Làm sao hạn chế triệu chứng phù nề ở bệnh nhân suy tim?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương – bệnh viện Trưng Vương trả lời: Chào bạn, Phù do suy tim gây ra và ngược lại nó càng gây áp lực hơn cho tim, khiến tim phải hoạt động nhiều hơn và bệnh suy tim càng nặng hơn. Vì vậy, điều trị phù trong suy tim là một phần rất quan trọng, bao gồm cả thay đổi chế độ sinh hoạt và dùng thuốc. – Chế độ ăn hạn chế muối và nước Muối (bản chất là Natri) trong cơ thể càng nhiều thì càng làm tăng tình trạng giữ nước và phù càng rõ ràng hơn. Vì vậy, một trong những yêu cầu tiên quyết trong chế độ ăn của người bệnh suy tim là hạn chế tối đa lượng muối đưa vào cơ thể. Người bệnh suy tim nên ưu tiên các món ăn được chế biến bằng phương pháp luộc hoặc hấp, nên chủ động ăn nhiều rau xanh, thịt cá… Lượng muối thường giới hạn < 2g muối mỗi ngày. Do đó bệnh nhân suy tim cần tránh thực phẩm đã chế biến, thực phẩm đóng hộp hoặc thức ăn nhanh. Tập thói quen đọc hàm lượng Natri (Sodium) ghi trong thành phần trong thực phẩm đóng sẵn. Lượng nước uống tính theo nhu cầu của bệnh nhân và mức độ suy tim. Cần phải cân bằng lượng nước xuất (nước tiểu) và nhập vào hàng ngày (nước uống, thực phẩm) Nếu bệnh nhân phù nhiều thì cần phải hạn chế lượng nước đưa vào cơ thể và ăn nhạt hoàn toàn.

Không nên để bệnh nhân suy tim ăn quá mặn

– Tập luyện thể dục vừa sức Phù do suy tim là sự ứ trệ dịch tuần hoàn trong cơ thể, do đó người bệnh cần tăng cường vận động, tập thể dục nhẹ nhàng để lưu thông tuần hoàn khắp cơ thể. Tuy nhiên, bệnh nhân suy tim chỉ nên tập luyện nhẹ nhàng, vừa sức như đi bộ, đạp xe, yoga… Tránh tập quá sức cũng là yếu tố khởi phát làm nặng thêm tình trạng suy tim. – Tối ngủ nên nằm kê cao chân Nằm kê cao chân và đầu cao sẽ giúp hồi lưu tĩnh mạch hai chi dưới về tim tốt hơn, giảm hiện tượng phù chân và phù mặt vào buổi sáng. – Sử dụng thuốc Thuốc lợi tiểu là thuốc giúp giảm triệu chứng phù và là lựa chọn hàng đầu trong điều trị suy tim. Cơ chế chính là tăng khả năng bài tiết nước tiểu, giúp bệnh nhân loại bỏ bớt lượng dịch và muối dư thừa trong cơ thể. Bên cạnh đó, lợi tiểu còn có tác dụng kháng lại hormon aldosteron, ức chế tái hấp thu nước và natri tại ống thận, qua đó cũng hạn chế được tình trạng dư thừa dịch. Các nhóm lợi tiểu thường dùng là: lợi tiểu quai (Furosemid, Indapamid…), lợi tiểu Thiazid và lợi tiểu kháng aldosteron (Spironolacton). Chỉ định của mỗi loại là khác nhau, tùy từng đối tượng mà bác sĩ sẽ sử dụng loại phù hợp hoặc kết hợp khi cần thiết. Thuốc lợi tiểu có tác dụng phụ là ảnh hưởng đến các chất điện giải, đặc biệt là kali (có thể tăng hoặc hạ kali), nên được dùng buổi sáng, hạn chế dùng ban đêm sẽ gây tình trạng tiểu đêm làm gián đoạn giấc ngủ của người bệnh. Khi dùng thuốc lợi tiểu gây hạ kali máu (nhóm Thiazid, nhóm lợi tiểu quai) thì chế độ ăn hàng ngày bạn cần bổ sung các loại thực phẩm giàu kali như chuối, cam hay các loại rau họ cải như cải bó xôi, súp lơ, cải bắp… Khi dùng nhóm lợi tiểu kháng aldosteron gây tăng kali máu thì bệnh nhân suy tim cần hạn chế các thực phẩm có nhiều kali và nên ăn nhiều các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, tôm, cua, phô mai… để tránh biến chứng hạ kali và bổ sung canxi giúp bảo vệ tế bào cơ tim tốt hơn. – Biết được cách nào và khi nào cần thông báo với nhân viên y tế Nên có thói quen ghi lại cân nặng hàng ngày, phát hiện tăng cân nhanh. Trong trường hợp khó thở tăng lên, phù hoặc tăng cân đột ngột không giải thích được > 2 kg trong 3 ngày, bệnh nhân có thể tăng liều lợi tiểu và/hoặc thông báo cho nhân viên chăm sóc y tế của mình. Sử dụng thuốc lợi tiểu linh hoạt nếu thấy phù hợp và được khuyến cáo sau khi đã được hướng dẫn và giám sát chặt chẽ. Khi bệnh nhân có nhiều hơn một trong những dấu hiệu sau: khó thở, ho hoặc thở khò khè dai dẳng, các mô bị giữ nước như sưng phù ở chân hay mắt cá chân, luôn mệt mỏi, chán ăn hoặc buồn nôn, khó tập trung suy nghĩ hoặc mất trí nhớ, nhịp tim tăng cần đến cơ sở y tế khám. Thân mến!