Nên ăn gì, tập luyện ra sao để có trái tim khỏe mạnh?

1. Vai trò và nhiệm vụ của trái tim đối với cơ thể?

Thưa BS, tim là cơ quan hoạt động tận tụy hàng đầu trong cơ thể, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về trái tim. Trước tiên xin hỏi BS, trái tim có vai trò và làm nhiệm vụ gì cho cơ thể? Một hệ tim mạch khỏe mạnh sẽ hoạt động ra sao?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Như chúng ta đã biết, hệ thống tim mạch (gồm có tim và mạch máu) đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể. Trong đó, trái tim hoạt động liên tục, có nhiệm vụ bơm oxy, máu và các chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể để duy trì sự sống.

Cụ thể, tim hoạt động và đập liên tục trung bình khoảng 100.000 lần/ngày, có nhiệm vụ bơm 5 – 6 lít máu/phút và cung cấp máu cho tất cả các cơ quan trong cơ thể con người.

2. 1/4 dân số Việt Nam mắc bệnh về tim mạch

Ở Việt Nam, liệu có con số thống kê cụ thể nào về tỷ lệ cũng như độ tuổi hay gặp các vấn đề tim mạch, thưa BS? Mức độ gia tăng các bệnh lý tim mạch tại Việt Nam những năm qua thay đổi ra sao? Những con số thống kê này nói lên điều gì?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Tại Việt Nam, có rất nhiều khảo sát nghiên cứu về tim mạch. Trong đó, theo nghiên cứu năm 2012, khảo sát trên 2.130 người Việt Nam từ 25 tuổi, người ta thấy rằng có khoảng 30% người mắc bệnh lý tăng huyết áp và có tới 60% người bị rối loạn mỡ máu. Theo đó, ở độ tuổi càng cao, nguy cơ mắc bệnh tim mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim…) cũng cao hơn.

Hiện nay, có nhiều thống kê cho thấy rằng, có 25% người mắc bệnh tim mạch, trong đó 46% người tăng huyết áp. Hơn nữa, tỷ lệ người mắc bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa. Điều này dẫn đến bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, cũng như ở Việt Nam.

3. Nguyên nhân nào khiến trái tim quá tải, trở thành gánh nặng bệnh tật hàng đầu?

Và như BS vừa chia sẻ, cho đến nay tim mạch vẫn là gánh nặng bệnh tật hàng đầu. Vậy đâu là những nguyên nhân khiến bệnh tim ngày càng gia tăng và trẻ hóa? Ngoài những nguyên nhân này thì còn các yếu tố nào thúc đẩy khiến trái tim chúng ta quá tải?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Những yếu tố nguy cơ làm cho vấn đề tim mạch trở thành gánh nặng bệnh tật hàng đầu là:

• Tăng huyết áp.
• Rối loạn mỡ máu.
• Rối loạn lipid máu.
• Thừa cân, béo phì.
• Đái tháo đường.

Nguyên nhân chủ yếu khiến trái tim hoạt động quá tải chính là yếu tố lối sống, chẳng hạn như:

• Lười vận động.
• Sai lầm trong chế độ ăn: ăn nhiều muối và chất béo bão hoà, uống rượu bia, không kiểm soát được cân nặng…
• Các yếu tố về môi trường.

4. COVID-19 tác động thế nào đến người bệnh tim mạch?

Trong đại dịch, bệnh tim mạch được xếp vào nhóm bệnh nền có nguy cơ gia tăng mức độ nặng khi mắc COVID-19. Theo thống kê của WHO, nguy cơ tử vong do COVID-19 ở người bệnh tim mạch là cao nhất và cao gấp 10 lần người bình thường. Vì sao virus SARS-CoV-2 lại tác động mạnh mẽ tới người bệnh tim mạch như vậy, thưa BS?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Số ca tử vong do COVID-19 có bệnh lý nền về tim mạch chiếm 10,5%.

Virus SARS-CoV-2 tấn công rất nhiều hệ thống cơ quan trong cơ thể, trong đó có tim. Một nguy cơ gây tử vong ở người bị bệnh tim mạch là cơ chế viêm cơ tim. Viêm cơ tim làm tổn thương và chết tế bào cơ tim, dẫn đến trái tim bị suy chức năng co bóp, tụt huyết áp, rối loạn huyết động, giảm cung lượng tim và giảm cung cấp máu cho các cơ quan.

Hơn nữa, trong đại dịch COVID-19, những bệnh nhân trong vùng giãn cách xã hội hoặc cách ly bị hạn chế đi lại. Vì vậy, việc thăm khám, tái khám định kỳ cũng bị trì hoãn, việc tuân thủ điều trị không được thực hiện tốt nên cũng làm tăng tỷ lệ tử vong cho người có bệnh lý tim mạch.

Xem thêm >>> Đột tử tim và đột quỵ tim có giống nhau?

5. Trái tim khỏe mạnh giúp phòng ngừa COVID-19 thế nào?

Dịch bệnh khiến chúng ta quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn. Nhưng ưu tiên hàng đầu vẫn là tăng cường sức đề kháng, trong khi đó sức khỏe tim mạch lại bị lơ là hơn cả. Xin BS cho biết, nếu một trái tim hoạt động tốt sẽ mang lại lợi ích tích cực gì cho cơ thể trong công cuộc phòng chống COVID-19?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Một trái tim khỏe mạnh thì những cơ quan khác trong cơ thể cũng sẽ được cung cấp máu đầy đủ. Đó là nền tảng cơ bản để các cơ quan khác khoẻ mạnh, hoạt động tốt để chống chọi lại trong mùa dịch COVID-19 này.

6. Làm sao để bảo vệ trái tim khỏe mạnh?

Bảo vệ trái tim không khó, nhưng sẽ vô phương khi quá muộn. Vậy để có trái tim khỏe mạnh, mỗi người chúng ta cần làm gì thưa BS? Đâu là những thói quen xấu cần tránh để bảo vệ trái tim?

ThS.BS Trần Thị Mỹ Liên trả lời: Để có một trái tim khỏe mạnh, mỗi người chúng ta cần phải quan tâm sức khỏe, lắng nghe trái tim mình. Cụ thể, mỗi người nên thực hiện những biện pháp sau:

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng tháng, hàng năm, tùy theo bệnh lý.
• Tuân thủ điều trị theo phác đồ, chỉ dẫn của BS điều trị.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Không hút thuốc lá.
• Hạn chế uống rượu, bia.
• Có chế độ dinh dưỡng đúng cách: không ăn quá mặn và chất béo bão hoà, nên ăn nhiều chất xơ, bổ sung vitamin.

Trích trong video “Dưỡng chất nào cho trái tim khỏe mạnh” phát sóng trên kênh youtube Video AloBacsi.

Trọng Dy (ghi) – Anh Thi – Benhdotquy.net