Nhịp tim chậm nguy hiểm ra sao và cách điều trị?

\n

1. Nhịp tim thế nào được gọi là chậm và dấu hiệu để nhận biết?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Ở người trưởng thành, nút xoang phát xung nhịp từ 60-100 lần một phút, do vậy nhịp tim bình thường cũng dao động trong khoảng đó. Nhịp tim dưới 60 lần/phút được gọi là nhịp tim chậm.

\n

Để đo được nhịp tim, bạn có thể đo thủ công bằng cách bắt mạch hoặc dùng các thiết bị thông minh như đồng hồ đeo tay, máu đo huyết áp, đo SpO₂. Khi đo thủ công, tư thế đo tốt nhất là ngồi hoặc nằm. Khoảng thời gian tốt nhất để bạn đo nhịp tim của mình là trước khi bạn ra khỏi giường vào buổi sáng. Bạn đặt 2 đầu ngón tay trỏ và ngón giữa tại vị trí mạch quay ở trên cổ tay nơi mà mạch nảy rõ nhất (mạnh nhất). Chúng ta sẽ đếm số nhịp mạch nẩy lên trong 1 phút, đó chính là nhịp tim.

\n

Nhịp tim chậm có thể gặp ở người bình thường khỏe mạnh. Tuy nhiên, nó có thể là dấu hiệu bất thường của hệ thống điện học trong tim.

\n

Đối với một số người, nhịp tim chậm không gây ra vấn đề gì. Nó còn có thể là biểu hiện của tình trạng sức khỏe tốt. Người trẻ khỏe mạnh và vận động viên thường có nhịp tim dưới 60 nhịp trong một phút.Bởi ở những đối tượng này, tim chỉ cần co bóp ít nhịp đã đủ để đưa máu đi nuôi cơ thể.

\n

Ở một số người khác, nhịp tim chậm là dấu hiệu của bất thường hệ thống điện học trong tim. Điều này có nghĩa là, ổ phát nhịp tự nhiên của tim không hoạt động thích hợp hoặc đường dẫn truyền điện học trong tim bị tắc nghẽn. Trong trường hợp nhịp chậm quá mức tim không bơm đủ máu cho nhu cầu của cơ thể, khi đó có thể gây ra triệu chứng, thậm chí đe dọa tính mạng.

\n

\nNhịp tim chậm có nghĩa là tần số tim đập chậm hơn so với mức trung bình

\n

2. Điều gì khiến cho một người có thể bị nhịp tim chậm?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Nhịp tim chậm có thể do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là một trong số các lý do sau:

\n

\n
• Quá trình lão hóa gây ra những thay đổi cấu trúc tim làm ảnh hưởng đến khả năng phát nhịp (suy nút xoang) và dẫn truyền điện trong tim
\n
• Một số bệnh gây hư hỏng hệ thống dẫn truyền điện trong tim, bao gồm: bệnh mạch vành, các bệnh nhiễm trùng như viêm nội tâm mạc và viêm cơ tim.
\n
• Các yếu tố làm chậm dẫn truyền xung điện của tim như suy tuyến giáp hoặc rối loạn điện giải (hạ kali máu, hạ canxi máu…)
\n
• Một số loại thuốc như: thuốc chẹn beta, thuốc chống loạn nhịp và digoxin được sử dụng trong điều trị bệnh tim hoặc cao huyết áp cũng có tác dụng gây nhịp tim chậm. Trong trường hợp này nếu giảm liều thuốc, nhịp tim sẽ được nâng lên như ban đầu.
\n

\n

3. Làm sao biết nhịp tim chậm có ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Ở mức độ nhẹ, người bệnh rất khó phát hiện do bệnh ở giai đoạn này ít biểu hiện triệu chứng. Chỉ khi tim đập quá chậm dưới 45 nhịp/phút, lượng máu giàu oxy đi nuôi cơ thể giảm đáng kể, gây ảnh hưởng nhiều đến hoạt động các cơ quan khác thì các triệu chứng mới rõ ràng. Các dấu hiệu đó là:

\n

\n
• Cảm giác chóng mặt
\n
• Khó thở và không gắng sức được
\n
• Mệt mỏi
\n
• Đau ngực, cảm giác tim đập mạnh bất thường (nhịp thoát), hồi hộp
\n
• Tụt huyết áp
\n
• Lú lẫn
\n
• Khó tập trung
\n
• Ngất xỉu, mất ý thức
\n

\n

4. Các phương pháp điều trị nhịp tim chậm gồm những gì?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Phương pháp điều trị nhịp tim chậm phụ thuộc vào nguyên nhân bệnh lý nền gây ra nó và các triệu chứng biểu hiện. Nếu như nhịp tim chậm không gây ra bất kỳ triệu chứng nào thì sẽ không cần thiết phải điều trị, trừ khi nguyên nhân bệnh lý nền gây nên nhịp tim chậm cần phải được điều trị.

\n

\n
• Nếu như tổn thương của hệ dẫn truyền xung điện là nguyên nhân khiến tim đập quá chậm thì bệnh nhân có thể sẽ phải đặt máy tạo nhịp nhân tạo. Máy tạo nhịp nhân tạo là một thiết bị được cấy ghép vào cơ thể nhằm điều chỉnh lại tần số tim. Những bệnh nhân mang máy tạo nhịp nhân tạo vẫn hoàn toàn có thể sống cuộc sống bình thường, năng động (tuy nhiên cũng còn phải tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý nền đang có).
\n
• Nếu nhịp tim chậm do một số bệnh lý gây ra (như thiểu năng tuyến giáp, hoặc mất cân bằng điện giải,…), thì thường sau khi giải quyết nguyên nhân cũng sẽ giải quyết được tình trạng nhịp tim chậm.
\n
• Nếu việc sử dụng thuốc điều trị bệnh khiến tim đập quá chậm, bác sĩ có thể chỉ định giảm liều thuốc đang sử dụng hoặc chuyển sang điều trị bằng một loại thuốc khác.
\n
• Luôn luôn tìm kiếm sự trợ giúp cấp cứu khi bản thân hoặc người xung quanh ngất xỉu hoặc có các biểu hiện của nhồi máu cơ tim. Ví dụ như đau ngực nặng hoặc khó thở nghiêm trọng. Hãy liên lạc với bác sĩ hoặc gọi ngay số máy cấp cứu nếu thấy nhịp tim chậm hơn bình thường, thấy cơ thể như muốn đổ sụp, hay khó thở ngày càng tăng lên.
\n

\n

5. Máy tạo nhịp tim hoạt động như thế nào trong việc hỗ trợ bệnh nhân bị nhịp tim chậm?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

\nHầu hết bệnh nhân cần đặt máy tạo nhịp tim vì tim đập quá chậm. 

\n

Trường hợp bệnh tim đập chậm do rối loạn hệ thống phát điện và dẫn truyền điện trong tim, thường gặp ở các bệnh nhân suy nút xoang cấp mức độ nặng, bệnh nhân có chỉ định đặt máy tạo nhịp tim. Đây là một thiết bị được đặt dưới da giúp điều chỉnh nhịp tim, nâng nhịp tim lên tần số mong muốn được cài đặt.

\n

Máy tạo nhịp tim cấu tạo gồm hai phần là bộ điều khiển và hai dây điện cực. Một đầu dây điện cực thứ nhất được nối với bộ điều khiển, đầu dây còn lại được cắm vào thành tim. Dây điện cực thứ hai có một đầu được gắn ở buồng nhĩ, đầu còn lại được gắn ở buồng thất.

\n

Bộ điều khiển là một hộp kim loại nhỏ bao gồm pin và mạch điện. Bộ điều khiển điều chỉnh tần số xung điện, từ đó gửi xung điện có năng lượng thấp đến tim bằng dây điện cực. Xung điện có tác dụng làm tim co bóp theo tần số đã được cài đặt.

\n

Dây dẫn được đặt dọc theo mạch máu đến tim và túi máy tạo nhịp chứa bộ điều khiển thường được cấy dưới da ở vùng ngực trên.

\n

>>> Xem thêm: Cấy máy tạo nhịp tim có ý nghĩa gì trong phòng ngừa các biến chứng tim mạch?

\n

6. Người bệnh đặt máy tạo nhịp tim cần lưu ý gì?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Bệnh nhân có máy tạo nhịp tim sẽ cần lưu ý những điều sau:

\n

\n
• Trước khi xuất viện, bệnh nhân sẽ được cấp thẻ chứng nhận máy tạo nhịp tim, trong đó có ghi tên bệnh nhân và các chi tiết về hiệu máy và kiểu máy. Bệnh nhân nên luôn mang thẻ bên mình vì trong trường hợp cấp cứu sẽ làm giảm được thời gian khai thác tiền sử bệnh của bệnh nhân, cũng như tìm hiểu thông số máy tạo nhịp tim, bác sĩ sẽ có hướng xử trí kịp thời.
\n
• Uống thuốc theo đơn: Tuân thủ những chỉ dẫn của bác sĩ thì việc uống thuốc theo đơn là quan trọng. Thuốc có tác dụng phối hợp cùng máy tạo nhịp giúp các hoạt động ổn định.
\n
• Khám bệnh theo kỳ hạn: Cần tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh chế độ máy cho phù hợp với sức khỏe hiện tại của người sử dụng. Bên cạnh đó đánh giá hệ thống dây dẫn cũng như pin máy.
\n
• Bệnh nhân cần ăn theo nguyên tắc ít muối, ít mỡ và ít tinh bột. Đặc biệt không nên ăn những thực phẩm chứa nhiều vitamin K vì nó tăng khả năng đông máu như: họ rau cải, các loại rau có màu xanh đậm, quả mận, dưa chuột,… Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích như cafe, rượu, bia, thuốc lá,…
\n
• Đến cơ sở y tế ngay sau khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như: tức ngực, khó thở, chóng mặt, tăng cân và phù nề chân tay,… là những dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và tư vấn.
\n
• Không nên tiếp xúc lâu với một số thiết bị như: Điện thoại di động, máy nghe nhạc, máy dò kim loại, máy chụp cộng hưởng từ, máy phát điện, dây điện cao thế, điều trị bằng sóng cao tần,… Những thiết bị này có thể làm gián đoạn các tín hiệu điện của máy tạo nhịp, hoạt động của máy sẽ không được chính xác.
\n
• Tránh đè tay lên vị trí cấy máy đo nhịp tim: Phụ nữ nên có một miếng lót nhỏ đệm giữa vết rạch da với dây đeo áo ngực. Tắm gội không ảnh hưởng đến máy, vì máy hoàn toàn không bị tiếp xúc với nước
\n
• Tập thể dục theo hướng dẫn của bác sĩ như: đi bộ ngắn, hoặc vận động tay chân để giúp lưu thông tuần hoàn. Người bệnh hoàn toàn có thể thực hiện các hoạt động bình thường như những người cùng độ tuổi khác. Tuy nhiên không tập quá sức, ngừng tập nếu thấy mệt. Vận động phù hợp sẽ giúp bệnh nhân khỏe hơn.
\n
• Sử dụng các phương tiện giao thông theo lời khuyên của bác sĩ. Một số phương tiện như ô tô, tàu hỏa,… không ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
\n
• Khi thực hiện các thủ thuật y tế nha khoa cần trao đổi với bác sĩ nha khoa hoặc các kỹ thuật viên về việc đang sử dụng máy tạo nhịp trong cơ thể.
\n

\n

7. Người bị nhịp tim chậm có cần lo lắng về chứng ngưng thở khi ngủ không?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Bình thường, nhịp tim của chúng ta vốn dĩ đã có xu hướng chậm hơn khi ngủ sâu.

\n

Ở những người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, trong đêm sẽ xuất hiện những đợt ngưng thở từ 10-30 giây trong khi ngủ, có thể kéo dài tới hơn 1 phút khiến nhịp tim chậm và hạ huyết áp. Cơ thể lúc này sẽ phản ứng với tình trạng giảm đột ngột độ bão hòa oxy bằng những cơn thức giấc ngắn để bệnh nhân có thể thở trở lại giúp nhịp tim nhanh, gia tăng huyết áp.

\n

Ở những người mắc chứng nhịp tim chậm, cơn ngưng thở khi ngủ có thể làm nhịp tim chậm hơn gây ra khoảng ngưng xoang kéo dài, phản ứng phục hồi nhịp tim và huyết áp của cơ thể kém hơn có thể dẫn đến tai biến.

\n

Do đó, người bị nhịp tim chậm thường sẽ được khảo sát kỹ đáp ứng tăng nhịp tim khi gắng sức thông qua nghiệm pháp gắng sức và khảo sát biến đổi nhịp tim lúc ngủ thông qua Holter ECG để đánh giá đầy đủ và toàn diện nguy cơ có thể gặp phải của bệnh nhân.

\n

8. Nhịp tim chậm có thể dẫn đến các vấn đề về tim nào khác?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Tim đập chậm sẽ làm giảm lượng máu đi nuôi cơ thể, gây ra tình trạng mệt mỏi, đau ngực, choáng váng, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

\n

Nếu để hiện tượng này kéo dài mà không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến suy tim. Nhiều trường hợp, nhịp tim quá chậm có thể gây ngừng tim, đe dọa đến tính mạng.

\n

\nThể dục thể thao giúp gia tăng nhịp tim ở người bị nhịp tim chậm

\n

9. Khi bị nhịp tim chậm có phải hạn chế các hoạt động thể dục thể thao?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Người có chứng nhịp tim chậm không cần phải hạn chế hoạt động thể dục thể thao, ngược lại, họ còn được khuyến khích tham gia các hoạt động thể dục thể thao, tất nhiên là vừa sức và có liệu trình tăng dần cường độ, mức độ phù hợp với bản thân.

\n

Các hoạt động thể dục thể thao giúp gia tăng nhịp tim, tăng sức co bóp cơ tim và tăng sức bền mạch máu, ổn định huyết áp. Mặc dù ở các vận động viên chuyên nghiệp sẽ có hiện tượng mạch chậm, nhưng ở những người không phải vận động viên chuyên nghiệp mà đã có chứng nhịp tim chậm, thì khi họ tham gia thể dục thể thao thường xuyên và đều đặn, mạch và huyết áp sẽ cải thiện, chứ không phải mạch sẽ chậm hơn nữa.

\n

10. Cần làm gì để bảo vệ trái tim và ngăn ngừa các vấn đề khác?

\n

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời:

\n

Nếu có chế độ ăn và tập luyện khoa học, duy trì các thói quen sinh hoạt lành mạnh, nhịp tim của bạn cũng sẽ ổn định hơn. Các biện pháp thay đổi lối sống bao gồm:

\n

– Ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc, các loại cá,…

\n

– Hạn chế các loại đồ ăn nhanh, đồ muối chua, các thực phẩm nhiều chất béo

\n

– Tập thể dục đều đặn nhưng nhẹ nhàng, tránh gắng sức, ví dụ đi bộ

\n

– Thực hiện chế độ giảm cân nếu bạn đang thừa cân, béo phì

\n

– Hạn chế tối đa việc sử dụng các chất kích thích có hại như cà phê, rượu bia

\n

– Nói không với thuốc lá

\n

– Thường xuyên đi khám để kiểm soát các bệnh lý kèm theo. Trong trường hợp bị ngất hoặc xuất hiện các triệu chứng đau ngực, khó thở, hụt hơi mức độ nhiều, bạn nên đi thăm khám lại ngay để được xử trí và điều chỉnh kịp thời.

\n

>>> Xem thêm: Nhịp tim nhanh: Nguyên nhân của những căn bệnh “tử thần” đột quỵ, đột tử

\n

Benhdotquy.net