Mối quan hệ giữa chứng đau nửa đầu và đột quỵ là gì?

Chứng đau nửa đầu migraine hay đau nửa đầu có hào quang (người bệnh sẽ trải qua những tia sáng, chấm, sọc hoặc ngôi sao ở phía trước mắt) có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là ở phụ nữ. Các triệu chứng của chứng đau nửa đầu và đột quỵ cũng có thể chồng chéo lên nhau.

Bài viết này sẽ chỉ rõ mối liên hệ giữa đột quỵ và chứng đau nửa đầu, các triệu chứng, khi nào bệnh nhân cần tìm sự trợ giúp và cách điều trị.

1. Đột quỵ do đau nửa đầu là gì?

Đột quỵ do đau nửa đầu, hay nhồi máu tĩnh mạch, là một cơn đột quỵ xảy ra trong một cơn đau nửa đầu. Mặc dù chứng đau nửa đầu không gây ra đột quỵ, nhưng những người bị chứng đau nửa đầu có hào quang sẽ tăng nguy cơ đột quỵ. Một cơn nhồi máu thường xảy ra trong các triệu chứng hào quang kéo dài, mặc dù trường hợp này rất hiếm.

Chứng đau nửa đầu có hào quang có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là ở phụ nữ 

2. So sánh các triệu chứng của chứng đau nửa đầu và đột quỵ

Các triệu chứng đột quỵ và đau nửa đầu có thể chồng chéo lên nhau. Chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang cũng có thể xuất hiện tương tự như một cơn thiếu máu thoáng qua (TIA). Cơn thiếu máu não xảy ra gây tắc nghẽn tạm thời làm ngừng lưu thông máu đến não và gây ra các triệu chứng giống như đột quỵ.

Các triệu chứng của chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang bao gồm:

– Thường kéo dài 60 phút hoặc ít hơn;

– Rối loạn thị giác, chẳng hạn như ánh sáng hình lưỡi liềm sáng với các cạnh lởm chởm che khuất một số tầm nhìn;

– Ngứa ran ở một bên của cơ thể, từ đầu ngón tay đến cạnh mặt, có thể kéo dài khoảng 5 phút hoặc lâu hơn.

Khi xuất hiện chứng đau nửa đầu, bạn có thể có biểu hiện rối loạn thị giác, chẳng hạn như ánh sáng hình lưỡi liềm sáng với các cạnh lởm chởm che khuất một số tầm nhìn.

Các triệu chứng của TIA hoặc đột quỵ bắt đầu đột ngột và bao gồm:

– Mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt;

– Tê hoặc yếu cơ thể, thường ở một bên;

– Hoang mang;

– Chóng mặt hoặc đi lại khó khăn;

– Nhức đầu dữ dội.

Bạn có thể sử dụng từ viết tắt FAST để xác định và ứng phó với các dấu hiệu của đột quỵ:

– Mặt xệ một bên;

– Yếu cánh tay một bên;

– Nói không rõ ràng hoặc nói lắp.

Một số loại chứng đau nửa đầu, chẳng hạn như chứng đau nửa đầu liệt nửa người, có thể “bắt chước” các triệu chứng đột quỵ. Các triệu chứng của chứng đau nửa đầu liệt nửa người bao gồm:

– Suy nhược hoặc tê liệt ở một bên của cơ thể;

– Cảm giác tê hoặc kim châm;

– Vấn đề thị giác;

– Hoang mang;

– Khó khăn khi nói;

– Đau đầu.

Các triệu chứng của chứng đau nửa đầu liệt nửa người thường xuất hiện dần dần so với đột quỵ hoặc TIA, xảy ra đột ngột.

3. Nguyên nhân đột quỵ và các yếu tố nguy cơ ở người bị chứng đau nửa đầu

Theo American Migraine Foundation, chứng đau nửa đầu có hào quang làm tăng nguy cơ đột quỵ. Điều này có thể là do sự thu hẹp tạm thời của các mạch máu, từ đó có thể dẫn đến sự hình thành các cục máu đông gây đột quỵ.

Trong số những người bị đau nửa đầu có hào quang, phụ nữ có nguy cơ đột quỵ cao hơn.

Khoảng 25–30% những người bị chứng đau nửa đầu trải qua cảm giác hào quang. Hào quang là một tập hợp các cảm giác hoặc rối loạn cảm giác xảy ra ngay trước khi lên cơn đau nửa đầu. Hào quang có thể kéo dài từ 20-60 phút, và có thể bao gồm:

– Cảm giác ngứa ran ở một bên của cơ thể;

– Nhìn thấy tia lửa, điểm sáng hoặc zig-zag trong tầm nhìn;

– Không thể nói rõ ràng;

Khoảng 25–30% những người bị chứng đau nửa đầu trải qua cảm giác hào quang.

Tuy nhiên không phải khi đau nửa đầu đều gặp các triệu chứng hào quang này.

Theo một đánh giá năm 2020, các yếu tố nguy cơ khác của đột quỵ do thiếu máu cục bộ ở những người bị chứng đau nửa đầu bao gồm:

– Giới tính nữ;

– Dưới 45 tuổi;

– Sử dụng thuốc tránh thai;

– Hút thuốc.

Nam giới có nguy cơ mắc chứng đau nửa đầu thấp hơn nữ giới 3 lần, do đó các yếu tố nguy cơ ít rõ ràng hơn. Nguy cơ đột quỵ có thể tăng lên nếu:

– Bạn xuất hiện chứng đau nửa đầu (cơn đau nửa đầu diễn ra trong vòng 12 tháng trước đó);

– Bạn có tần suất xuất hiện các cơn đau nửa đầu cao;

– Người lớn tuổi có hút thuốc;

– Trải qua cơn đau nửa đầu khởi phát sau này.

Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy mức độ nghiêm trọng của cơn đau nửa đầu liên quan đến nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

»»» Xem thêm: Đột quỵ thiếu máu cục bộ là bệnh gì?

4. Mối liên hệ giữa đột quỵ và chứng đau nửa đầu 

Hiện tại không có mối liên hệ rõ ràng giữa đột quỵ và đau nửa đầu. Một đánh giá năm 2020 cho thấy, chứng đau nửa đầu làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ảnh hưởng đến não và mạch máu, chẳng hạn như đột quỵ.

Hình ảnh chụp não cũng cho thấy tỷ lệ tổn thương não ở những người bị chứng đau nửa đầu cao hơn. Những người bị chứng đau nửa đầu cũng có thể có nhiều yếu tố nguy cơ hơn liên quan đến mạch máu. Đánh giá cũng cho thấy nguy cơ đột quỵ cao hơn ở những người bị chứng đau nửa đầu, những người không có bất kỳ yếu tố nguy cơ truyền thống nào đối với đột quỵ.

Các nghiên cứu cho thấy, chứng đau nửa đầu làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ảnh hưởng đến não và mạch máu, chẳng hạn như đột quỵ.

5. Cách phân biệt giữa chứng đau nửa đầu và đột quỵ

Các triệu chứng đột quỵ xảy ra rất đột ngột, trong khi chứng đau nửa đầu thường biểu hiện chậm hơn. Mặc dù các triệu chứng có thể trùng lặp, nhưng các triệu chứng đau nửa đầu thường tạo thêm cảm giác, trong khi đột quỵ sẽ làm mất đi cảm giác của người bệnh.

Ví dụ, chứng đau nửa đầu với các triệu chứng hào quang có thể bao gồm ngứa ran, nhìn thấy đèn sáng hoặc các hình dạng trong tầm nhìn. Các triệu chứng đột quỵ bao gồm yếu một bên cơ thể, khó nói rõ ràng hoặc mặt xệ xuống.

Chứng đau nửa đầu liệt nửa người là một loại chứng đau nửa đầu hiếm gặp và cũng có thể gây suy nhược một bên cơ thể.

Nếu một ai đó gặp bất kỳ triệu chứng mới nào với chứng đau nửa đầu, họ nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức trong trường hợp đó là một cơn đột quỵ.

6. Sự khác biệt trong chẩn đoán chứng đau nửa đầu và đột quỵ

Để chẩn đoán chứng đau nửa đầu, bác sĩ tiến hành một số xét nghiệm để kiểm tra thị lực, phản xạ, cảm giác và sự phối hợp. Theo đó, người bệnh sẽ ghi lại bất kỳ triệu chứng nào họ gặp phải, các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống và ngủ, và tần suất các cơn đau nửa đầu. Bác sĩ cũng sẽ đánh giá những loại thuốc mà người bệnh đang dùng.

Để chẩn đoán đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua, các bác sĩ thực hiện một loạt các xét nghiệm bao gồm:

– Chụp MRI hoặc CT để cung cấp hình ảnh của não;

– Kiểm tra xung điện để hiển thị hoạt động điện trong não;

– Kiểm tra lưu lượng máu để tìm bất kỳ vấn đề nào với lưu lượng máu lên não.

Bác sĩ có thể yêu cầu bạn chụp MRI não để chẩn đoán cơn thiếu não thoáng qua hoặc đột quỵ.

»»» Xem thêm: 4 điều nên và không nên làm để phòng ngừa đột quỵ

7. Điều trị và ngăn ngừa chứng đau nửa đầu và đột quỵ

Hiện vẫn chưa có hướng dẫn rõ ràng để ngăn ngừa đột quỵ ở những người bị chứng đau nửa đầu. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết chúng ta có thể thực hiện các biện pháp để giúp giảm nguy cơ đột quỵ thông qua việc thay đổi lối sống, chẳng hạn như:

– Kiểm soát huyết áp cao và cholesterol cao;

– Bỏ hút thuốc;

– Duy trì cân nặng hợp lý;

– Đối với những phụ nữ bị đau nửa đầu kèm theo hào quang, tránh sử dụng các chất bổ sung estrogen hoặc các biện pháp tránh thai có chứa ethinylestradiol.

Những người bị chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang nên đi khám sức khỏe định kỳ với chuyên gia chăm sóc sức khỏe để đánh giá nguy cơ đột quỵ của họ.  Một số loại thuốc cũng có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng và tần suất của các cơn đau nửa đầu, chẳng hạn như:

– Thuốc chẹn betacandesartan;

– Thuốc ức chế thụ thể angiotensin II;

– Thuốc chống trầm cảm ba vòng;

– Các kháng thể đơn dòng CGRPtopiramate và divalproex, là những loại thuốc chống co giật onabotulinum độc tố A.

Điều quan trọng đối với những người bị chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang là nhận biết bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào. Những thay đổi đối với hào quang của chứng đâu nửa đầu, chẳng hạn như thời gian kéo dài hơn, tần suất tăng lên hoặc yếu đi ở một bên cơ thể, cần được chăm sóc y tế. Theo nghiên cứu, thường có một kết quả tốt cho chức năng ở những người bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ liên quan đến chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang.

Anh Thi – Benhdotquy.net