Nhìn lại chặng đường hình thành và phát triển ngành Đột quỵ Việt Nam trong ngày Đột quỵ thế giới 29/10

Trong bài báo cáo “Quá trình chăm sóc đột quỵ tại Việt Nam”, GS.TS.BS Lê Văn Thành – Chủ tịch danh dự Hội đột quỵ Việt Nam cho biết, trong giai đoạn từ năm 1975 – 1985, việc điều trị bệnh nhân tai biến mạch máu não chủ yếu trong khu cấp cứu khoa Thần kinh do thầy thuốc thần kinh phụ trách có kiến thức về đột quỵ.

Vào thời điểm đó, phác đồ điều trị truyền thống bao gồm: đảm bảo oxy, lưu thông hô hấp, huyết áp cân bằng, đủ dinh dưỡng, chống loét, chống phù não bằng Manitol. Sau điều trị cấp, bệnh nhân sẽ được phục hồi chức năng tại khoa phục Vật lý trị liệu, gồm các bài tập giúp cải thiện khả năng vận động, giao tiếp, kể cả vấn đề tâm lý.

Song, số lượng bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa chuyển về các bệnh viện lớn có khoa Thần kinh ngày một tăng do thân nhân hy vọng nơi đây có đủ trang thiết bị và thầy thuốc có trình độ. Từ đó, dẫn đến thực trạng quá tải và mất đi “thời gian vàng” của não khiến cho bệnh tình trở nặng hơn.

GS.TS.BS Lê Văn Thành – Chủ tịch danh dự Hội đột quỵ Việt Nam

“Chặng đường phía trước của những bác sĩ khoa Thần kinh cần vượt qua đó là lấy người bệnh làm trung tâm, vì vậy việc mở rộng mạng lưới chăm sóc đột quỵ là điều cấp thiết để nâng cao chất lượng điều trị.” – GS.TS.BS Lê Văn Thành nhận định.

Theo đó, các bác sĩ đã bắt đầu bàn bạc về khả năng thành lập một đơn vị điều trị tai biến mạch máu não. Để làm được điều này, các bác sĩ đã tiến hành điều tra dịch tễ đột quỵ.

Cụ thể, một cuộc điều tra cấp bộ tại 3 tỉnh thành (TPHCM, Tiền Giang và Kiên Giang) đã được diễn ra từ tháng 7/1994 – 7/1995. Kết quả cho thấy, trong số 1000 người dân, tỷ lệ bệnh toàn bộ chiếm 6,08‰, tỷ lệ bệnh mới là 2,5‰ và tỷ lệ tử vong là 1,3‰.

Trước thực tế cấp thiết, các bác sĩ đã quyết định thành lập Hội Đột quỵ Việt Nam, nơi quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đột quỵ nhằm cải thiện chất lượng điều trị tai biến mạch máu não. Đồng thời, mở rộng đào tạo, nâng cao chất lượng điều trị.

Hội nghị Đột quỵ TPHCM năm 2022 thu hút hơn 600 người tham dự trực tiếp.

Hội Đột quỵ Việt Nam lúc bấy giờ có tên gọi là “Hội phòng chống tai biến mạch máu não Việt Nam” được ra mắt vào ngày 28/2/2008. Hội là đầu mối để tập hợp và giúp đỡ hội viên nâng cao trình độ nghiệp vụ, chuyên môn và nghiên cứu khoa học, tham gia các lớp đào tạo và quan hệ hợp tác trong và ngoài nước trong lĩnh vực đột quỵ nhằm phòng bệnh, giáo dục về những yếu tố nguy cơ giúp cho người dân biết cách phòng tránh căn bệnh “tử thần” này.

Đồng thời, Hội phòng chống tai biến mạch máu não Việt Nam còn tham gia ý kiến vào việc xây dựng những chủ trương thiết lập màng lưới phòng và điều trị đột quỵ trong hệ thống y tế của toàn quốc; quan hệ với các cơ sở phục hồi chức năng, các tổ chức từ thiện, nhằm nâng cao chất lượng sống cho những bệnh nhân có hoàn cảnh  khó khăn về kinh tế.

Bên cạnh đó, Hội cũng là nơi để các hội chuyên khoa khác nhau trao đổi, phối hợp nhằm cập nhật kiến thức và các biện pháp kỹ thuật điều trị mới, bao gồm: Hội Thần kinh, Hội Nội khoa, Hội Hồi Sức Cấp Cứu, Hội Tim mạch, Phẫu thuật Thần kinh, Hội Hình ảnh học, Hội Phục Hồi Chức Năng…

Đặc biệt, Hội Đột quỵ Việt Nam còn là nơi kết nối với hệ thống truyền thông đại chúng như báo đài, giúp tuyên truyền những thông tin hữu ích trong việc phòng chống bệnh tai biến mạch máu não cho cộng đồng nhân dân.

Chủ tịch danh dự Hội đột quỵ Việt Nam cho biết, trong những năm qua, các bệnh viện đã không ngừng phát triển các kỹ thuật mới mang tầm vóc khu vực như: kỹ thuật tiêu sợi huyết qua đường tĩnh mạch và động mạch, nong mạch nội sọ bằng đặt stent động, lấy cục máu đông bằng dụng cụ Penumbra, nhờ kỹ thuật này mà nhiều người bệnh bị nhồi máu não đã được cứu sống và ít để lại di chứng. Bên cạnh đó, đội ngũ bác sĩ cũng dần nâng cao chất lượng điều trị như sử dụng rt-PA giúp tiêu huyết khối cho các trường hợp lấp mạch.

Hiện nay, Hội Đột quỵ Việt Nam cũng tiến hành xây dựng các trung cấp cứu đột quỵ để đảm bảo người dân ở vùng sâu, vùng xa vẫn có thể tiếp cận điều trị sớm nhất, nhằm đảm bảo “thời gian vàng”, giảm thiểu nguy cơ tử vong và tàn tật do tai biến mạch máu não gây ra. Tính đến thời điểm hiện tại, toàn quốc đã có gần 90 trung tâm cấp cứu đột quỵ.

Bản đồ các trung tâm cấp cứu đột quỵ trên toàn quốc

Theo cảnh báo mới của Hội Đột quỵ thế giới, cứ 4 người bình thường sẽ có một người có nguy cơ bị đột quỵ trong tương lai. Trước đây, con số này là 6 người, song hiện nay tần suất mắc đã tăng trên toàn cầu.

Hàng năm, có khoảng 14 triệu bệnh nhân đột quỵ mới mắc và 6 triệu người tử vong, để lại hơn 80 triệu bệnh nhân sống trong tình trạng tàn phế. Ở khoảng 40% quốc gia, nguyên nhân tử vong do đột quỵ đã vượt lên hàng thứ nhất, cao hơn cả tim mạch, trong đó có Việt Nam và Trung Quốc.

Anh Thi – Benhdotquy.net