Liệu cà phê có thể kích hoạt cơn đau tim?

1. Những lợi ích diệu kỳ của cà phê đối với sức khoẻ

Đầu tiên, nhờ BS chia sẻ một số lợi ích mà cà phê đem đến cho sức khoẻ ạ?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Đối với một số người, cà phê không chỉ là một loại đồ uống, mà đó là cuộc sống của họ và họ không thể sống thiếu cà phê. Thực tế thì khoa học đã chứng minh là cà phê với liều lượng vừa phải đem đến nhiều lợi ích cho cơ thể:

• Cà phê có thể làm giảm nguy cơ mắc đái tháo đường typ 2
• Cà phê có thể làm giảm nguy cơ bị sỏi mật
• Cà phê có thể làm giảm khả năng mắc 1 số loại ung thư, trong đó có ung thư đại tràng
• Cà phê làm tăng khả năng nhận thức
• Cà phê làm giảm nguy cơ tổn thương gan ở những bệnh nhân bị bệnh gan
• Cà phê làm giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson
• Cà phê còn làm tăng khả năng dẻo dai của vận động viên
• Cà phê làm giảm xơ cứng động mạch
• Giảm nguy cơ bệnh tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ
• Hỗ trợ giảm cân

Thực tế, khoa học đã chứng minh là cà phê với liều lượng vừa phải đem đến nhiều lợi ích cho cơ thể.

2. Rốt cuộc cà phê có lợi hay có hại cho tim mạch?

Thưa BS, người Việt Nam thường có thói quen uống cà phê vào mỗi sáng. Tuy nhiên có một số thông tin cho rằng cà phê có thể tác động xấu đến tim, một số khác lại cho rằng cà phê giúp phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Nhờ BS giải thích giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tác dụng của cà phê ạ?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Cà phê với hoạt chất caffeine giúp đầu óc tỉnh táo, tăng cảm giác hưng phấn, thúc đẩy năng lực sáng tạo và làm việc. Cho nên, nhiều người có thói quen uống cà phê vào mỗi buổi sáng là như vậy.

Trước đây, bệnh nhân mắc bệnh tim mạch thường được khuyến cáo nên tránh tiêu thụ cà phê.

Lý do là vì caffein trong cà phê có thể gây tăng huyết áp và làm tim đập nhanh hơn và dồn dập hơn. Do đó, trước đây bệnh nhân mắc các bệnh tim mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành, loạn nhịp tim, suy tim) không được khuyến nghị uống cà phê.

Tuy nhiên, một vài thập kỷ gần đây, các nhà khoa học tiến hành nhiều nghiên cứu nhằm tìm hiểu việc uống cà phê mang lại lợi ích hay mang đến nguy cơ cho sức khỏe trái tim.

Ngày càng có nhiều bằng chứng về lợi ích của cà phê đối với sức khỏe tim mạch. Trong hội nghị thường niên của Hiệp hội Tim mạch Châu Âu (European Society of Cardiology – ESC) năm 2022 cũng đã báo cáo về lợi ích của cà phê đối với sức khỏe.

Cụ thể, báo cáo trong hội nghị đã cho thấy so với nhóm không tiêu thụ cà phê, nhóm tiêu thụ cà phê ít – trung bình có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 12%, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 17% và nguy cơ tử vong do đột quỵ thấp hơn 21%.

Cà phê cải thiện tỷ lệ sống sót ở bệnh nhân mắc bệnh tim mạch có thể liên quan đến tác dụng cải thiện chức năng nội mạc, tuần hoàn chất chống oxy hóa, cải thiện độ nhạy cảm với insulin hoặc giảm viêm. Việc caffeine có thể chẹn thụ thể adenosine có thể hỗ trợ giải thích những lợi ích của cà phê trên nguy cơ loạn nhịp.

Uống cà phê có làm tăng huyết áp, tuy nhiên, mức độ tăng huyết áp không nhiều chỉ khoảng 10 mmHg đối với người không quen uống và khoảng 5 mmHg ở người nghiện cà phê. Tác dụng tăng huyết áp cũng không kéo dài (do đó, khi đi kiểm tra huyết áp, chúng ta không được uống cà phê 30 phút trước khi đo) và không gây ra bệnh tăng huyết áp.

Khi uống cà phê, nhịp tim nhanh hơn, tim đập dồn dập hơn, nhưng không thể dễ dàng gây nên các rối loạn nhịp tim nguy hiểm hay lên cơn đau tim.

3. Liệu cà phê có thể kích hoạt cơn đau tim?  

Vậy cà phê có thể kích hoạt cơn đau tim không, thưa BS?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Như đã trình bày ở trên, tác động tăng huyết áp và tăng nhịp tim khi uống cà phê thường chỉ thoáng qua, mức độ không nhiều và không dễ dàng gây nên các rối loạn nhịp tim nguy hiểm hay lên cơn đau tim.

Các nhà khoa học chứng minh rằng uống cà phê với một lượng vừa phải còn giúp giảm nguy cơ tim mạch. Nghiên cứu mới của Hiệp hội Tim mạch Châu Âu năm 2022 đã chỉ ra, nhóm người tiêu thụ cà phê rang xay và cà phê hòa tan với tần suất 1-5 ly/ngày có liên quan đến việc giảm nguy cơ loạn nhịp, bệnh tim mạch, bệnh mạch vành, suy tim và đột quỵ.

Xem thêm >>> Lưu ý khi sử dụng thuốc không kê đơn để hạn chế ảnh hưởng tim mạch

4. Say cà phê có phải là một ảnh hưởng lên hệ thống tim mạch?

Nhiều người khi uống cà phê thì gặp trường hợp “say cà phê”. Liệu đây có phải là một ảnh hưởng của cà phê lên hệ thống tim mạch không, thưa BS?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Những người trưởng thành khỏe mạnh có thể dung nạp tối thiểu 2 – 4 cốc cà phê mỗi ngày (tương đương 400mg caffein). Nếu sử dụng nhiều hơn 400mg caffein một ngày sẽ dẫn đến những triệu chứng như: buồn nôn, căng thẳng, mệt mỏi, khó ngủ,….Tuy nhiên, với những người nhạy cảm với caffein thì lượng tiêu thụ ít hơn mức trên cũng có thể làm họ có những triệu chứng trên. Đó gọi là hiện tượng say cà phê.

Như vậy, say cà phê xảy ra do tiêu thụ quá mức lượng caffein hoặc do cơ thể nhạy cảm với caffein, nặng hơn là dị ứng với caffein (sẽ đi kèm triệu chứng phát ban, ngứa ngáy, sưng môi và lưỡi, buồn nôn, ói mửa, hụt hơi, khó thở, đau bụng, tiêu chảy).

Say cà phê là đáp ứng của toàn bộ các cơ quan trong cơ thể với lượng caffein quá mức hoặc do nhạy cảm, trong đó hai cơ quan thường bị ảnh hưởng nhất là tim mạch và thần kinh, chứ không phải do ảnh hưởng của Cà phê lên mỗi hệ tim mạch.

Say cà phê xảy ra do tiêu thụ quá mức lượng caffein hoặc do cơ thể nhạy cảm với caffein, nặng hơn là dị ứng với caffein.

5. Xử lý thế nào khi bị say cà phê?

Khi bị “say cà phê”, chúng ta cần phải xử lý như thế nào ạ?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Khi bị say cà phê, cách tốt nhất là nghỉ ngơi, dừng các hoạt động kích thích não bộ, uống nhiều nước (nước lọc, nước khoáng, nước trái cây có vị chua nhẹ nếu không khó chịu dạ dày) để mau thải lượng cà phê trong cơ thể, không sử dụng nước có chất kích thích khác như nước ngọt hay nước trà, bia để thải caffein, ăn bổ sung tinh bột.

Nếu cảm giác khó chịu kéo dài, như tim đập nhanh, huyết áp tăng cao (thường là do lo lắng), mất ngủ…dù đã áp dụng các biện pháp trên thì nên liên hệ với bác sĩ gia đình hoặc đến cơ sở y tế để được hỗ trợ (thuốc cần kê toa).

6. Những ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ nếu lạm dụng cà phê

Bên cạnh những tác động đến tim mạch, cà phê còn đem đến những ảnh hưởng xấu gì đến người dùng ạ?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Cà phê cũng có thể gây tác hại đến sức khỏe nếu lạm dụng. Các nghiên cứu trên chuột (caffeine có tác động trên động vật giống như ở người) với liều cao kéo dài liên tục cho thấy, caffeine có thể gây mệt mỏi, suy nhược, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, viêm loét dạ dày, các bệnh tim mạch, tá tràng…

Cà phê thường được lạm dụng trong những trường hợp cần thức để làm việc. Nhưng ít ai chú ý đến việc sau thời gian tỉnh táo dưới tác dụng của cà phê, các giấc ngủ thường kéo dài hơn. Quy luật sinh lý của cơ thể cần được tôn trọng, các tế bào thần kinh cần có thời gian nghỉ ngơi sau khi hoạt động gắng sức. Nếu uống cà phê liên tục để kích thích trí não, có thể dẫn đến tình trạng suy nhược thần kinh, gia tăng nhạy cảm với stress hoặc gây nghiện.

Tiêu thụ 6 tách cà phê trở lên mỗi ngày có thể làm tăng số lượng lipid (chất béo) trong máu của bạn. Sự gia tăng lipid này có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.

Thói quen uống cà phê pha với sữa hoặc đường ngọt mỗi ngày vô tình làm tăng đường huyết và tăng cholesterol.

Trong thành phần của cà phê có caffein là một chất gây nghiện mức độ nhẹ. Do đó, nếu không kiểm soát thói quen này, chúng ta sẽ có thể nghiện cà phê, tăng “đô” cà phê dần lên hoặc lạm dụng cà phê những lúc không cần thiết.

7. Tín đồ “nghiện” cà phê cần lưu ý khi dùng thức uống này?    

Với những tín đồ “nghiện” cà phê, họ cần lưu ý gì khi dùng thức uống này ạ, thưa BS?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Với những người “nghiện” cà phê thì việc cần lưu ý chính là kiểm soát lượng caffein dung nạp vào mỗi ngày. Như đã nói ở trên, caffein với liều lượng vừa phải thì sẽ có lợi, và ngược lại, nếu lạm dụng sẽ có hại.

Với người không có thai và cho con bú, liều lượng tối đa cho phép là dưới 6 tách mỗi ngày (đó là cà phê nguyên chất pha loãng), vào khoảng 600 ml. Tốt nhất là dưới 3 tách mỗi ngày.

Các loại cà phê pha bằng máy tự động thường loãng hơn nhiều so với cà phê pha bằng phin có khi đến 5-6 lần. Điều này có nghĩa là 6 ly cà phê loãng này chỉ bằng một tách cà phê phin. Nếu nghiện cà phê đậm đặc, cũng không nên vượt quá 2 ly (đậm đặc) mỗi ngày.

Nên dùng cà phê sạch, cà phê pha trộn thường sẽ kèm theo những hoạt chất có hại. Dùng ít ngọt và ít béo (từ sữa) sẽ tốt hơn.

Với phụ nữ có thai hay đang cho con bú không nên dùng cà phê, nếu không bỏ được thì chỉ nên dùng 1 tách mỗi ngày, nhấm nháp tốt hơn là uống 1 lần.

Với những người “nghiện” cà phê thì việc cần lưu ý chính là kiểm soát lượng caffein dung nạp vào mỗi ngày.

8. Người có bệnh nền tim mạch có thể uống cà phê không?    

Riêng những người có bệnh nền tim mạch, liệu họ có thể dùng cà phê không, thưa BS?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Những bệnh nhân có bệnh nền tim mạch (bao gồm bệnh tim mạch vành, suy tim và đột quỵ) vẫn có thể dùng cà phê, nhưng tốt nhất nên giới hạn mức tiêu thụ dưới 3 tách cà phê mỗi ngày. Những bệnh nhân có rối loạn nhịp tim sẵn có, như trong nghiên cứu của ESC là các bệnh nhân rung nhĩ, cuồng nhĩ, thì vẫn có thể sử dụng 1 tách cà phê mỗi ngày giúp lảm giảm tỉ lệ tử vong mà không tăng nguy cơ loạn nhịp.

Điều quan trọng là bệnh nhân cần cảm nhận khả năng dung nạp của mình. Nếu uống tới mức nào mà cơ thể thấy bứt rứt, mất ngủ, bồn chồn thì nên ngưng, dù lượng tiêu thụ cà phê vẫn nằm trong giới hạn cho phép trong khuyến cáo chung.

9. Ai nên thận trọng khi sử dụng cà phê?

Những đối tượng nào cần phải thận trọng khi sử dụng cà phê, thưa BS?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Mỗi người có khả năng dung nạp với caffein riêng, nhưng những đối tượng sau cần phải đặc biệt thận trọng khi sử dụng caffein, đó là người có thai, đang cho con bú, trẻ dưới 16 tuổi, người trên 80 tuổi, người có bệnh nền tim mạch, người có bệnh loét dạ dày tá tràng, người bị suy nhược thần kinh vì khi đó khả năng dung nạp với caffein sẽ thấp hơn các đối tượng khác.

10.  Bí quyết sử dụng cà phê tốt cho sức khoẻ

Nhờ BS chia sẻ cách sử dụng cà phê đúng cách để giảm rủi ro sức khỏe?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương trả lời: Các cách sử dụng cà phê đúng cách tốt cho sức khỏe là:

• Hạn chế uống cà phê sau 5 giờ chiều.
• Giảm lượng đường pha vào cà phê, nếu không quen uống đắng và phải sử dụng nhiều cử cà phê trong ngày thì cần tiết chế ngọt trong các thực phẩm khác dùng trong ngày để tránh tăng đường huyết.
• Tránh thêm kem nhân tạo và hạn chế lượng sữa đặc pha với cà phê để tránh tăng mỡ máu.
• Lựa chọn các hãng cà phê chất lượng để giảm tạp chất pha trộn trong ly cà phê đưa vào cơ thể.
• Tránh uống quá nhiều cà phê. Với người lớn khỏe mạnh bình thường là 6 ly mỗi ngày (nghiên cứu của Hội tim mạch Châu Âu, nhưng tốt nhất với người Việt Nam mình, đặc biệt là bệnh nhân có bệnh nền tim mạch là dưới 3 ly mỗi ngày. Nên pha loãng cà phê để giảm tổng lượng caffein tiêu thụ trong ngày nếu lỡ nghiện cà phê. Tác dụng của cà phê tùy vào cơ địa mỗi người (có người hợp người không), tùy vào độ đậm đặc cà phê và số lần uống cà phê mỗi ngày. Nếu uống tới mức nào mà cơ thể thấy bứt rứt, mất ngủ, bồn chồn thì nên ngưng, dù lượng tiêu thụ cà phê vẫn nằm trong giới hạn cho phép trong khuyến cáo chung. Và nếu lỡ nghiện cà phê mà quyết định ngưng thì giảm từ từ đừng ngưng ngay vì nó sẽ làm bạn mệt mỏi, uể oải, lừ đừ, thiếu năng lượng, không tích cực làm việc…
• Pha cà phê bằng bộ lọc giấy sẽ giúp giảm lượng cafestol (một chất trong cà phê làm tăng cholesterol máu) nhưng cho phép caffeine và chất chống oxy hóa có lợi đi qua.

Benhdotquy.net