Người bệnh sau đột quỵ có khả năng bị Parkinson

1. Bệnh Parkinson là gì và nguyên nhân do đâu?

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Parkinson là một hội chứng có thể gây ra hàng loạt các tình trạng ở bệnh nhân như rung, co cứng người, chậm chạp khi đi lại và mất thăng bằng. Các nguyên nhân gây Parkinson vẫn chưa được tìm thấy một cách chính xác. Nhưng nó có thể liên quan đến các yếu tố di truyền, biến đổi gene hay bệnh nhân bị ngộ độc thuốc, thay đổi môi trường. Hội chứng Parkinson cũng gây ra các triệu chứng giống bệnh Parkinson nhưng nó có các nguyên nhân, chẳng hạn như bệnh lý mạch máu não, nhồi máu não, các bệnh lý mạch máu nhỏ… hoặc tổn thương tế bào não gây viêm não, u não hoặc chấn thương sọ não. Tóm lại, các nguyên nhân gây tổn thương tế bào não đều có thể gây ra hội chứng Parkinson. Hội chứng Parkinson có tình trạng tổn thương chất đen khiến nồng độ dopamine bị giảm. Từ đó, dẫn đến rối loạn vận động và rung cho bệnh nhân. >>> Xem thêm: Bệnh Parkinson: Những điều bạn cần biết!

2. Triệu chứng của các giai đoạn bệnh Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Bệnh Parkinson có thể diễn tiến qua các giai đoạn như bệnh nhân cảm thấy bị rung, xuất hiện dần dần ở một phần chi cơ thể (ngón tay cái hay trỏ). Tình trạng này xảy ra giống như bệnh nhân đang ve thuốc hay đếm tiền. Sau đó, họ có thể bị rung tay và tiến triển đến rung chân, môi, miệng và rung cả hai bên. Ngoài triệu chứng trên, bệnh nhân sẽ rối loạn về thăng bằng nhưng họ vẫn đi lại được. Đến giai đoạn thứ 4, việc đi đứng của bệnh nhân bị ảnh hưởng nặng nề, nhưng họ vẫn đi đứng được nhờ sự trợ giúp của người nhà và sự vận động tích cực của bệnh nhân. Đến giai đoạn thứ 5, triệu chứng rung của bệnh nhân xuất hiện rất nhiều. Bệnh nhân bị rối loạn về thăng bằng, cứng cơ và bất động. Khi đó, bệnh nhân sẽ ngồi một chỗ.

TS.BS Đinh Vinh Quang và MC Thanh Ráp

3. Nhóm bệnh nhân nào dễ mắc bệnh Parkinson?

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Bệnh Parkinson thường gặp ở người lớn tuổi. Cụ thể, bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng ở người trên 60 tuổi. Bệnh nhân trẻ tuổi cũng có thể mắc bệnh Parkinson. Yếu tố về môi trường cũng như nhiễm độc có thể gây ra bệnh. Số người mắc Parkinson dưới 40 tuổi chỉ chiếm 10%. Hầu hết các bệnh nhân sẽ khởi phát các triệu chứng 60 tuổi trở lên.

4. Dấu hiệu nào là cảnh báo của bệnh Parkinson?

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Tất cả các triệu chứng của bệnh Parkinson trong giai đoạn đầu rất kín đáo. Bệnh nhân có thể rung, nhưng tình trạng này có thể gặp ở một số bệnh lý khác không phải Parkinson ví dụ như rung có thể do bệnh lý về tuyến giáp, nội tiết, tim mạch, tâm lý… Triệu chứng thứ hai là bệnh nhân có thể bị chậm chạp, đi lại khó khăn. Bệnh nhân có vẻ mặt thay đổi, họ không còn cảm giác với câu chuyện mình đang nghe hoặc họ thay đổi tính tình. Từ đó, những thay đổi tính cách và suy nghĩ của bệnh nhân sẽ chậm chạp hơn. Tất cả các triệu chứng này là giai đoạn sớm của bệnh nhân, một số bệnh nhân bị mệt mỏi, rối loạn về dáng đi, rối loạn giấc ngủ. Vì vậy, một khi chúng ta gặp phải các triệu chứng trên, cần đưa bệnh nhân đi khám bệnh và cần cảnh giác đây là bệnh lý Parkinson.

5. Các phương pháp điều trị bệnh Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Thứ nhất, điều trị có thể không dùng thuốc bằng cách thay đổi lối sống, vận động thể dục thể thao. Thứ 2, bổ sung thuốc để làm tăng lượng dopamine. Thhứ ba, phẫu thuật trong điều trị bệnh nhân Parkinson.

6. Ai cần phẫu thuật khi mắc bệnh Parkinson?

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Trong bệnh lý Parkinson, phương pháp điều trị chủ yếu là dùng thuốc và tập vật lý trị liệu. Những bệnh nhân dùng thuốc đến một giai đoạn không còn đáp ứng hoặc đáp ứng kém, chúng ta cần xem xét việc điều trị bằng phẫu thuật. Bệnh nhân sẽ được phẫu thuật để đặt vùng trong não như đồi thị, cầu nhạt hay dùng phương pháp kích thích não sâu, cấy ghép mô. Các phương pháp này chỉ có một phần tác dụng chứ không thể chấm dứt bệnh lý Parkinson hoàn toàn.

7. Đột quỵ và bệnh Parkinson có mối liên quan gì?

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Tổn thương mạch máu nhỏ hay xuất huyết não trong đột quỵ não là yếu tố gây Parkinson. Tất cả nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân bị tổn thương mạch máu não là nguyên nhân gây ra bệnh Parkinson.

Đột quỵ gây tổn thương não có thể khiến bệnh nhân bị Parkinson

8. Cách khắc phục tình trạng táo bón cho bệnh nhân Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Điều trị dùng thuốc cho bệnh nhân Parkinson có thể gây ra tác dụng phụ như táo bón, khô miệng. Vì thế, khi bệnh nhân gặp những tác dụng phụ trên, cần cân nhắc việc dùng thuốc với liều như thế nào để cân bằng việc điều trị triệu chứng và tác dụng phụ của thuốc gây ra. Cần xem xét bệnh nhân để dùng liều thuốc phù hợp cũng như khuyên bệnh nhân dùng thuốc này để giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson. Bên cạnh đó, bệnh nhân cần uống nước đầy đủ, ăn rau quả và các chất dễ tiêu để tránh bị táo bón.

9. Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho bệnh nhân Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân ăn uống còn dễ nên họ có thể tự mình ăn uống một cách bình thường. Nhưng ở giai đoạn sau, bệnh nhân sẽ gặp khó khăn, vì vậy, người chăm sóc bệnh nhân Parkinson nên dùng thức ăn dễ tiêu, dễ nuốt cho bệnh nhân. Trong thành phần dinh dưỡng, chúng ta cần chú ý đến Vitamin và bổ sung Vitamin D. Khi dùng thuốc Parkinson, không nên phối hợp với thuốc Vitamin B6 vì nó sẽ làm giảm tác dụng của thuốc điều trị Parkinson.

10. Các giải pháp can thiệp cho bệnh nhân Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân Parkinson chưa thể cảm nhận được nguy cơ tàn phế của bệnh gây ra. Khi đến giai đoạn trễ, họ sẽ cảm thấy rung nhiều. Khi đó, họ sẽ không làm việc được và chậm chạp trong suy nghĩ. Bệnh nhân sẽ bất động và cứng người. Từ đó, người bệnh sẽ bị trầm cảm và lo lắng quá mức. Để giúp người bệnh, chúng ta cần giải thích cho bệnh nhân bệnh Parkinson. Từ đó, họ sẽ an tâm hơn. Thứ hai, chúng ta phải dùng một số loại thuốc chống trầm cảm cho người bệnh.

11. Lưu ý gì khi chăm sóc bệnh nhân Parkinson

TS.BS Đinh Vinh Quang trả lời: Trong giai đoạn đầu của bệnh Parkinson, người bệnh có thể tự chăm sóc cho họ. Tuy nhiên, trong giai đoạn muộn, người nhà đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc bệnh nhân Parkinson. Chúng ta sẽ sử dụng thức ăn dễ tiêu cho bệnh nhân. Thứ hai, cần tránh tình trạng ăn thực phẩm dễ gây hít sặc. Người bệnh cần tập thể dục thường xuyên. Khi tập thể dục, chúng ta cần cho bệnh nhân đi chậm với bước đi dài hơn bình thường, vì dáng đi của người bệnh giống như bị dính dưới nền nhà. Chúng ta cần tập hô hấp cho người bệnh để tránh trường hợp bị viêm phổi, nhiễm trùng phổi bằng phương pháp hít thở sâu. Bệnh nhân cũng cần bổ sung Vitamin D.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: Video AloBacsi)