi nghỉ ngơi giữa trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn thay đổi ra sao? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Nhịp tim khi nghỉ ngơi giữa trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn có sự khác nhau. Trẻ em có nhịp tim bình thường cao và dao động nhiều hơn so với người lớn, đặc biệt là đối với các bé hiếu động. Trường hợp trẻ vận động nhanh thì nhịp tim có thể lên đến 200 lần trên một phút vẫn được coi là bình thường. Bảng dưới đây cho biết nhịp tim bình thường ở các đối tượng khác nhau theo tuổi:

5. Điều gì xảy ra nếu nhịp tim khi nghỉ ngơi cao hoặc thấp?

Nếu nhịp tim khi nghỉ ngơi thấp hơn hoặc cao hơn bình thường thì nó có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nào khác?

Nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm đều ảnh hưởng đến sức khỏe

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Thời gian giữa hai nhịp tim là thời gian để tim nhận máu về, co bóp tống máu đi và giãn ra nghỉ ngơi. Do đó, khi nhịp tim nhanh, nghĩa là tim co bóp nhanh hơn và thời gian nghỉ ngơi của cơ tim sẽ bị thu ngắn lại. Bất kỳ bộ máy nào mà hoạt động liên tục trong thời gian dài không được nghỉ ngơi đúng và đủ thì đều sẽ mau hao mòn, hư hại. Và cụ thể là người có nhịp tim lúc nghỉ càng nhanh thì sống không thọ bằng người có nhịp tim chậm, nguy cơ tim mạch cũng cao hơn và rối loạn nhịp nhanh kéo dài có thể gây suy tim theo thời gian. Tuy nhiên, tim đập quá chậm dưới mức bình thường thì cũng không tốt vì tim sẽ bơm máu không đủ với nhu cầu sử dụng của các cơ quan trong cơ thể. Nhịp tim có thể giảm xuống dưới 60 khi đi vào giấc ngủ sâu. Tuy nhiên, nếu tim đập ít hơn 60 lần một phút khi thức sẽ được xem là nhịp tim chậm. Điều này có phải là vấn đề hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Ở một số người, đặc biệt là đối với các vận động viên và thanh niên khỏe mạnh thường xuyên có các hoạt động thể chất, nhịp tim khi nghỉ ngơi có thể chậm hơn 60 lần một phút. Ở những người này, tim đập chậm nhưng huyết áp không giảm, lưu lượng máu không giảm do khối lượng máu tống xuất lớn – Nhịp tim chậm không được coi là một vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên với đa số người khác, nhịp tim chậm khiến cho tim không bơm đủ máu giàu oxy cho cơ thể, dẫn tới nhiều triệu chứng và biến chứng nguy hiểm. Rối loạn nhịp chậm kéo dài cũng có thể gây suy tim theo thời gian.

6. Nguyên nhân khiến nhịp tim khi nghỉ ngơi của phụ nữ cao?

Vì sao phụ nữ có nhịp tim lúc nghỉ ngơi cao hơn nam giới? Những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến nhịp tim của họ? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Trung bình trái tim nam giới chỉ đập 70 – 72 nhịp/phút nhưng trái tim nữ giới trưởng thành đập 78 – 82 nhịp/phút. Điều này có nghĩa là ở cùng 1 độ tuổi thì người phụ nữ có nhịp tim lúc nghỉ cao hơn một chút so với nam giới. Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này về mặt giải phẫu – sinh lý của cơ thể người là do trái tim phụ nữ nhỏ hơn về cả kích thước lẫn trọng lượng so với nam giới nên tim cần hoạt động nhiều hơn 1 chút để cung cấp máu đủ cho cả cơ thể, thêm vào đó là hormone nội tiết tố nữ (estrogen) cũng có tác động lên hệ tim mạch của người nữ khiến nhịp tim có xu hướng tăng nhẹ so với nam giới. Tuy nhiên, sự khác biệt này không ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch tổng thể của cả nam giới và nữ giới.

7. Nguy hiểm gì nếu nhịp tim khi nghỉ ngơi cao?

Những tình trạng đe dọa tính mạng có thể gây ra nhịp tim khi nghỉ ngơi cao là gì? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Trong cuộc sống hàng ngày, không thể tránh khỏi những lúc trái tim bị đập nhanh hơn bình thường, thậm chí là lạc vài nhịp. Tình trạng này thường xuất phát từ những nguyên nhân rất “đời thường”, chẳng hạn như: Căng thẳng, hoạt động gắng sức, rối loạn tâm lý, hay những thói quen xấu như thức khuya, hút thuốc lá, sử dụng một số chất kích thích như rượu bia, cà phê, trà đặc,…tuy nhiên, nhịp tim sẽ nhanh chóng trở về mức bình thường khi các yếu tố kích thích rút đi. Nếu nhịp tim khi nghỉ lúc nào cũng cao hơn bình thường, đó là dấu hiệu bất thường, liên quan đến một số bệnh lý và nguyên nhân như: – Các bệnh lý liên quan trực tiếp đến tim mạch như: Suy tim, Thiếu máu cơ tim, các bệnh lý về van tim (hở van tim và hẹp van tim), viêm cơ tim, bệnh tim bẩm sinh,… đều là những căn nguyên ảnh hưởng đến quá trình dẫn truyền xung động điện trong tim và gây ra rối loạn nhịp tim. – Tăng huyết áp. – Rối loạn mỡ máu. – Đái tháo đường. – Cường giáp. – Thiếu máu, thiếu hụt dinh dưỡng. – Dùng thuốc chữa bệnh, thuốc bổ quá liều. – Rối loạn cân bằng kiềm – toan và điện giải. – Mắc bệnh về phổi, như viêm phổi, lao phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Khả năng đàn hồi mô phổi kém, ảnh hưởng đến chức năng của tim. – Nhiễm trùng cấp và mạn tính. Những trường hợp dưới đây cần nhanh chóng đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe và xử lý kịp thời khi nhịp tim khi nghỉ ngơi mất ổn định kèm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm:

• Tim đập nhanh hoặc chậm, kèm theo dấu hiệu hồi hộp, đánh trống ngực, chóng mặt, thậm chí là choáng ngất.
• Loạn nhịp tim, kèm theo khó thở, đau ở vùng ngực, cổ, vai, cánh tay hoặc lưng.
• Nhịp tim chuẩn, bỗng loạn nhịp đột ngột, xuất hiện khi bạn vừa sử dụng một loại thuốc điều trị nào đó.
• Rối loạn nhịp tim xuất hiện đồng thời với các biểu hiện bất thường khác, như sụt cân, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng gắng sức, kèm theo đau đầu, vã mồ hôi.

>>> Xem thêm: Làm thế nào để giảm nhịp tim khi nghỉ ngơi?

8. Nhịp tim khi nghỉ ngơi ổn sẽ không mắc bệnh tim?

Có phải 1 người trưởng thành có nhịp tim khi nghỉ ngơi ổn định đồng nghĩa với việc họ không có nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Nhịp tim ổn định là một chỉ dấu sinh tồn tốt, tuy nhiên chỉ đơn độc chỉ số này thì không phải là cơ sở để loại trừ các vấn đề sức khỏe nói chung và sức khỏe tim mạch nói riêng. Có rất nhiều bệnh lý tim mạch diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, hoàn toàn không có triệu chứng gì, ví dụ như tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, thiếu máu cơ tim…cho đến khi bệnh có biểu hiện ra ngoài thì có khi là đã xuất hiện biến chứng của bệnh. Điều này có nghĩa là nhịp tim khi nghỉ ngơi không ổn định là dấu hiệu bất thường cần phải cẩn trọng điều tra tìm nguyên nhân và xử lý. Nhưng nhịp tim khi nghỉ ngơi ổn định thì không có nghĩa là được ỷ y, chủ quan về sức khỏe của mình là sẽ không có nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch.

Tăng cường thể dục thể thao để duy trì sức khỏe tim mạch tốt

9. Cách cải thiện nhịp tim khi nghỉ ngơi

Làm thế nào để cải thiện nhịp tim khi nghỉ ngơi và và hỗ trợ việc duy trì một trái tim khỏe mạnh? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Khi đã biết được nhịp tim khi nghỉ ngơi của mình, bằng cách thực hiện 4 điều dưới đây bạn có thể bắt đầu cải thiện nhịp tim khi nghỉ ngơi và hỗ trợ việc duy trì một trái tim khỏe mạnh:

• Tập thể dục nhiều hơn: Khi bạn hoạt động như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đi xe đạp thì tim của bạn sẽ đập nhanh hơn khi gắng sức và trong 1 thời gian ngắn sau đó. Nhưng tập thể dục mỗi ngày sẽ dần dần làm chậm nhịp tim nghỉ ngơi.
• Giảm căng thẳng: Các hoạt động giúp thư giãn đầu óc và tâm hồn như thiền, thái cực quyền và các kỹ thuật chống căng thẳng khác có thể làm giảm nhịp tim khi nghỉ ngơi theo thời gian.
• Tránh sử dụng thuốc lá: Những người có thói quen hút thuốc lá hoặc lạm dụng thuốc lá sẽ có nhịp tim khi nghỉ ngơi cao hơn. Từ bỏ thuốc lá sẽ đưa nó trở lại bình thường.
• Giảm cân nếu cần thiết: Cân nặng của cơ thể càng cao sẽ đòi hỏi sự hoạt động nhiều hơn từ tim để cung cấp máu. Do đó, giảm cân là một trong những cách tối ưu để bạn có thể làm chậm nhịp tim khi nghỉ ngơi tăng cao.

Ngoài việc theo dõi sức khỏe tim mạch, đừng quên thăm khám sức khỏe định kỳ để tầm soát bệnh tim mạch hiệu quả và an toàn hơn.

Benhdotquy.net